Tác giả Chủ đề: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?  (Đã xem 417 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

Ngủ rồi huhu

Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« vào: 26/04/2019, 22:30:44 »
Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
24/04/2019 10:57 GMT+7

TTO - Căn cứ vào những tài liệu viết từ năm 1621 còn lưu giữ, chữ quốc ngữ, tức chữ An Nam viết bằng mẫu tự Latin, có thể được sáng tạo năm 1620 hoặc trước đó một chút.
 
 
Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào? - Ảnh 1.
Ngôi mộ của giáo sĩ Pina ở sau nhà thờ Phước Kiều trên thế giới. hiện nay - Ảnh: T.L.

Đắc Lộ đã thừa hưởng những di sản được người khác sáng tạo ra để góp phần hoàn thành cuốn tự điển có tiếng Việt đầu tiên trên thế giới

400 năm sau, người Việt, những người thụ hưởng và tự hào thứ chữ này, lại biết rất lơ mơ về lịch sử của nó. Họ không biết chắc ai là người sáng tạo ra chữ Việt, Francesco de Pina hay Alexandre de Rhodes?

Ở đâu, Thanh Chiêm hay Nước Mặn? Lưu giữ thế nào? Phổ biến ra sao? Phát triển thế nào? Lúc nào được sử dụng phổ thông?

Công sức của người Bồ

Trong hai thế kỷ từ 15 đến 17, các thương buôn Bồ Đào Nha có mặt hầu như khắp thế giới. Theo chân họ là những nhà truyền giáo, phần lớn là người Bồ và người Ý, tháp tùng truyền đạo ở những vùng đất mới.

Theo thống kê của linh mục Đỗ Quang Chính thì trong số 145 giáo sĩ thuộc 17 quốc tịch đến Đàng Trong truyền giáo từ năm 1615-1788, có đến 74 người Bồ Đào Nha, 30 người Ý.

Dòng Tên (Jesu) của đạo Thiên Chúa là dòng tu đi truyền đạo thời kỳ ấy. Theo luật của dòng, mỗi khi đến vùng đất mới phải học tiếng địa phương, và với tài năng riêng từng người, họ đã Latin hóa tiếng nói và chữ viết địa phương để những người theo đạo có thể đọc được những kinh sách của đạo.

Thứ chữ Latin này được truyền lại cho các giáo sĩ đến sau. Đây là phương thức mà họ đã thực hiện ở nhiều nơi như Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, Brasil... trong các thế kỷ 15, 16 trước khi đến Việt Nam. Riêng ở Viễn Đông, dòng tu này thiết lập một trụ sở lớn và lâu dài ở Macau để làm nơi đi và đến cho các giáo sĩ.

Đầu thế kỷ 17, năm 1615, các giáo sĩ Dòng Tên đã đến Đàng Trong và lần lần họ học tiếng Việt. Sau đó, các giáo sĩ này đã bắt tay vào việc Latin hóa chữ Việt.

Tài liệu viết tay của giáo sĩ João Roiz (người Bồ) viết năm 1621 đã có các chữ quốc ngữ ban đầu như An Nam (Việt Nam tức Đàng Trong. Thời điểm này nước ta chưa có vùng đất Nam Bộ), Sinoa (xứ Hóa tức Thuận Hóa), unsai (ông sãi), Cacham (Kẻ Chàm, sau này là Thanh Chiêm), ungue (ông nghè)...

Còn những chữ Việt trong bản tường trình của Gapar Louis (người Bồ) viết năm 1621 cũng đã có chữ ungué (ông nghè), bancô (bàn cổ). Còn Cristoforo Borri (người Ý), tác giả cuốn Xứ Đàng Trong, đến Đàng Trong cùng với Francesco de Pina thành lập trú sở Nước Mặn (Bình Định) năm 1618, trong tác phẩm viết năm 1621 đã có những chữ: Tunchim (Đông Kinh, tức Hà Nội), Lai (Lào), Ainam (Hải Nam), kemoi (kẻ mọi, xứ mọi, Tây Nguyên), Quanguya (Quảng Nghĩa), Quignin (Qui Nhơn), dàdèn lùt (đã đến lúc), nayre (nài), doij (đói), chià (trà), sayc kim (sách kinh), cò (có). Cũng năm 1621, giáo sĩ Bozumi viết các chữ: onsaij (ông sãi), Quanghia (Quảng Nghĩa), Nuoecman (Nước Mặn), da an nua (dạ ăn nữa)...

Như vậy, tới năm 1621, việc Latin hóa tiếng Việt vẫn chưa có dấu thanh. Tài liệu viết tay của giáo sĩ Antonio de Fontes, một học trò của Francesco de Pina, viết năm 1626 đã thấy xuất hiện dấu thanh. Dĩgcham (Dinh Chàm), Núocman (Nước Mặn), Sinúa (xứ Hóa), ondedóc (ông đề đốc), nhít la khấu, khấu la nhít (nhứt là không, không là nhứt).

Và di cảo của Pina vừa tìm thấy ở Thư viện Hoàng gia Bồ Đào Nha giữa năm 2018 thì chữ quốc ngữ đã có dấu như ngày nay. Tài liệu này trưng bày trong Hội thảo về chữ quốc ngữ diễn ra tại Lisbon vào tháng 7-2018.
 
Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào? - Ảnh 3.
Di cảo của Pina, chữ quốc ngữ những năm 1623 - Ảnh: T.L.

Công trình tập thể

Như vậy, có thể khẳng định rằng chữ quốc ngữ ra đời có một quá trình dài từ năm 1618 cho đến 1625 với sự hợp tác của nhiều người chứ không chỉ một người. Và đa số "tác giả" của chữ quốc ngữ đều là người Bồ Đào Nha, người Ý cùng với một số người Việt theo đạo Thiên Chúa góp sức.

Và người được xác định "giỏi tiếng Việt nhứt" và có công lớn nhứt trong việc sáng tạo ra chữ quốc ngữ chính là giáo sĩ Francesco de Pina người Bồ Đào Nha.

Francesco de Pina đến Hội An đầu năm 1617, thành lập trú sở Nước Mặn năm 1618, rồi thành lập trú sở Thanh Chiêm (tức Kẻ Chàm, Dinh Chàm) năm 1623. Từ năm 1619, Pina đến cư trú tại Thanh Chiêm và cuối năm 1625 ông chết đuối trên biển Cù Lao Chàm do vướng áo chùng không bơi được khi thuyền lật.

Thi thể ông được chôn ở sau nhà thờ Phước Kiều (nay là nhà thờ Thánh Andre), thuộc thôn Thanh Chiêm 1, xã Điện Phương, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Đây là nhà thờ do chính ông thành lập khi đến cư trú tại Thanh Chiêm và là nơi trú ngụ của nhiều giáo sĩ khác, trong đó có Đắc Lộ.

Sau khi ông mất, một học trò tiếng Việt của ông là giáo sĩ Alexandre de Rhodes (Đắc Lộ) đến Đàng Trong năm 1624, đã ôm tất cả những di cảo của thầy mang về Macau vào năm 1626. Tại Macau thuở ấy còn có hai giáo sĩ cũng chăm chú nghiên cứu chữ quốc ngữ và đã soạn thảo hai cuốn tự điển Việt-Bồ-La và Bồ-Việt.

Đó là hai giáo sĩ Gaspar d’Amaral và Antonio Barbosa cư trú ở Macau gần 10 năm. Đáng tiếc là công trình của họ chưa kịp công bố thì tháng 2-1646 Gaspar mất trên đường biển đi đến nước ta và sau đó một năm thì Barbosa cũng mất vì bệnh.

Trong lời nói đầu cuốn Tự điển Việt - Bồ - La của mình, Đắc Lộ có nhắc đến việc "tham khảo" tài liệu của hai giáo sĩ trên, cho thấy Đắc Lộ đã thừa hưởng những di sản được người khác sáng tạo ra để góp phần hoàn thành cuốn tự điển có tiếng Việt đầu tiên trên thế giới.

Điều đáng tiếc là hiện nay vẫn chưa tìm thấy hai cuốn tự điển của Gaspar và Barbosa đã viết. Rất mong số phận của nó giống như cuốn tự điển của Bá Đa Lộc, tưởng đã cháy mất trong một trận hỏa hoạn ở Cà Mau nhưng lại được tìm thấy vào thập niên 1980.

Sau người Bồ là người Pháp

Sau Đắc Lộ, chữ quốc ngữ được phổ biến rộng trong giới theo đạo Thiên Chúa, nhất là các tu sĩ, linh mục... Nó cũng được hoàn thiện dần qua một quá trình rất dài hàng trăm năm và lần lần hoàn chỉnh.

Qua thế kỷ 18, do vấn đề nội bộ, địa bàn truyền giáo của người Bồ được giao lại cho Hội thừa sai người Pháp, và chữ quốc ngữ tiếp tục được các giáo sĩ người Pháp lưu giữ và truyền lại. Trong số những người có công với chữ quốc ngữ được ghi nhận là giáo sĩ Bá Đa Lộc và Taberd, hai người đã thâu góp, chỉnh đốn, ghi nhận chữ quốc ngữ trong hai cuốn tự điển mang tên mình.

Cuốn tự điển Taberd đã được Nhà xuất bản Văn Học in lại năm 2004 với tên Nam Việt dương hiệp tự vị. Riêng cuốn của Bá Đa Lộc đến nay ít nghe nhắc đến dù đã công bố và tặng bản scan cho nước ta từ năm 1984.


TRẦN NHẬT VY
https://tuoitre.vn/chu-quoc-ngu-ra-doi-luc-nao-20190424102404559.htm

 

Ngủ rồi huhu

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #1 vào: 27/04/2019, 18:12:16 »
Những nhân vật đầu tiên trong tiến trình chữ quốc ngữ - Kỳ 1: Khởi đầu của chữ quốc ngữ
23/04/2019 10:56 GMT+7


TTO - Nói đến chữ quốc ngữ thường cho rằng giáo sĩ Alexandre de Rhodes (thường gọi là Đắc Lộ), tác giả cuốn Từ điển Việt - Bồ - La in tại La Mã năm 1651, là ông tổ của chữ quốc ngữ. Thế nhưng, sự thật chưa hẳn vậy…


Những nhân vật đầu tiên trong tiến trình chữ quốc ngữ - Kỳ 1: Khởi đầu của chữ quốc ngữ - Ảnh 1.
Tập di cảo của Francesco de Pina lưu giữ tại Thư viện Hoàng gia Bồ Đào Nha

Lâu nay, những người yêu tiếng Việt bình thường và một số tài liệu khi nói đến chữ quốc ngữ thường cho rằng giáo sĩ Alexandre de Rhodes (thường gọi là Đắc Lộ), tác giả cuốn Từ điển Việt - Bồ - La in tại La Mã năm 1651, là ông tổ của chữ quốc ngữ.

Thế nhưng, sự thật chưa hẳn là vậy…

Ngay từ khi bập bẹ, chúng ta đã nói tiếng Việt, và hoàn toàn không có gì khó khăn. Nhưng "tiếng Việt khó quá!" là ý kiến của rất nhiều người phương Tây khi tiếp cận tiếng Việt.

Trích dẫn
Khi đọc, người Việt không cần phải thay đổi tiếng mà vẫn làm cho một tiếng ấy có nhiều nghĩa khác nhau, bởi vì họ chỉ cần lên giọng hoặc hạ giọng tùy theo cường độ và nhịp điệu.

ĐỖ QUANG CHÍNH

Tiếng Việt khó quá!

Tiếng Việt cấu trúc đơn giản; đơn âm không có "thì", không có chia động từ, không có tiếp đầu ngữ, vĩ ngữ thì có gì là khó?

Xin thưa, đối với người phương Tây, tiếng Việt khó ở chỗ phát âm (nghe và nói).

Giáo sĩ Marini, người đã từng đến Đàng Trong những thập niên đầu thế kỷ 17, viết: "Khi đọc, người Việt không cần phải thay đổi tiếng mà vẫn làm cho một tiếng ấy có nhiều nghĩa khác nhau, bởi vì họ chỉ cần lên giọng hoặc hạ giọng tùy theo cường độ và nhịp điệu" (Lịch sử chữ quốc ngữ, Đỗ Quang Chính, NXB Tôn Giáo 2012, trang 15).

Đây là một nhận xét cực kỳ "mới" mà người Việt chúng ta không bao giờ để ý. Chỉ cần thay đổi chút xíu khẩu âm và không thay đổi khẩu hình thì các chữ "ca, cà, cá, cả" mang nghĩa khác nhau một trời một vực.

Nửa cuối thế kỷ 16, các giáo sĩ thừa sai Dòng Tên (Jésu) đã bắt đầu đến châu Á truyền đạo. Một trong những nơi họ đến ban đầu chính là Trung Quốc, nơi mà trước đó vài thế kỷ, Maco Polo, nhà buôn người Ý, đã đến và mang về nhiều đồ vật lạ lùng của phương Đông.

Dòng Tên là một dòng tu trí thức của đạo Thiên Chúa. Tất cả những giáo sĩ của dòng này đều có trình độ tiến sĩ, nếu ai không đạt được bằng cấp ấy thì buộc phải rời dòng.

Những giáo sĩ này xuất thân từ những nước sử dụng chữ viết Latin nên khi đến những nước sử dụng chữ tượng hình đã gặp khó khăn trong việc truyền đạo. Do là những trí thức có trình độ cao, họ nhanh chóng học nói tiếng của người bản địa.

Song việc truyền đạo không chỉ nói là đủ, mà cần phải có kinh sách để các con chiên có thể học, đọc theo và truyền lại. Bởi không có giáo sĩ, thầy giảng nào có thể thay thế kinh sách. Mà chữ tượng hình thì rất khó học, và mất rất nhiều thời gian để học mới có thể đọc sách được, chứ chưa nói đến việc dịch lại kinh sách nước ngoài.

Mặt khác, việc truyền đạo Thiên Chúa vào các nước này (trong đó có nước ta) vào thời điểm ấy không phải lúc nào cũng suôn sẻ, dễ dàng, liên tục, do tùy thuộc vào sự vui buồn của quan quân địa phương, tùy thuộc vào tình hình chính sự yên ả hay loạn lạc của quốc gia mà các giáo sĩ Dòng Tên đặt chân đến.

Nhiều giáo sĩ sau một thời gian ngắn truyền đạo đã bị bắt, bị giết, bị đuổi đi...

Để có thể truyền lại kinh sách một cách tốt hơn, các giáo sĩ đã nghĩ ra phương pháp "Latin hóa chữ tượng hình". Và họ đã làm việc này ở Ấn Độ, Trung Quốc và Nhựt Bổn.


Những nhân vật đầu tiên trong tiến trình chữ quốc ngữ - Kỳ 1: Khởi đầu của chữ quốc ngữ - Ảnh 3.
Chữ quốc ngữ từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 19


Latin hóa tiếng Việt

Đầu thế kỷ 17, một số giáo sĩ thuộc Dòng Tên đã đến Hội An. Họ dùng tiếng Hán và Nhựt để giao tiếp với dân địa phương qua phiên dịch của các thương nhân.

Đến năm 1617, giáo sĩ Francesco de Pina người Bồ Đào Nha đến Hội An và Nước Mặn (thuộc Bình Định), rồi trở về cư ngụ tại Thanh Chiêm (Điện Bàn, Quảng Nam) đã học rất nhanh tiếng Việt và trở thành người phương Tây giỏi tiếng Việt nhất thời bấy giờ.

Và để có thể truyền lại kinh sách giáo lý của đạo Thiên Chúa, Pina cùng một số giáo sĩ khác đã có kinh nghiệm Latin hóa tiếng Nhựt, Hán bắt tay vào Latin hóa tiếng Việt.

Thuở ấy, người Việt vẫn nói tiếng Việt như bây giờ. Song do phải trải qua 1.000 năm bị Trung Quốc đô hộ, giới trí thức nước ta bị ảnh hưởng của Trung Hoa rất mạnh. Không rõ trước đó, người Việt có chữ riêng của mình hay không. Song các triều đại của người Việt sau này đều dùng chữ Hán trong các văn bản chính thức.

Khoảng thế kỷ thứ 10, người Việt đã "sáng chế" ra thứ chữ Việt bằng cách mượn chữ Hán mà viết, gọi là chữ Nôm (nghĩa là Nam, sau gọi là quốc âm). Song nếu chữ Hán khó một thì chữ Nôm khó mười. Bởi phải biết và giỏi chữ Hán mới có thể viết được, học được chữ Nôm.

Đối với người Việt học chữ Nôm đã khó, với người ngoại quốc xa lạ với chữ tượng hình thì chữ Nôm càng khó. Vẫn có thể học được, viết được nhưng không thể phổ biến rộng được. Chính vì vậy các giáo sĩ đã nghĩ đến việc Latin hóa tiếng Việt bằng mẫu tự Latin, mà ngày xưa gọi là "chữ Annam viết bằng mẫu tự Latin".

Có một số người được công nhận là "tác giả" chữ quốc ngữ là các giáo sĩ Francesco de Pina, Gaspar d’Amaral và Antonio Barbosa (đều là người Bồ Đào Nha), Cristoforo Borri (người Ý), Alexandre de Rhodes (người Pháp)...

Giáo sĩ Borri chỉ ở nước ta ba năm từ 1615 đến 1618. Còn ba giáo sĩ còn lại đều đến Đàng Trong năm 1624 và đều là học trò tiếng Việt của giáo sĩ Francesco de Pina.

Tuy nhiên, trong số này, chỉ có giáo sĩ Đắc Lộ cho in cuốn sách tiếng Việt đầu tiên là cuốn Từ điển Việt - Bồ - La nên được dân Việt cho là "ông tổ" của chữ quốc ngữ từ hơn trăm năm qua.


Những nhân vật đầu tiên trong tiến trình chữ quốc ngữ - Kỳ 1: Khởi đầu của chữ quốc ngữ - Ảnh 4.
Văn bản chữ quốc ngữ năm 1659 của tu sĩ người Việt Bento Thiện của dòng tu Kẻ Giảng - Ảnh tư liệu

Tại sao là Việt - Bồ - La?

Từ giữa thế kỷ 19, sau khi chiếm Nam kỳ rồi cả nước Việt, người Pháp vừa muốn đẩy mạnh việc phổ biến chữ quốc ngữ vừa muốn tôn vinh văn hóa và nhân vật nước Pháp nên đã không ngần ngại tuyên truyền rằng: Chỉ có mỗi giáo sĩ Đắc Lộ là có công với chữ quốc ngữ với bằng chứng rõ ràng ông là người đầu tiên đứng tên trong cuốn sách chữ Việt - Từ điển Việt - Bồ - La.

Nhưng tại sao cuốn từ điển này hoàn toàn không đề cập gì đến tiếng Pháp trong khi Đắc Lộ là người Pháp?


Trần Nhật Vy

Kỳ tới: Chữ quốc ngữ ra đời năm nào?

https://tuoitre.vn/nhung-nhan-vat-dau-tien-trong-tien-trinh-chu-quoc-ngu-ky-1-khoi-dau-cua-chu-quoc-ngu-20190423103354733.htm


 

Ngủ rồi huhu

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #2 vào: 27/04/2019, 18:28:01 »
Nhận xét bài viết ở trên:
Trong bài có đoạn này :

Trích dẫn
Xin thưa, đối với người phương Tây, tiếng Việt khó ở chỗ phát âm (nghe và nói).

Giáo sĩ Marini, người đã từng đến Đàng Trong những thập niên đầu thế kỷ 17, viết: "Khi đọc, người Việt không cần phải thay đổi tiếng mà vẫn làm cho một tiếng ấy có nhiều nghĩa khác nhau, bởi vì họ chỉ cần lên giọng hoặc hạ giọng tùy theo cường độ nhịp điệu" (Lịch sử chữ quốc ngữ, Đỗ Quang Chính, NXB Tôn Giáo 2012, trang 15).
Đây là một nhận xét cực kỳ "mới" mà người Việt chúng ta không bao giờ để ý. Chỉ cần thay đổi chút xíu khẩu âm và không thay đổi khẩu hình thì các chữ "ca, cà, cá, cả" mang nghĩa khác nhau một trời một vực.
Theo ý kiến nhận xét của tôi (huhu), từ chữ ca , lên giọng và hạ giọng để thành chữ  cà , cá , cả..  phải gọi là do phát âm tuỳ theo cao độtrường độ , chứ không phải là do cường độ nhịp độ .
 

Ngủ rồi khiconmtv

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #3 vào: 27/04/2019, 19:32:20 »
Nhận xét bài viết ở trên:
Trong bài có đoạn này :
Theo ý kiến nhận xét của tôi (huhu), từ chữ ca , lên giọng và hạ giọng để thành chữ  cà , cá , cả..  phải gọi là do phát âm tuỳ theo cao độtrường độ , chứ không phải là do cường độ nhịp độ .
Phải có cường độ bác ơi, là độ nhấn mạnh.
Như Cả với Cã thì Cã phải mạnh hơn. Hay X với S thì S phải nhấn mạnh hơn.
 

Ngủ rồi huhu

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #4 vào: 28/04/2019, 11:15:57 »
Phải có cường độ bác ơi, là độ nhấn mạnh.
Như Cả với Cã thì Cã phải mạnh hơn. Hay X với S thì S phải nhấn mạnh hơn.
Hì,.. bác Khỉ chắc có chơi đàn guitar phải không ?
Trong âm thanh, các ký âm căn bản trên cây đàn là 7 nốt : Do, Re, Mi, Fa, Sol, La , Si,
Các âm căn bản này đều là âm thanh ngang. 
Ta lấy 1 nốt làm âm chính, ví dụ : La
Trên đàn guitar, nốt La nằm ở dây đàn số 3 /ngăn 2 của cần đàn.

1) Tăng hạ CAO ĐỘ:
    -Nếu nốt La được hạ thấp xuống một quãng 7, thì sẽ có âm . Âm Là nằm ở dây đàn số 5 (dây trống)
    -Nếu nốt La được tăng cao lên   một quãng 7, thì sẽ có âm . Âm Lá nằm ở dây đàn số 1 (ngăn 5)
Việc tăng cao hay hạ thấp một quãng như trên, chính là tăng và hạ CAO ĐỘ của một âm.

2) Tăng TRƯỜNG ĐỘ (độ dài âm thanh):
    -Nếu nốt La được hạ thấp xuống một quãng 3, rồi kéo dài âm này ra và luyến lên 1 bậc, thì sẽ có âm Lạ. Âm Lạ nằm ở dây đàn số 4 (ngăn 3, trùng với âm Mi  luyến lên Fa)
    -Nếu nốt La được kéo dài âm ra và luyến cao lên  một quãng 2, thì sẽ có âm Lả. Âm Lả nằm ở dây đàn số 2 (ngăn 1, trùng với âm La  luyến lên Do)
 Việc tăng cao và hạ thấp một quãng như trên, rồi kéo dài âm này ra và luyến để nâng lên, chính là tăng, hạ CAO ĐỘ và tăng TRƯỜNG ĐỘ (độ dài) của một âm.

3) Tăng CƯỜNG ĐỘ:
Thông thường nốt La được đánh bằng miếng khảy với lực bình thường, tạo ra âm La nghe nhẹ nhàng.
Nếu ta đánh nốt La này với 1 sức mạnh hơn; ví dụ: chụm các ngón tay rồi búng vào dây (kiểu Flamenco), thì cũng chỉ làm thành 1 âm La (kêu to và mạnh mẽ hơn mà thôi).
Việc tăng sức đánh dây là tăng độ mạnh cho 1 âm, chính là thay đổi cường độ âm.

4) Tăng NHỊP ĐỘ
Nếu nốt La (nốt đơn trắng) được chia ra thành nhiều 4 nốt La nhỏ hơn (4 nốt đen móc đơn), rồi đánh 4 nốt La này 4 lần (tức 4 nhịp), thì vẫn là 4 âm La liên tục ngang nhau.
 Việc tăng số lần phát ra âm, chính là tăng NHỊP ĐỘ cho âm.

Do đó, theo huhu, việc biến âm, từ La thành các âm Là, Lá, Lạ, Lả, Lã.. là do thay đổi Cao Độ và Trường độ của âm La; chứ không phải do thay đổi Cường Độ và Nhịp Độ của âm.
« Sửa lần cuối: 28/04/2019, 11:20:37 gửi bởi huhu »
 

Ngủ rồi khiconmtv

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #5 vào: 28/04/2019, 14:33:05 »
Hì,.. bác Khỉ chắc có chơi đàn guitar phải không ?
Trong âm thanh, các ký âm căn bản trên cây đàn là 7 nốt : Do, Re, Mi, Fa, Sol, La , Si,
Các âm căn bản này đều là âm thanh ngang. 
Ta lấy 1 nốt làm âm chính, ví dụ : La
Trên đàn guitar, nốt La nằm ở dây đàn số 3 /ngăn 2 của cần đàn.

1) Tăng hạ CAO ĐỘ:
    -Nếu nốt La được hạ thấp xuống một quãng 7, thì sẽ có âm . Âm Là nằm ở dây đàn số 5 (dây trống)
    -Nếu nốt La được tăng cao lên   một quãng 7, thì sẽ có âm . Âm Lá nằm ở dây đàn số 1 (ngăn 5)
Việc tăng cao hay hạ thấp một quãng như trên, chính là tăng và hạ CAO ĐỘ của một âm.

2) Tăng TRƯỜNG ĐỘ (độ dài âm thanh):
    -Nếu nốt La được hạ thấp xuống một quãng 3, rồi kéo dài âm này ra và luyến lên 1 bậc, thì sẽ có âm Lạ. Âm Lạ nằm ở dây đàn số 4 (ngăn 3, trùng với âm Mi  luyến lên Fa)
    -Nếu nốt La được kéo dài âm ra và luyến cao lên  một quãng 2, thì sẽ có âm Lả. Âm Lả nằm ở dây đàn số 2 (ngăn 1, trùng với âm La  luyến lên Do)
 Việc tăng cao và hạ thấp một quãng như trên, rồi kéo dài âm này ra và luyến để nâng lên, chính là tăng, hạ CAO ĐỘ và tăng TRƯỜNG ĐỘ (độ dài) của một âm.

3) Tăng CƯỜNG ĐỘ:
Thông thường nốt La được đánh bằng miếng khảy với lực bình thường, tạo ra âm La nghe nhẹ nhàng.
Nếu ta đánh nốt La này với 1 sức mạnh hơn; ví dụ: chụm các ngón tay rồi búng vào dây (kiểu Flamenco), thì cũng chỉ làm thành 1 âm La (kêu to và mạnh mẽ hơn mà thôi).
Việc tăng sức đánh dây là tăng độ mạnh cho 1 âm, chính là thay đổi cường độ âm.

4) Tăng NHỊP ĐỘ
Nếu nốt La (nốt đơn trắng) được chia ra thành nhiều 4 nốt La nhỏ hơn (4 nốt đen móc đơn), rồi đánh 4 nốt La này 4 lần (tức 4 nhịp), thì vẫn là 4 âm La liên tục ngang nhau.
 Việc tăng số lần phát ra âm, chính là tăng NHỊP ĐỘ cho âm.

Do đó, theo huhu, việc biến âm, từ La thành các âm Là, Lá, Lạ, Lả, Lã.. là do thay đổi Cao Độ và Trường độ của âm La; chứ không phải do thay đổi Cường Độ và Nhịp Độ của âm.
Bác nói không sai, nhưng thay đổi cao độ sẽ có ảnh hưởng tới cường độ
Sợi dây đàn nó phát ra âm thanh khác với hệ thống phát âm của miệng mình, nó chỉ là rung sợi dây, trong khi mình là phải có khẩu hình như môi, lưỡi, răng, cổ họng và lực đẩy hơi từ phổi ra nữa
Một ví dụ như từ La, Là và Lạ, chúng ta có thể phát âm nó cùng độ dài 3 giây, nhưng để ra từ Lạ mình phải nhấn cường độ mạnh nhất trong 3 từ, cũng có nghĩa là mình sẽ tốn nhiều hơi hơn, từ La là nhẹ nhất
Ca sĩ là ví dụ cụ thể nhất, những ai có giọng cực trầm hay cực bổng không chỉ có hơi dài (trường độ) mà phải có hơi khỏe (cường độ), nếu chỉ có hơi dài thì chỉ có thể hát tông ngang một quãng 8, phải có giọng khỏe thì mới lên hoặc xuống 1 hay nhiều quãng 8 nữa, trong khi sợi dây đàn mình chỉ cần làm nó to ra để giảm tần số rung để tạo âm trầm, làm nó nhỏ để tăng tần số rung tạo âm bổng
Hoặc bác để ý các nghệ sĩ cải lương họ hát câu vọng cổ dài hơi thường chỉ có tổng ngang đi một lèo, đa phần họ ít khi lên hay xuống tông được, nhiều bài tân cổ giao duyên họ phải hạ tông khi gặp câu tông cao
Bác có thể thử bằng cách xướng âm nốt Đô, rồi lên quãng trên là Đố, rồi cố gắng lên thêm quãng nữa xem, phải có cường độ và tốn hơi nhiều hơn

Không biết bác thích cải lương không, nếu có mời bác xem người này, anh này là anh họ của mình, ngày xưa từng diễn chung với cố nghệ sĩ Thanh Nga
https://m.youtube.com/watch?v=kNHtYX7899M
 :)
« Sửa lần cuối: 28/04/2019, 14:49:18 gửi bởi khiconmtv »
 

Ngủ rồi huhu

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #6 vào: 15/05/2019, 09:31:22 »
Bác nói không sai, nhưng thay đổi cao độ sẽ có ảnh hưởng tới cường độ
Sợi dây đàn nó phát ra âm thanh khác với hệ thống phát âm của miệng mình, nó chỉ là rung sợi dây, trong khi mình là phải có khẩu hình như môi, lưỡi, răng, cổ họng và lực đẩy hơi từ phổi ra nữa
Một ví dụ như từ La, Là và Lạ, chúng ta có thể phát âm nó cùng độ dài 3 giây, nhưng để ra từ Lạ mình phải nhấn cường độ mạnh nhất trong 3 từ, cũng có nghĩa là mình sẽ tốn nhiều hơi hơn, từ La là nhẹ nhất
Ca sĩ là ví dụ cụ thể nhất, những ai có giọng cực trầm hay cực bổng không chỉ có hơi dài (trường độ) mà phải có hơi khỏe (cường độ), nếu chỉ có hơi dài thì chỉ có thể hát tông ngang một quãng 8, phải có giọng khỏe thì mới lên hoặc xuống 1 hay nhiều quãng 8 nữa, trong khi sợi dây đàn mình chỉ cần làm nó to ra để giảm tần số rung để tạo âm trầm, làm nó nhỏ để tăng tần số rung tạo âm bổng
Hoặc bác để ý các nghệ sĩ cải lương họ hát câu vọng cổ dài hơi thường chỉ có tổng ngang đi một lèo, đa phần họ ít khi lên hay xuống tông được, nhiều bài tân cổ giao duyên họ phải hạ tông khi gặp câu tông cao
Bác có thể thử bằng cách xướng âm nốt Đô, rồi lên quãng trên là Đố, rồi cố gắng lên thêm quãng nữa xem, phải có cường độ và tốn hơi nhiều hơn

Không biết bác thích cải lương không, nếu có mời bác xem người này, anh này là anh họ của mình, ngày xưa từng diễn chung với cố nghệ sĩ Thanh Nga
https://m.youtube.com/watch?v=kNHtYX7899M
 :)
Về vấn đề cách phát âm thành các âm có dấu của người Việt, mình vẫn nghĩ là do sự tăng giảm Cao độ và Trường độ của 1 âm. Còn việc tăng Cường độ và Nhịp độ cũng gây ảnh hưởng nhiều đến phát âm dấu của tiếng Việt, nhưng nó không phải là nguyên nhân gốc. Bác với ông Đỗ Quang Chính, cũng như mình, đều có ý kiến thống nhất nhau ở chỗ việc phát âm ra các dấu thanh là "do lên giọng hoặc hạ giọng“, thế nhưng sao bác với ông Chính lại không dùng từ Cao độ để chỉ cho việc lên cao, hạ thấp, mà lại dùng từ Cường độ (nó chỉ cho sự mạnh, yếu) ?

Đúng như bác Khỉ nói, các nghệ sĩ cải lương ca hơi dài, thường dùng 2 hình thức biểu diễn làn hơi của mình:
-Ca hơi dài gần 100 chữ: cách này sẽ ca được rất nhiều chữ nhưng các âm gần như đi ngang nhau; như : Minh Cảnh, Út Trà Ôn, Cẩm Tiên, Phượng Hằng,..
-Ca hơi dài chỉ khoảng vài chục chữ, nhưng lại lên bổng, xuống trầm, và kéo dài ngân nga ở một số chữ, cách ca này cũng cần rất nhiều hơi để bay lên, hạ xuống và lượn;  như: Tấn Tài, Phương Bình, Thanh Kim Huệ,..

Cám ơn bác đã cho nghe lại một trích đoạn trong tuồng cải lương rất nổi tiếng Tuyệt Tình Ca.
Thành Được là nghệ sĩ mình rất mến mộ, ông ấy là một trong những nghệ sĩ bậc thầy của sân khấu cải lương. Thật hân hạnh khi biết bác Khỉ lại là thân nhân của Thành Được. Nếu vậy, chắc bác có nhiều câu chuyện và hình ảnh xưa về nghệ sĩ Thành Được, mong bác cống hiến cho mọi người biết thêm nhiều hình ảnh hoặc mẫu chuyện và các bài hát của ông ấy.
« Sửa lần cuối: 15/05/2019, 11:41:46 gửi bởi huhu »
 

Ngủ rồi khiconmtv

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #7 vào: 15/05/2019, 11:08:23 »

Cám ơn bác đã cho nghe lại một trích đoạn trong tuồng cải lương rất nổi tiếng Tuyệt Tình Ca.
Thành Được là nghệ sĩ mình rất mến mộ, ông ấy là một trong những nghệ sĩ bật thầy của sân khấu cải lương. Thật hân hạnh khi biết bác Khỉ lại là thân nhân của Thành Được. Nếu vậy, chắc bác có nhiều câu chuyện và hình ảnh xưa về nghệ sĩ Thành Được, mong bác cống hiến cho mọi người biết thêm nhiều hình ảnh hoặc mẫu chuyện và các bài hát của ông ấy.

Anh Thành Được có mối quan hệ gia đình hơi phức tạp nên mình không tiện nói ra, cuộc đời anh có gì đó khá giống cha anh (là bác Tư của mình), thành thật xin lỗi bác và mọi người.
Riêng bác Tư của mình thì có người con gái nuôi, mình gọi là chị. Chồng của chị lại là cậu ruột của vợ chồng Quốc Dũng -  Bảo Yến. Thật sự mình cũng bất ngờ vì quan hệ trong gia đình dòng họ mình lại nhiều nghệ sĩ như vậy.
:)
 

Ngủ rồi khiconmtv

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #8 vào: 15/05/2019, 11:14:57 »
Về vấn đề cách phát âm thành các âm có dấu của người Việt, mình vẫn nghĩ là do sự tăng giảm Cao độ và Trường độ của 1 âm. Còn việc tăng Cường độ và Nhịp độ cũng gây ảnh hưởng nhiều đến phát âm dấu của tiếng Việt, nhưng nó không phải là nguyên nhân gốc. Bác với ông Đỗ Quang Chính, cũng như mình, đều có ý kiến thống nhất nhau ở chỗ việc phát âm ra các dấu thanh là "do lên giọng hoặc hạ giọng“, thế nhưng sao bác với ông Chính lại không dùng từ Cao độ để chỉ cho việc lên cao, hạ thấp, mà lại dùng từ Cường độ (nó chỉ cho sự mạnh, yếu) ?

Bác hiểu nhầm ý của mình.
Mình không phủ nhận có sử dụng cao độ, mà mình bổ sung là sử dụng cao độ là sẽ phải có cường độ. Nếu không đủ cường độ thì sẽ khó đạt cao độ.
Ví dụ chữ A, muốn Á thì mình sẽ lên cao độ, tức là mình cũng phải tăng cường độ đẩy hơi mạnh thêm.
Muốn biết có phải như vậy không bác hãy phát âm chữ A dài hết mức có thể, bấm đồng hồ để xem được bao lâu. Sau đó phát âm chữ Á dài hết mức rồi xem thời gian là bao lâu. Nếu Á ít thời gian hơn thì rõ ràng đã phải đẩy hơi mạnh hơn nên phổi nhanh hết hơi hơn.
 

Ngủ rồi huhu

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #9 vào: 15/05/2019, 12:35:37 »

Bác hiểu nhầm ý của mình.
Mình không phủ nhận có sử dụng cao độ, mà mình bổ sung là sử dụng cao độ là sẽ phải có cường độ. Nếu không đủ cường độ thì sẽ khó đạt cao độ.
Ví dụ chữ A, muốn Á thì mình sẽ lên cao độ, tức là mình cũng phải tăng cường độ đẩy hơi mạnh thêm.
Muốn biết có phải như vậy không bác hãy phát âm chữ A dài hết mức có thể, bấm đồng hồ để xem được bao lâu. Sau đó phát âm chữ Á dài hết mức rồi xem thời gian là bao lâu. Nếu Á ít thời gian hơn thì rõ ràng đã phải đẩy hơi mạnh hơn nên phổi nhanh hết hơi hơn.
Đến đây mình thống nhất với bác rồi, Cường độ có ảnh hưởng rất lớn đến việc phát âm ra dấu sắc, hỏi,.. Nó giúp cho âm của dấu đó được rõ ràng, sắc bén và nghe hay hơn. Ví dụ: một người bị tật sức môi, họ có thể nói chuyện có đủ âm dấu, nhưng âm thanh nghe ồ, ề.. không chuẩn sắc; chỉ vì họ bị trống môi nên không giữ đủ lực hơi để đẩy ra.  Nếu được vá môi, thì họ sẽ nói chuyện rõ âm, rõ dấu và nghe dịu dàng hơn.
« Sửa lần cuối: 15/05/2019, 12:47:03 gửi bởi huhu »
 

Ngủ rồi huhu

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #10 vào: 15/05/2019, 12:41:49 »
Anh Thành Được có mối quan hệ gia đình hơi phức tạp nên mình không tiện nói ra, cuộc đời anh có gì đó khá giống cha anh (là bác Tư của mình), thành thật xin lỗi bác và mọi người.
Riêng bác Tư của mình thì có người con gái nuôi, mình gọi là chị. Chồng của chị lại là cậu ruột của vợ chồng Quốc Dũng -  Bảo Yến. Thật sự mình cũng bất ngờ vì quan hệ trong gia đình dòng họ mình lại nhiều nghệ sĩ như vậy.
 :)
Bác Khỉ có nhiều người thân là nghệ sĩ, ca sĩ; chắc là bác cũng có hoạt động trong ngành sân khấu, nghệ thuật ? Không chừng bác cũng là một nghệ sĩ sân khấu phải không ?  :)
 

Ngủ rồi khiconmtv

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #11 vào: 15/05/2019, 12:52:18 »
Bác Khỉ có nhiều người thân là nghệ sĩ, ca sĩ; chắc là bác cũng có hoạt động trong ngành sân khấu, nghệ thuật ? Không chừng bác cũng là một nghệ sĩ sân khấu phải không ?  :)
Hồi trước mình làm báo bác ơi
Cha mình thì là họa sĩ,  vẽ thì mình vẽ được nhưng chỉ là sở thích chứ không theo nghề, hứng lên thì vẽ cho vui. Có điều hi vọng sau này nếu có điều kiện thì mình sẽ thực hiện một bộ tranh gì đó. Hiện thì tuy không vẽ nhưng vẫn tìm đọc tài liệu, trau đổi kiến thức.
 

Ngủ rồi huhu

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #12 vào: 16/05/2019, 15:30:01 »
Hồi trước mình làm báo bác ơi
Cha mình thì là họa sĩ,  vẽ thì mình vẽ được nhưng chỉ là sở thích chứ không theo nghề, hứng lên thì vẽ cho vui. Có điều hi vọng sau này nếu có điều kiện thì mình sẽ thực hiện một bộ tranh gì đó. Hiện thì tuy không vẽ nhưng vẫn tìm đọc tài liệu, trau đổi kiến thức.

Hèn gì bác rất am hiểu về mảng truyện tranh.
Chúc bác sớm thực hiện được một bộ tranh hay và giá trị.
 

Ngủ rồi khiconmtv

Re: Chữ quốc ngữ ra đời lúc nào?
« Trả lời #13 vào: 16/05/2019, 18:19:19 »
Hèn gì bác rất am hiểu về mảng truyện tranh.
Chúc bác sớm thực hiện được một bộ tranh hay và giá trị.
Bất cứ thể loại sách gì cũng có giá trị, kể cả sách nhảm (thì sẽ có giá trị nhảm :D, ít ra biết nó nhảm để tránh)
Truyện tranh thì nó ngoài giá trị nội dung thì còn giá trị mỹ thuật, yêu thích nó thì sẽ khám phá được nhiều cái thú vị của nó, tùy thuộc sở thích mỗi người thì sẽ theo đuổi thể loại truyện tranh phù hợp như truyện tranh kinh điển, truyện tranh hiện thực, hoặc giả tưởng, siêu anh hùng, tình cảm, và tùy phong cách như manga Nhật, comic Âu Mỹ, liên hoàn họa TQ, manhua Hong Kong...
Nó cũng như với âm nhạc vậy, có người thích nhạc Việt, có người thích nhạc nước ngoài, người thì Pop, người thì Rock hoặc hòa tấu, cổ điển hoặc New Age...