Tác giả Chủ đề: Endre Ady  (Đã xem 1423 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

nguyenhainamvn

  • bạn
Endre Ady
« vào: 05/06/2010, 12:13:02 »


Endre Ady (1877 - 1919): nhà thơ lớn của Hung-ga-ri. Xuất thân từ một gia đình quý tộc nhỏ ở nông thôn bị sa sút, theo đạo Tin Lành phái Calvin. Học luật. Làm báo trong  một thời gian. Đi Paris nhiều lần, chịu ảnh hưởng của thơ tượng trưng Pháp. Năm 29 tuổi, khẳng định văn phong độc đáo với tập thơ mới có một tiếng vang lớn và được coi là tác phẩm đánh dấu sự ra đời của nền văn học Hung-ga-ri hiện đại. A. Chủ trương phục vụ dân tộc bằng cách mạng thơ (làm thơ theo Tây phương: phản đối thủ cựu, tình yêu phải sôi nổi, cần sống dào dạt và xây dựng ngày mai). Sinh thời A., tập thơ này và 9 tập thơ sau đều gây ra nhiều cuộc tranh luận và sự đánh giá khác nhau tuỳ theo lập trường thiên hữu hay thiên tả: Máu và vàng; - Trên xe I-les’, - Cuộc sống trốn tránh; - Ai đã thấy tôi?; - Đứng đầu những người chết. Tập Máu và vàng nổi tiếng nhất: muốn được Vàng (hạnh phúc, sung sướng...) phải tốn xương máu (gian khổ, đau đớn), cần có biện pháp quyết liệt, cách mạng. Thơ A. mang tính chất cách mạng về nội dung và hình thức, chấm dứt giai đoạn thơ nhạt nhẽo cuối thế kỷ 19. Bọn phản động bán phong kiến Hung-ga-ri đả kích A., người đại diện cho cái mới, báo hiệu cách mạng nhân dân và dân chủ. Bằng ý thơ phong phú, sử dụng ngôn ngữ nhân dân, Kinh thánh, tiếng cổ, tiếng tự tạo ra, hình ảnh và hình tượng táo bạo, A. phản ánh tính chất dã man và những mâu thuẫn của chủ nghĩa tư bản, tâm trạng của con người ở thành phố lớn cô đơn, nhưng đồng thời hoài bão được sống một cuộc sống thực, toàn vẹn. A. than phiền là các lực lượng cách mạng không được chuẩn bị sẵn sàng và tiền hậu bất nhất. Âm điệu thơ A. pha nhạc của thơ cổ Hung-ga-ri với thơ Tây Âu và những hình thức trữ tình mới. Trong chiến tranh thế giới lần thứ nhất, A. là một trong số ít nhân vật không tán thành chiến tranh đế quốc. A. cũng nhận thức được vô sản sẽ làm chủ tương lai. Tác phẩm và tư tưởng của A. được những người tư sản cấp tiến, đặc biệt tờ tạp chí tiến bộ đề cao

Tác phẩm:

    * Versek ("Poems", 1899)
    * Még egyszer ("Once Again", 1903)
    * Új versek ("New Poems", 1906)
    * Vér és arany ("Blood and Gold", 1907)
    * Illés szekerén ("On Elijah's Chariot", 1909)
    * Szeretném, ha szeretnének ("I'd Love to Be Loved" 1910)
    * Minden-Titkok versei ("Poems of All Secrets", 1911)
    * Menekülő Élet ("The Fleeing Life", 1912)
    * Margita élni akar ("Margita Wants to Live", 1912)
    * A magunk szerelme ("Our Own Love", 1913)
    * Ki látott engem? ("Who Saw Me?", 1914)
    * A halottak élén ("Leading the Dead", 1918)
    * Az utolsó hajók ("The Last Ships", 1923)