Tác giả Chủ đề: Giữ Thơm Quê Mẹ  (Đã xem 12629 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

Ngủ rồi thino

Giữ Thơm Quê Mẹ
« vào: 25/12/2011, 15:34:12 »
Để sau
 

Ngủ rồi thino

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #1 vào: 25/12/2011, 15:38:30 »
  VIÊN LINH - BÁO CHÍ MIỀN NAM TRƯỚC 1975: 'GIỮ THƠM QUÊ MẸ' CỦA NHẤT HẠNH

    Trong các tạp chí văn học tại miền Nam, Giữ Thơm Quê Mẹ xuất hiện trên các sạp báo và các tiệm sách vào tháng 7, 1965 với một khuôn khổ lớn, 18x25cm, khuôn khổ tương tự tờ Thế Kỷ Hai Mươi năm 1960, cùng với sự tập hợp những cây bút tên tuổi, hay có một quá khứ vào tù ra khám vì hoạt động chính trị:Hồ Hữu Tường, chủ trương Trung lập chế, và Tam Ích, trong nhóm Chân Trời Mới, thường được coi là nhóm “Ðệ tứ,” một nhóm khuynh Tả, tiếng đương thời là “chủ nghĩa xã hội có khuynh hướng quốc gia,” để phân biệt với nhũng người cộng sản theo Liên Xô.

    Giữ Thơm Quê Mẹ vừa ra mắt đã gây được sự chú ý của người đọc, với bài thơ mở đầu tờ báo chỉ có 4 câu, và đăng nguyên trang 2 của số ra mắt:
quê hương tôi là đây
chỉ có dòng sông, hàng cau, vườn chuối;
mặt trái đất dù mang đầy cát bụi
nhưng trăng sao vẫn đẹp những đêm Rằm.
(Nhất Hạnh, Chỗ Ðứng, GTQM 1)

     Trong cả bài thơ chỉ có chữ Rằm viết hoa ở chữ R, còn tất cả viết thường, kể cả bốn chữ đầu dòng. Bài thơ trên của Sư Ông Nhất Hạnh có thể hiểu như một tuyên ngôn, hay một Lời Phi Lộ, cho tờ báo. Tờ báo về quê hương đất nước, tờ báo đề cao truyền thống dân tộc (giữ thơm quê mẹ), “những đêm Rằm.” Lúc ấy Thượng Tọa Nhất Hạnh đã rất nổi tiếng với Bông Hồng Cài Áo (in lần thứ 2, năm 1965), Ðạo Phật Ði Vào Cuộc Ðời và tập thơ Chắp Tay Nguyện Cầu Cho Bồ Câu Trắng Hiện. Ông ở ngoại quốc, song hiện diện trong sinh hoạt văn chương miền Nam qua nhà xuất bản Lá Bối, mà người điều hành (in trên giấy tờ) là Trương Phú. Trương Phú cũng là người quản trị tờ Giữ Thơm Quê Mẹ trong khi người phụ trách tòa soạn là nhà thơ Hoài Khanh. Trương Phú chính là Thanh Tuệ sau này.

    Ngay trong Giữ Thơm Quê Mẹ số 1, Hồ Hữu Tường viết “Ngày trở về của đứa con hoang” và Tam Ích viết mục sở trường của ông: Ngày Lại Ngày, ghi nhận sinh hoạt văn nghệ trong và ngoài nước với những chú giải ngay trong bài. Và đặc biệt đây là tờ tạp chí văn nghệ đã mỗi kỳ đăng một sáng tác mới của nhạc sĩ Phạm Duy, kỳ đầu dành tới 4 trang đăng bài “Tiếng Hát Thật To!” nhạc và lời của ông:


Tôi sẽ hát to hơn súng nổ bên bờ ruộng già
Lời tôi ca lời tôi ca xin lúa đừng lo
Lời tôi thay cho tiếng đạn bay
Lời tôi xây cho vững tay cầy.
(Phạm Duy, GTQM 1, tr.54)

    Trong những số thiếp theo, Phạm Duy phổ thơ Nhất Hạnh, đưa ra những bài Tâm Ca 1: “Sáng nay vừa thức dậy, nghe tin em gục ngã nơi chiến trường.” Hay Tâm Ca 3: “Ngồi gần ngồi gần nhau...” Riêng Tâm Ca 4 rất được ham mộ: “Giọt mưa trên lá, tiếng nói thầm thì, bóng dáng Phật về, xoa vết thương trần thế...” Bản nhạc này góp phần dương danh cho tờ tập san văn nghệ do một nhà sư chủ xướng, và cho ảnh hưởng Phật Giáo của thời đại đương thời.

    Nhà văn Hồ Hữu Tường đã viết rất ngụ ý trong bài “Ngày trở về của đứa con hoang,” về tình cảnh của ông (và có thể là cho những người cùng hoàn cảnh): theo cộng sản chỉ ăn “vỏ đậu heo ăn,” nhưng trở về với quốc gia thì bị ném đá. Tác giả “Thằng Thuộc con nhà nông” vốn có lối viết hấp dẫn, thường lấy một chuyện cổ tích hay một huyền thoại để vào đề, rồi mới bắt vào ý chính, nên rất hấp dẫn.

    Tên tuổi Tam Ích thường đi chung với Thiên Giang, Thê Húc, ba cây bút trong Nhóm Chân Trời Mới ở Sài Gòn từ trước 1954. Mục Ngày Lại Ngày chiếm tới 5 trang của số 1 GTQM, trong đó ông viết từ Ðông sang Tây, từ Pháp về Sài Gòn. Sinh hoạt văn nghệ giữa thập niên '60, và sau khi chế độ Ðệ Nhất Cộng Hòa sụp đổ tháng 11, 1963, có thể được phản ảnh trong những dòng viết sau: “Cái giới văn nghệ vốn là một giới phi công thức. Họ không sống theo công thức có sẵn... Ðối với họ, vệ sinh về tâm hồn quan trọng hơn là thứ vệ sinh về tất cả những gì làm ra cái bề ngoài của con người cần trang trí những trường hợp vật chất hơn là trang trí bên trong... Bản chất họ vốn là một bản chất dễ cảm xúc cho nên họ phản ứng ngay trước những chuyện bất công nhớp nhúa... Thái độ sống của họ vốn là thái độ đối lập với trật tự có sẵn, cho nên họ không theo công thức.” Cổ kim như vậy. Kể cả Hàn Dũ đời nhà Ðường chẳng hạn: “Ðại phàm vật bất đắc kỳ bình, tắc minh.” Nghĩa là vật không thỏa mãn thì kêu lên. Chính vì “bất mãn” nên “tắc minh” và ở vào thế đối lập. Và chính là nghệ phẩm phát sinh từ tình trạng tâm lý ấy. Ở đời chẳng có cái văn thơ thù tạc và mãn nguyện nào mà lại thành... danh văn bao giờ! Văn nghệ theo nghĩa “chính,” văn nghệ sĩ theo nghĩa chính là như vậy đó.” (Tam Ích, Ngày Lại Ngày, GTQM 1, trang 68). Ông cố ý cho in chữ nghĩa và chữ “chính” bằng 2 dạng chữ khác nhau, độc giả có thể hiểu ngầm chữ đó là chính nghĩa.

    Riêng Hoài Khanh, người phụ trách bài vở Giữ Thơm Quê Mẹ, là một nhà thơ, thi phẩm đầu tay nhan đề Dâng Rừng, xuất bản tại Sài Gòn năm 1957, quanh đó chúng tôi gặp nhau hàng ngày. Anh nổi tiếng với thi phẩm Thân Phận in năm 1962. Trong Giữ Thơm Quê Mẹ số ra mắt, anh góp mặt với bài thơ trong đó hoán vị hoàn cảnh, như cách thận trọng hằng có:
Nếu em đã cùng tôi trưa hôm đó
Chuyến xe Sài Gòn-Phú Nhuận ra đi
Tôi sẽ đưa em về miền cát bỏng
Cưỡi lạc đà đi suốt cõi châu Phi...

Hắn đã về giữa dòng sông nước chảy
Của Á châu nhược tiểu khổ đau này
Hắn đã về giữa cát bừng sa mạc
Của Phi châu quằn quại suốt trời mây.
(Hoài Khanh, Về Nguồn, GTQM 1, tr.8)

      Trong số ra mắt còn những tên tuổi nổi tiếng khác: Bình Nguyên Lộc, Sơn Nam, Bùi Giáng, Dương Nghiễm Mậu, Nguyễn Ðức Sơn, Kim Tuấn. Bài “Ngồi đợi ngoài hành lang” của Nguyễn Ðức Sơn bị “đục bỏ” lỗ chỗ. Ðó là những chỗ tác giả nhắc đến vụ Tòa Ðại sứ Mỹ bị đặt chất nổ, (trang 94) hay chỗ dùng mấy chữ “những tên lính lê dương chết đói đã và sẽ đến đây.” (trang 95) (1).

     Giữ Thơm Quê Mẹ không sống lâu, chúng tôi cũng chỉ có 6 số của năm 1965. Tờ báo chết không phải vì thiếu độc giả, trái lại. Dàn biên tập qui tụ những người nổi tiếng, (2) bài vở dám viết, cho nên sự yểu mệnh của nó là do những nguyên do khác. Nó cũng không chết vì bị kiểm duyệt, vì báo bị kiểm duyệt là chuyện phải có tại một đất nước trong chiến tranh - lại là chiến tranh tương tàn. Nó chết vì những nguyên do nào đó. Sau này cô Cao Ngọc Thanh, em ruột bà Chân Không Cao Ngọc Phượng, thay thế ông Trương Phú về mặt trị sự, và Ðại Ðức Từ Mẫn thay thế Ðại Ðức Thanh Tuệ trông coi nhà xuất bản Lá Bối và việc xuất bản các tác phẩm của Sư Ông Nhất Hạnh. Hiện diện không lâu song “tập san văn nghệ” Giữ Thơm Quê Mẹ đã có đóng góp rất đáng kể trong sinh hoạt văn hóa báo chí miền Nam trong giai đoạn 54-75.


  (1) Ðục bỏ: Hồi đó nghề ấn loát ở Sài gòn còn dùng loại chữ đúc trên những thỏi chì-thiếc, thỏi vuông vắn nhỏ xíu, dài cỡ 2cm, ví dụ hai chữ “con voi” là do ba thỏi chì có 3 chữ c, o, n và ba thỏi chì có ba chữ v, o, i ghép lại với nhau mà thành. Khi bài bị kiểm duyệt, nếu nhà in dùng 6 con chữ chính, thì người ta lộn ngược các con chữ lại, khi in ra chỉ thấy mấy ô vuông mực đen. Nhưng nhà báo không có tiền đâu mà in chữ nguyên thủy, dễ mòn, dễ hư phải bỏ đi, nên sau khi sắp chữ, dùng chì nấu lỏng, đổ lên các “khuôn chữ” của trang báo, thành ra một trang báo bằng chì. Thợ in gắn các trang báo bằng chì để in báo, in xong lại gỡ xuống, nấu lỏng ra, lấy chì đúc chữ cho báo ngày hôm sau. Như thế các con chữ nguyên thủy vẫn còn nguyên, vẫn sắc nét như mới (vì nó có bị chạy qua máy in đâu; và như thế báo Việt Nam mới không sắc nét, mà lỗ chỗ, mực không đều, vì nét chữ là nét chì đúc lại.) [Khi báo bị kiểm duyệt, người thợ in lấy đục, búa, đục mảng chì có những câu bị kiểm duyệt đi, thành ra việc đó có tên là “đục bỏ.”]

    Một số tác giả khác có bài vở trong GTQM: Trần Tuấn Kiệt, Dương Nghiễm Mậu, Nguyễn Thụy Long, Viên Linh, Trụ Vũ, Võ Hồng, Thành Tôn, Vương Pển Liêm, Kim Tuấn, Ðịnh Giang, Hà Nguyên Thạch, Hữu Phương.


Nguồn: Người Việt Online
 
The following users thanked this post: vinh bo cap

Ngủ rồi thino

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #2 vào: 25/12/2011, 16:11:54 »
Số 1



 

Ngủ rồi thino

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #3 vào: 25/12/2011, 16:14:21 »
Số 2-3-4-5




 
The following users thanked this post: vinh bo cap

Ngủ rồi thino

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #4 vào: 25/12/2011, 16:16:35 »
Số 6-7-8-9-10




 
The following users thanked this post: vinh bo cap

Ngủ rồi thino

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #5 vào: 25/12/2011, 16:17:24 »
Số 11

 
The following users thanked this post: vinh bo cap, Waterfall

Ngủ rồi MINHLADO

  • ****
  • Bài viết: 259
  • Đánh giá: +0/-0
  • SÁCH LÀ BẠN
Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #6 vào: 30/06/2013, 15:03:11 »
       Cám ơn bác thino nhiều .
 

Ngủ rồi nduytai

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #7 vào: 19/02/2017, 21:24:49 »
NGÀY XUÂN ĐỌC LẠI GIỮ THƠM QUÊ MẸ

Nghiên cứu văn học Việt Nam một cách toàn diện không thể
không tìm hiểu văn học Phật giáo. Và nghiên cứu văn học
Phật giáo thế kỷ XX một cách sâu sắc không thể
 không khảo sát báo chí Phật giáo
.
– Phật giáo Hưng Yên

            Kế thừa truyền thống văn hóa Phật giáo, những tờ báo Chánh đạo, Đất tổ, Hải triều âm, Đuốc tuệ, Thiện Mỹ, Vạn Hạnh, Liên hoa, Giữ thơm quê mẹ… vừa đóng góp vào sự nghiệp truyền thông của xã hội, vừa phổ biến tư tưởng Phật học và văn hóa Phật giáo.
            Như tiêu đề ghi rõ, Giữ thơm quê mẹ là “tập san văn nghệ” ra hàng tháng do Lá Bối xuất bản. Khổ 18x25, Giữ thơm quê mẹ số đầu ra mắt tháng 7 năm 1965 có hình thức như một tuyển tập thơ văn. Trên tờ báo không ghi tên chủ nhiệm và chủ bút, thay vào đó là người “coi sóc”: Hoài Khanh, được hiểu như Thư ký tòa soạn. Sau tám số, từ số 9 đến số 12 (tháng 6 năm 1966) là số cuối cùng, Trụ Vũ thay Hoài Khanh “coi sóc” Giữ thơm quê mẹ.
            Nhan đề tờ báo lấy cảm hứng từ trường ca Mẹ Việt Nam của Phạm Duy vừa sáng tác xong một năm trước đó:

                        Chúng con đã về khát khao hơi Mẹ
                        Chúng con xin thề giữ thơm quê Mẹ
                        Cuộc đời rồi phai tàn sau thế giới
                        Chỉ còn tình yêu của Mẹ mà thôi


            Dân tộc và Phật giáo là hai chủ đề hòa quyện trong nội dung các trang báo Giữ thơm quê mẹ, từ văn thơ cho đến tiểu luận. Dù không đứng tên chủ biên, có thể nói Nhất Hạnh là linh hồn của tờ báo, tác phẩm của ông thể hiện “chỗ đứng” của tạp chí, như nhan đề bài thơ in trên trang đầu số ra mắt:

                        quê hương tôi là đây
                        chỉ có dòng sông, hàng cau, vườn chuối;
                        mặt đất dù mang đầy cát bụi
                        nhưng trăng sao vẫn đẹp những đêm Rằm
.

            Các thể loại cấu trúc nên tờ tạp chí gồm: Thơ, Truyện ngắn, Nhạc, Tạp bút, Tiểu luận, Truyện dài.
            Giữ thơm quê mẹ đã đăng thơ của những thi sĩ miền Nam thời ấy: Nhất Hạnh, Bùi Giáng, Hoài Khanh, Trụ Vũ, Nguyễn Đức Sơn, Kim Tuấn, Trần Tuấn Kiệt, Phạm Công Thiện, Hà Nguyên Thạch, Nguyễn Phan Thịnh, Viên Linh, Chinh Văn, Thành Tôn, Thi Vũ, Kim Tuấn, Luân Hoán, Thái Tú Hạp, Thái Luân, Nguyễn Nho Nhượn, Trần Dzạ Lữ, Đynh Trầm Ca… Nhiều bài thơ trong số đó về sau được chọn và tập hợp trong Tuyển tập thơ Giữ thơm quê mẹ, được xem như “một vườn hoa thơ bị vùi dập vì giông bão chiến họa trên lòng đất mẹ Việt Nam nhưng vẫn vươn lên khoe sắc”, “một tổng hợp tiếng nói về quyền sống, về tình yêu thương”.
            Ngoài những thể thơ truyền thống, Giữ thơm quê mẹ còn đăng những bài thơ tự do và thơ văn xuôi là hai thể thơ bắt đầu thịnh hành thời đó, chẳng hạn một bài thơ văn xuôi có nhan đề Những điều ghi được trong giấc ngủ của Kim Tuấn, về sau được Phạm Duy phổ nhạc:

            Khi tôi về con diều bay đùa trong gió. Ở quê nhà, trên thảm cỏ xanh, có đứa trẻ để bụng lòi chấm rốn đen cười nụ thanh bình. Buổi chiều có con trâu rung mỏ vu vơ như trong giấc mộng. Khi tôi trở về hai tay níu tim lồng ngực. Giọng hát ru kéo lại dĩ vãng trầm trầm như chưa tắt thở. Có người rủ nhân loại đi xem địa ngục mà không ai trả lời

            Giữ thơm quê mẹ dành phần lớn số trang để công bố truyện ngắn và tạp bút của các nhà văn Võ Hồng, Sơn Nam, Bình Nguyên Lộc, Dương Nghiễm Mậu, Hồ Hữu Tường, Nguyễn Thụy Long, Kiêm Minh, Lưu Nghi, Nguyễn Đức Sơn, Trụ Vũ, Hoài Khanh, Chinh Ba, Tuệ Uyển, Phong Sơn, Tuấn Huy, Định Giang, Văn Lệ Thiên (Lê Văn Thiện), Chín (Cao Ngọc Phượng)… Một số truyện ngắn mang đậm khí hậu tinh thần và hơi thở cuộc sống miền Nam như Kinh Tà Bang của Bình Nguyên Lộc, Trạm Hành của Võ Hồng, Cấm bắt rùa, Sắc màu Hậu Giang của Sơn Nam…
            Giữ thơm quê mẹ cũng là nơi công bố lần đầu tiên hai tác phẩm đăng nhiều kỳ của Nhất Hạnh: Nẻo về của ýNói với tuổi hai mươi. Hai tác phẩm này về sau có ảnh hưởng sâu rộng trong công chúng, cho đến tận bây giờ.
            Điều thú vị là bên cạnh những tác phẩm của các nhà văn Việt Nam, Giữ thơm quê mẹ đã dịch và công bố một số tác phẩm văn học nước ngoài đặc sắc, hầu hết là của các nhà văn lớn và có bút pháp hiện đại. Qua Giữ thơm quê mẹ, W. Faulkner, R. Barthes, H. Hesse, A. Solzhenitsyn, E. Caldwell, A. Moravia… đã được giới thiệu khá sớm ở Việt Nam.
            Cộng tác với Giữ thơm quê mẹ ngay từ số đầu tiên, nhạc sĩ Phạm Duy đã chép tay để cho in liên tục trên tạp chí những ca khúc phản chiến, kêu gọi hòa bình, hòa giải và hòa hợp dân tộc: Tiếng hát thật to, Hòa bình (Tâm ca số 1), Ngồi gần bên nhau (Tâm ca số 3), Giọt mưa trên lá (Tâm ca số 4), Để lại cho em (Tâm ca số 5), Một cành củi khô (Tâm ca số 6). Đường chiều lá rụng.
            Tầm vóc và quan niệm của Giữ thơm quê mẹ bộc lộ rõ hơn qua những tiểu luận triết học (Martin Heidegger, Phạm Công Thiện), tiểu luận văn hóa (Vương Hồng Sển, Hồ Hữu Tường, Sơn Nam, Đông Tùng), tiểu luận giáo dục (Nhất Hạnh, Vương Pển Liêm), tiểu luận văn học (Nguyễn Hiến Lê, Tam Ích, Thiếu Sơn, Hoài Khanh, Bùi Giáng, Vũ Đình Lưu). Có thể nói hầu hết đó là những trí thức có uy tín ở miền Nam lúc ấy.
            Hoạt động chỉ vừa một năm với 12 số báo – trong đó có một số kép 7&8 Xuân Bính Ngọ, Giữ thơm quê mẹ để lại một hình ảnh đẹp trong làng báo nước ta. Hai năm 1965-1966 là thời gian chiến tranh leo thang, Mỹ đổ quân ồ ạt vào miền Nam. Là tiếng nói khẳng khái của lương tri dân tộc và lương tâm Phật giáo, Giữ thơm quê mẹ trở thành cái gai trước mắt của giới quân sự cầm quyền lúc đó. Nhiều trang báo đã bị cơ quan kiểm duyệt khắc nghiệt của Bộ Thông tin Tâm lý chiến buộc phải bôi đen nhiều câu liền, có khi cả những đoạn dài, như trong các truyện ngắn Thư viết từ một xóm quê của Dương Nghiễm Mậu, Ngồi đợi ngoài hành lang của Nguyễn Đức Sơn, Biến kế chấp của Chín, Giao thừa bệnh viện của Hằng Hà Sa, Lý do của Văn Lệ Thiên, Hoa vông đỏ của Nguyễn Phước, kịch Pho tượng Linh Mai của Chinh Ba…
            Những người nghiên cứu lịch sử văn học và lịch sử báo chí giai đoạn này, nếu tìm cách phục hồi được những chỗ bôi đen như vậy, sẽ có được những cứ liệu thú vị để suy nghĩ, nhận định. Chẳng hạn, trong bài thơ Ghi từ Pleiku sau đây của Đinh Cường trên số 7&8 Xuân Bính Ngọ, hai câu thơ cuối viết rất nhẹ nhàng cũng bị kiểm duyệt bôi đen:

                        Tôi nằm trong phố chiến tranh
                        Xe nhà binh chạy, dãy thành đạn reo
                        Bụi tung mù mấy đoạn đèo
                        Rừng âm u có người theo bước người.

                        Sớm mai trở dậy qua đèo
                        Mù sương giăng bủa hiu hiu đất trời
                        Xác người còn thắm máu tươi
                        Xác ai, ai nhận khi ra trận tiền


            Thậm chí có một câu văn rất trung tính mở đầu truyện Đóa sen vàng của Chinh Ba cũng bị kiểm duyệt yêu cầu bỏ bớt một chữ: “Vào một ngày nào đó, ở một xứ sở nào đó – xứ sở của mấy nghìn năm nghèo đói và chiến tranh, có một người đàn bà bị bom lửa phủ lên người”. Chữ bị kiểm duyệt ở đây là chữ “bom”!
            Có những truyện ngắn đã lên khuôn, đưa vào mục lục nhưng vào giờ chót bị kiểm duyệt bỏ, phải thay bằng bài khác, như Cuối đường của Võ Hồng, Những hình ảnh để lại của người chết của Chinh Ba.
            Qua đó, đủ biết nhà cầm quyền lúc đó e ngại văn nghệ phản chiến như thế nào.
            Tuy vắn số, Giữ thơm quê mẹ xứng đáng là đề tài nghiên cứu cho một tiểu luận của sinh viên ngành báo chí, văn học hay Phật học. Điều này càng cấp thiết khi những tác giả cộng tác với tờ báo và cả những độc giả của báo thời đó còn lại đây ngày càng thưa dần. Đặc biệt, hai người chủ chốt tổ chức bài vở là nhà thơ Hoài Khanh và nhà thơ Trụ Vũ, người ở Biên Hòa, người ở Sài Gòn, nay đều tuổi cao sức yếu.
            Chúng tôi viết bài này như một gợi ý với những người quan tâm, chứ thật sự chưa đủ điều kiện để khảo sát và đánh giá đúng mức những đóng góp của Giữ thơm quê mẹ.


HUỲNH NHƯ PHƯƠNG
2013


http://phatgiaohungyen.vn/news/Van-hoa-Phat-giao/Ngay-xuan-doc-lai-Giu-thom-que-me-7451/


 
The following users thanked this post: vinh bo cap

Ngủ rồi nduytai

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #8 vào: 25/02/2017, 12:58:34 »

GIỮ THƠM QUÊ MẸ |  SỐ 1  [tháng 7 năm 1965 |  104 trang]

MỤC LỤC
Nhất Hạnh |  Chỗ đứng \ Về với em bé thơ ngây (thơ) |  2-3
Phạm Công Thiện |  Bất nhị (thơ) |  4
Thành Tôn |  Cuộc tôi (thơ) |  5
Bùi Giáng |  Ruộng đồng cỏ mọc \ Dưới trời (thơ) |  6-7
Hoài Khanh |  Về nguồn (thơ) |  8
Võ Hồng |  Khoảng mát |  9-16
Hồ Hữu Tường |  Ngày trở về của đứa con hoang |  17-22
Nhất Hạnh |  Sơ ý |  23-25
Bùi Giáng |  Rằng từ ngẫu nhĩ (tiểu luận) |  26-30
Sơn Nam |  Cấm bắt rùa |  31-37
Phạm Công Thiện |  Vài suy tưởng triết học (tiểu luận) |  38-53
Phạm Duy |  Tiếng hát thật to (nhạc) |  54-57
An Di |  Đến hôm nay bắt đầu (thơ) |  58-59
Kim Tuấn |  Tháp cổ (thơ) |  60
G.T.Q.M. |  Giới thiệu sách báo mới |  60
Chín |  Đồng sự |  61-65
Tam Ích |  Thơ văn ngày lại ngày (tiểu luận) |  66-70
Dương Nghiễm Mậu |  Khí hậu pháo xiết |  71-84
Hoài Khanh |  Cho lòng thở than |  85-91
Nguyễn Đức Sơn |  Ngồi đợi ngoài hành lang |  92-98
Bình Nguyên Lộc |  Kinh tà bang |  99-104


TẠP CHÍ VĂN NGHỆ – LÁ BỐI XUẤT BẢN

 

Ngủ rồi nduytai

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #9 vào: 25/02/2017, 13:06:15 »


            Chỗ đứng

            quê hương tôi là đây
            chỉ có dòng sông, hàng cau, vườn chuối;
            mặt trái đất dù mang đầy cát bụi
            nhưng trăng sao vẫn đẹp những đêm Rằm.

                                                NHẤT HẠNH




            Về với em bé thơ ngây

            sương vương cành lá, bình minh đến
            tôi thấy em tôi mỉm miệng cười:
            nắng sớm trong như hồn bích ngọc
            ngày xanh tuổi mộng nở xinh tươi

            ngây thơ mắt biếc hồn vô tội
            tràn ngập nhân gian vạn tiếng cười
            sầu đau nhân loại, như mây khói,
            phút chốc tan dần trong nắng mai.

            đau thương sầu hận ngàn muôn kiếp
            danh lợi phù vân gợn nắng chiều
            tôi thấy thiên đường đang mở cửa
            nâng hồn em nhỏ trái tim yêu

            về đi lữ khách! đường xa lắm
            cát bụi sầu thương vướng đã nhiều
            thanh thản ngủ trong lòng đạo cả
            cho hồn thơ ấu được nâng niu.

                                                NHẤT HẠNH
                                                (1952)


GIỮ THƠM QUÊ MẸ |  SỐ 1

 
The following users thanked this post: vinh bo cap

Ngủ rồi nduytai

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #10 vào: 25/02/2017, 13:31:00 »


            Bất nhị

            Mười năm qua gió thổi đồi tây
            Tôi long đong theo bóng chim gầy
            Một sớm em về ru giấc ngủ
            Bông trời bay trắng cả rừng cây

            Gió thổi đồi tây hay đồi đông?
            Hiu hắt quê hương bến cỏ hồng
            Trong mơ em vẫn còn bên cửa
            Tôi đứng trên đồi mây trổ bông

            Gió thổi đồi thu qua đồi thông
            Mưa hạ ly hương nước ngược dòng
            Tôi đau trong tiếng gà xơ xác
            Một sớm bông hồng nở cửa đông


                                                PHẠM CÔNG THIỆN
                                                1-5-65


GIỮ THƠM QUÊ MẸ |  SỐ 1

 
The following users thanked this post: vinh bo cap

Ngủ rồi nduytai

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #11 vào: 25/02/2017, 13:49:04 »


            Cuộc tôi

            bây giờ đau nỗi phân thân
            nặng vai âm phủ nhẹ chân địa đàng
            mộ tôi máu đỏ da vàng
            ý se những sợi điêu tàn trong thây

            nửa đời lầm lạc trong tay
            tóc thưa râu đỏ mỗi ngày mỗi rơi
            lầm lì nếp sống thoi dơi
            bóng đêm lưới dệt rã rời ấu nhi

            cuộc tôi mỏi kiếp thiên di
            thần thiên quỉ địa thu chi hằng giờ
            vôi long hồ rã tượng thờ
            hao tâm mòn lực gương mờ tương lai

            những lo sinh tử miệt mài
            nỗi niềm phàm tục đêm dài thế nhân
            tủy không óc rỗng ngu đần
            rình mò nhan diện số phần một lu

            bói linh quẻ ứng tâm thù
            kém tài đoản tướng phận mù tình chân
            đường chia xa bước phân vân
            về đâu ác quỉ thiên thần một ta.


                                                THÀNH TÔN


GIỮ THƠM QUÊ MẸ |  SỐ 1

 
The following users thanked this post: vinh bo cap

Ngủ rồi nduytai

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #12 vào: 25/02/2017, 14:11:32 »


            Ruộng đồng cỏ mọc

            ruộng đồng cỏ mọc hôm mai
            tương hòa tố muội sao nài nỉ nhau
            niềm riêng suy trọng cơn đầu
            tình vong niên nặng như màu gió mây
            dư vang thái thậm đọa đày
            bỗng dưng hàng mở sương đầy cảo thơm
            Ô Mông máu ứa xanh rờn
            lệ phơ phất tuyết cung đờn đăm chiêu
            trường giang có nhớ em Kiều
            của tôi mơ mộng tự chiều hôm nay
            trùng sinh tiết điệu di hài
            để dành khe chị trên ngày phù du
            đi vòng cổ lạp thiên thu
            gọi rằng cổ lạp khôn bù cựu hy
            đến bây giờ mới thấy đây
            mà trong vạn đại cơn mây lên trời
            tà xiêm thiên cổ mở lời
            gõ thiêm thiếp cổ sườn đồi giữa lưng
            thương ngài Thượng đế thủy chung
            lộn đường thái cực gặp trùng điệp vây
            ruộng đồng cỏ mọc hôm mai
            lững lờ khe cát bên dày bên thưa…


                                                BÙI GIÁNG




            Dưới trời

            Dưới trời chum nước đăm chiêu
            ôi nường kiếm hiệp sao liều lĩnh ru
            niềm suy trọng, giấc hư phù
            gõ thiêm thiếp chén tạc thù đêm trăng

            nửa cung bạc mệnh bên đèn
            nửa cung sầu khổ giọt hằng hằng sa
            dưới trời chân ngọc là hoa
            ôi người thiên hạ thưa là địa phương

            đi thiêm thiếp cõi lạ dường
            cành lên đọt đỏ cuối đường đợi trông
            ấy cây ngọc thụ ai trồng
            Duồng Mô Din ngậm vân mồng Thượng du.


                                                BÙI GIÁNG


GIỮ THƠM QUÊ MẸ |  SỐ 1

« Sửa lần cuối: 29/03/2017, 15:17:30 gửi bởi nduytai »
 
The following users thanked this post: vinh bo cap

Ngủ rồi nduytai

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #13 vào: 25/02/2017, 14:29:37 »


            Về nguồn

            nếu em đã cùng tôi trưa hôm đó
            chuyến xe Saigon – Phú Nhuận ra đi
            tôi sẽ đưa em về miền cát bỏng
            cưỡi lạc đà đi suốt cõi châu Phi

            để em biết nỗi buồn xa đất tổ
            thương linh hồn bộ lạc thủa lang thang
            và thương mình một tình yêu bé nhỏ
            có nghĩa gì giữa đau khổ mê hoang

            ôi Phi châu kiếp người đầy khổ nhục
            tự bao đời ai dựng cõi điêu linh
            sương không trắng giữa màu đen giá buốt
            mặt trời bừng chưa sáng nẻo quang linh

            thân phận đó lạc loài đêm sa mạc
            kiếp người tôi trầm túy cõi vô thường
            nhưng ánh sáng sẽ hai miền hiển hiện?
            vì mặt trời vẫn mọc ở Quê Hương

            trưa hôm đó em đã cùng chuyến ấy
            mang niềm đau tôi đến tận phương nào
            em có nhớ mỗi lần xe tách bến
            bóng một người ngơ ngác đó về đâu

            hắn đã về giữa dòng sông nước chảy
            của Á châu nhược tiểu khổ đau này
            hắn đã về giữa cát bừng sa mạc
            của Phi châu quằn quại suốt trời mây.


                                                HOÀI KHANH


GIỮ THƠM QUÊ MẸ |  SỐ 1

 
The following users thanked this post: vinh bo cap

Ngủ rồi nduytai

Re: Giữ Thơm Quê Mẹ
« Trả lời #14 vào: 26/02/2017, 13:39:09 »

SƠ  Ý

BÉ DŨNG nhảy tung tăng trên con đường đi đến ngọn đồi trước chùa Thanh Tịnh. Chú điệu Hương đã hứa với Bé chiều nay đưa Bé lên đồi chơi và hái hoa. Chú đã dặn với Bé rằng sau khi tan học thì Bé đến dưới chân đồi, có chú đợi ở đấy. Chiều nay bãi học sớm hơn mọi hôm một giờ, Bé đã tạt vào nhà cất sách vở và uống một ly nước mưa, nhưng hình như vẫn còn sớm. Nắng vẫn còn nhuộm đủ ngọn đồi. Nhưng gió chiều đã thổi. Trời cũng mát như buổi sớm mai, và cũng hồng như buổi sớm mai. Con đường tới chùa ngoan ngoãn nằm dài, in hình bóng cây bóng lá.

BÉ ĐÃ đến dưới chân đồi. Nhưng lạ chưa, cảnh vật hình như thay đổi. Mái tam quan vẫn in hình mờ nhạt trên ngọn đồi bên kia. Nhưng ngọn đồi bên này hình như không còn nữa. Bé thấy một đồng cỏ xanh tận ngút ngàn, cỏ mướt như nhung và màu xanh quyến rũ Bé một cách lạ lùng. Bé chạy lại và lăn mình trên nệm cỏ. Hương cỏ ngạt ngào, à mà không, những cây hoa có bông tím bông vàng trà trộn trong cỏ đã tỏa ra một thứ hương diệu kỳ pha lẫn với màu cỏ đồng quê quen thuộc. Bé đứng dậy. Một cửa rừng hé mở trước mặt Bé: tiếng đón chào líu lo của một đôi hoàng anh trên cành một thứ cây lạ khiến Bé không còn ngại ngùng. Bé bước vào rừng. Một cảnh tượng đẹp đẽ lạ kỳ hiện ra trước mặt Bé. Có những cây mà lá trong xanh như làm bằng ngọc bích. Có những cây mà cành như bằng vàng, lá như bằng bạc. Có những cây mà hoa trái như lóng lánh ánh Kim cương. Mỗi bước, Bé thấy một kỳ quan mới lạ. Mỗi bước, Bé thấy một thứ hoa trái tuyệt vời. Có những bông Hàm Tiếu đượm sương, có những đóa Mãn Khai trĩu nặng trên cành yếu. Có những chồi non lên mạnh như tuổi thơ nhân loại. Mỗi thứ tỏa một mùi hương diệu kỳ. Bé càng vào sâu, khu rừng càng trình bày trước mắt Bé nhiều hoa dị thảo. Càng lúc càng thấy mới hơn, lạ hơn. Nhưng Bé đã ngợp, đã quá ngợp. Bé không chịu nổi nữa. Sức bé không đủ để chịu đựng cái kho vô tận mênh mông của muôn vạn kỳ hoa dị thảo này. Bé không dám bước tới nữa. Bé trở lui, dần dần ra khỏi khu rừng. Đồng cỏ lại hiện ra với màu xanh mát dịu như tình mẹ; lấm tấm trong màu xanh đó là muôn màu khác nhau của các cây hoa nhỏ rải rác đó đây. Bé lại thấy ước ao được lăn mình trong nệm cỏ. Bé ngồi xuống, mở dây giầy, cởi giầy cầm tay, hai chiếc giầy nhỏ xíu như hai bàn chân nhỏ xíu của Bé. Bé rón rén bước trên cỏ mềm, sung sướng đặt chân trên mầu xanh êm mát của cỏ.

BÉ ĐÃ quên hết. Quên rằng mình mới ở trường về. Quên rằng mình đang đi tới nơi hẹn với chú điệu Hương. Bé ngồi xuống cỏ, đặt giầy xuống cạnh và vuốt ve một bông hoa tím. “Hay là ta hái bông tím này chơi” bé nghĩ. Và Bé đưa bàn tay nhỏ bé định ngắt. Nhưng bỗng dưng đất động, cả đồng cỏ hình như rung chuyển thật mạnh, làm bé thất thần. Bé vội đứng dậy, tay trái nắm lấy đôi giầy, mắt nhìn ngơ ngác. Đồng cỏ vẫn rung chuyển, như đất dưới chân bé sắp sụp đổ đến nơi. Bé hoảng hốt bỏ chạy. Bé chạy thật mau. Bé nhảy vụt ra đường. Và khi quay lại, đồng cỏ biến mất.

ĐỒI THÔNG trước chùa vẫn y nguyên như mọi hôm. Bé dụi mắt nhìn kỹ lại: chẳng có đồng cỏ, chẳng có khu rừng nào cả. Chỉ có những cây thông cằn cỗi mọc thưa thớt trên đồi. Dựa lưng nơi một gốc thông chú điệu Hương hình như vừa ngủ dậy. Chú dụi mắt. Chú không trông thấy Bé. Chú đưa tay lên vỗ nhẹ trên trán chú. Hình như chú nhức đầu.
            Bé thở hào hển, tiến lại chào chú. Chú đưa tay ra cho Bé. Nhưng rồi chú rút tay lại và đưa lên trán. Chú vẫn nhức đầu. Bé thấy chú nhức đầu. Bé biết chú nhức đầu.
            – Nào, dẫn em đi chơi trên đồi, đi chú.

NHƯNG KHÔNG, chú không trả lời. Hình như chú không muốn đưa Bé đi chơi chiều hôm nay. Chú đứng dậy nắm tay Bé, cố gắng dìu Bé đi. Nhưng chú lảo đảo suýt ngã. Chú phải ngồi xuống bên một gốc thông. Bé nhìn chú. Chú nhìn Bé.
            – Sao em chỉ có một chiếc giầy?
            Bé nhìn lại thì quả thật trong tay Bé chỉ có một chiếc giầy. Chiếc giầy nhỏ xíu, phảng phất một thoáng hương kỳ ảo. Chiếc kia, Bé đã làm rơi trong đồng cỏ.


NHẤT HẠNH


GIỮ THƠM QUÊ MẸ |  SỐ 1

 
The following users thanked this post: vinh bo cap, tnghia