Tác giả Chủ đề: Cao Bá Quát  (Đã xem 3107 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Cao Bá Quát
« vào: 29/03/2010, 09:55:03 »
Tiểu sử

Danh sĩ Cao Bá Quát (高伯适) đời Tự Đức 嗣德 (1829–1883), tự Chu Thần, hiệu Cúc Đường, biệt hiệu Mẫn Hiên, quê làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh nay là làng Phú Thị, xã Phú Thị, huyện Gia Lâm. TP Hà Nội.

Ông là em sinh đôi với Cao Bá Đạt 高伯達, nổi tiếng văn chương đương thời. Tổ xa đời là Cao Bá Hiên làm đến Thượng thư bộ Binh đời Hậu Lê, cha là Cao Cửu Chiếu, cũng là bậc tài danh đương thời.

Năm Nhâm Thìn 1832 ông thi hương đỗ Á Nguyên, nhưng thi hội mãi vẫn không đỗ. Nhưng ông không đỗ không phải vì ông kém tài mà là vì bị quan trường đánh hỏng. Năm 1841 ông được bổ giữ chức Hành tẩu bộ lễ. Tháng 8 năm 1841 ông được cử làm sơ khảo trường thi Thừa Thiên, ông và bạn đồng sự là Phan Nhạ thấy một số bài thi hay nhưng phạm húy, nên dùng khói đèn chữa cứu người tài. Việc bị phát giác. Giám sát trường thi là Hồ Trọng Tuấn tố cáo, ông bị kết vào tội chết. Nhưng vua Thiệu Trị giảm tội cho ông, chỉ cách chức và phát phối vào Đà Nẵng.

Năm 1847 ông được mời làm ở Viện hàn lâm, sưu tầm văn thơ. Cảm kích trước thái độ ân cần giúp đỡ của hai vị công khanh là Tùng Thiện Vương và Tuy Lý Vương, ông gia nhập Mạc Vân Thi xã do hai công khanh sáng lập.

Gặp khi có sứ bộ Đào Trí Phú sang Tân Gia Ba (Singapore ngày nay) công cán, ông được tha cho rời khỏi phối sở, theo sứ bộ đi lập công chuộc tội. Xong việc trở về, ông được phục chức cũ, rồi thăng làm chủ sự.

Năm Giáp Dần 1854, ông phải đổi lên Sơn Tây, làm Giáo thụ ở phủ Quốc Oai. Ông buồn chán, phẫn chí bỏ quan theo làm quân sư cho Lê Duy Cự chống lại triều đình.

Việc khởi nghĩa ở Mỹ Lương thất bại, ông bị bắt rồi bị hành quyết cùng với 2 con là Cao Bá Phùng và Cao Bá Phong vào năm Ất Mão 1855, khi ông 46 tuổi. Anh ông là Cao Bá Đạt cũng bị liên lụy. Về cái chết của ông sách Đại Nam thực lục chính biên chép rằng: viên suất đội Đinh Thế Quang bắn ông chết trong trận đánh nhau. Nhưng nhiều sách khác thì chép như trên.

Ông còn để lại cho đời bộ sách Chu Thần thi tập. Thơ văn ông dù bằng chữ Hán hoặc quốc âm đều hay và có giá trị nghệ thuật. Những bài ca trù của ông rất xuất sắc. Đặc biệt bài phú Tài tử đa cùng, chỉ riêng một bài này thôi cũng đủ nêu cao tên tuổi ông đối với văn học nước nhà. Tác phẩm của ông sau này được sưu tầm và khắc in là Cao Chu Thần thi văn tập, có giá trị văn chương, học thuật cao của lịch sử văn học cận đại Việt Nam. 

Khi ông mất, bạn ông là Phương Đình Nguyễn Văn Siêu có bài thơ truy điệu rất thâm trầm:

帷 邊 書 史 壁 邊 琴

Duy biên thư sử, bích biên cầm,

一 夢 攸 攸 失 好 音

Nhất mộng du du thất hảo âm. 

山 海 移 桑 何 處 隱

Sơn hải di tang hà xứ ẩn

鄉 關 離 恨 此 回 深

Hương quan li hận thử hồi thâm!

文 章 有 命 相 終 始

Văn chương hữu mạng tương chung thủy

聲 氣 同 悲 自 古 今

Thanh khí đồng bi tự cổ kim

吾 道 未 坩 分 顯 誨

Ngô đạo vị kham phân hiển hối,

區 依 埼 乃 俟 留 心

Âu y kì nãi sĩ lưu tâm. 

Bản dịch:

Đàn còn bên vách, sách bên màn

Một giấc nghìn thu bặt tiếng vang,

Điên đảo non sông nhòa lối cũ,

Âm thầm đất nước ngấm bi thương

Duyên văn đã kết đây cùng đó,

Nghĩa cũ dù ai nhớ chẳng buồn!

Đạo học tỏ mờ chưa dễ biết,

Cửa người khép nép mãi sao đương.
 

Ngủ rồi cafe_sach

  • Anh hàng cà phê
  • Moderator
  • *****
  • Bài viết: 5,875
  • Thanked: 20 times
  • Đánh giá: +1/-0
  • Giới tính: Nam
Re: Cao Bá Quát
« Trả lời #1 vào: 01/08/2010, 00:42:29 »
Thơ chữ-Hán Cao Bá Quát/nxb Văn Học 1970
 

Ngủ rồi bingo

Re: Cao Bá Quát
« Trả lời #2 vào: 10/05/2013, 09:03:50 »
Thơ văn Cao Bá Quát
 

Ngủ rồi bingo

Re: Cao Bá Quát
« Trả lời #3 vào: 10/05/2013, 09:06:29 »
Cao Bá Quát thân thế-văn chương-luận đề
Sống mới xuất bản
 

Ngủ rồi bingo

Re: Cao Bá Quát
« Trả lời #4 vào: 10/05/2013, 09:08:23 »
Cao Bá Quát danh nhân truyền kỳ
Trúc khê thư xã xuất bản
 

Ngủ rồi bingo

Re: Cao Bá Quát
« Trả lời #5 vào: 10/05/2013, 09:10:55 »
Tuyển tập thơ chữ Hán Cao Bá Quát
NXB văn hóa Văn Nghệ
 

Ngủ rồi bingo

Re: Cao Bá Quát
« Trả lời #6 vào: 10/05/2013, 09:13:22 »
Cao Bá Quát Con Người và Tư Tưởng - NXB Khoa học Xã hội - 1980
 

Ngủ rồi Nguyên Thánh

Re: Cao Bá Quát
« Trả lời #7 vào: 14/07/2014, 07:30:54 »
Cao Chu Thần thi tập
Sa Minh Tạ Thúc Khải dịch
Trung Tâm Học Liệu, 1971, 2 tập





hình của Error
 
Văn phi sơn thủy vô kỳ khí,
Nhân bất phong sương vị lão tài.