Tác giả Chủ đề: Bắt Trẻ Đồng Xanh  (Đã xem 3142 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

Ngủ rồi gamotsach

Bắt Trẻ Đồng Xanh
« vào: 05/06/2012, 10:33:20 »
Khoảng thập kỷ 50 của thế kỷ trước, ở nước Mỹ, song hành với thể loại nhạc cool Jazz là thời kỳ hoàng kim của dòng văn học Beatnik với những cây bút siêu hạng như J.D. Salinger, V. Nabokov, A. Ginsberg…Những ai đã quen với lối văn mượt mà của O. Henry hay J. London cảm thấy khá bối rối khi tiếp xúc với giọng văn thô ráp, cộc cằn nhưng ngồn ngộn hiện thực của các tác giả Beatnik, cũng giống như lần đầu nghe Jazz hay hậu thân của nó là Rock’n Roll khi đã quen với những Vivaldi, Beethoven… Jazz cũng như Beatnik thể hiện sự nổi loạn, phá vỡ những chuẩn mực truyền thống để dấn thân vào cuộc sống bằng những trải nghiệm tự thân, thách thức những tượng đài đã định hình của giới trẻ phương Tây đã quá chán ngán qua hai cuộc thế chiến, bế tắc trước những đột biến của các mô hình xã hội, những liên minh chính trị – quân sự không giúp gì được cho một thế giới hòa bình, trái lại còn đẩy nó tới bờ vực thảm họa của bóng ma chiến tranh hạt nhân.The Catcher in The Rye (Bắt Trẻ Đồng Xanh) của Salinger đã ra đời trong một bối cảnh như thế.

Câu chuyện bắt đầu bằng sự kiện cậu bé 16 tuổi Holden bị đuổi khỏi trường dự bị Pencey, ngôi trường được quảng cáo trên hàng ngàn tờ tạp chí, mà theo lời những vị đạo đức mũ cao áo dài, rằng từ năm 1888 đã đào tạo các cậu con trai thành những thanh niên tráng kiện, minh mẫn.Láo toét, Holden la lên, họ không đào tạo gì ở Pencey hơn bất cứ một trường nào khác và tôi cũng không thấy người nào ở đấy gọi là tráng kiện, minh mẫn gì hết.Có hai thằng.Nhiều nhất là chừng ấy.Và có lẽ chúng đã như vậy từ trước khi đến Pencey.

Với cái nhìn như vậy,Holden đã bộc bạch thẳng cho chúng ta một góc nhìn khác, một góc nhìn trực diện, xô xảm với một lối biểu đạt có nồng độ chửi tục vượt quá giới hạn cần thiết, theo tiêu chuẩn của các bậc đạo đức có trách nhiệm với hệ thống giáo dục Hoa Kỳ khi ấy nói riêng, và những chuẩn tắc ứng xử của xã hội nói chung.Cứ một câu có ít nhất một tiếng chửi thề, những tiếng con mẹ, thối, bỏ mẹ, dịch hạch…chiếm khoảng 20 – 30% số ngôn từ Holden dùng để trình bày quan niệm của mình.Cũng bằng lối kể ngổ ngáo đó, Holden cho thấy thực tế đang diễn ra bên trong khu nội trú của Pencey, nơi những cậu choai choai lén lút hút thuốc, chơi gái, uống rượu, đánh nhau, và …đánh rắm trong giờ cầu nguyện.Holden chỉ không rầu bỏ mẹ khi thấy một cô gái không tuôn ra hàng tràng cứt đái về ông bố khả kính vĩ đại tuyệt vời của cổ, có lẽ vì cổ biết ổng là một thằng cha bộ tịch ngốc nghếch.

Nhưng nếu chỉ có vậy thôi thì Bắt Trẻ Đồng Xanh không thể thu hút người đọc đến độ cắm mặt vào sách từ đầu đến cuối như vậy được.Chính là từ góc nhìn độc đáo của mình, Holden đã đưa ra những kiến giải, những nhận định bất ngờ nhưng có lý, hoặc ít ra nó cũng khiến ta phải suy nghĩ về những bộ chuẩn tắc phải đạo mà ta đang ứng dụng hằng ngày.Như khi Holden cáu kỉnh bởi đếch hiểu tại sao người ta lại mê đắm thằng cha kịch sĩ Olivier đến độ khóc lóc, hỉ mũi trong khi thằng cha kệch cỡm thấy rầu về cái giá trị mà người ta gán cho gã, hay ít ra gã cũng nghĩ thế.Hoặc không biết sao lũ con gái tréo chân lẫn không tréo chân, những cô có chân thật đẹp,những cô có chân thật xấu, thậm chí có cô trông như quỷ cái lại cứ mơ ước sẽ lấy những thằng dở hơi sau khi học xong,những thằng cha luôn nói về những chiếc xe phải gió của chúng,một galon xăng sẽ chạy mấy dặm…Chán thấy mẹ.

Cứ như vậy, đôi khi ta cũng phải thử soi lại cuộc sống bằng những lăng kính khác để thử cảm nhận nó từ một vị trí khác, một cái tôi khác, để đôi khi thấy mình cũng kệch cỡm thối inh.Nhiều khi chúng ta tin vào những giá trị đó chỉ vì nó được nói ra từ một thằng cha đáng tin, mà thằng cha đó, đến lượt hắn lại tin từ một thằng đếch nào đó. Đến nỗi một vị Thiền sư phải cáu lên mà quát cho lũ đệ tử cứ lăng xăng học Phật: Phật là cục cứt khô. Một lời nói khiến lũ tăng – lăng – xăng đốn ngộ. Hãy sống với cảm nhận của mình, tư duy của mình, không thiên kiến, không mượn áo choàng và khăn bịt mặt.

Một góc nhìn của mình, tuy nhiên, không phải luôn luôn đúng. Tránh giáo điều, không có nghĩa là đốt sách, tránh áo choàng, không có nghĩa là cởi truồng. Cậu bé Holden cuối cùng cũng kết thúc chuyến phiêu lưu vài ngày của mình bằng việc quyết định trở lại trường học. Phá cách thì cũng phải có cái cách để phá.Salinger, thực ra, cũng không muốn gây sự hẳn với hệ thống giáo dục đương thời, có họa là đồ điên.Cậu bé Holden có thể đạp đổ bất cứ tượng đài nào trong tâm thức cậu ta, nhưng những dòng trìu mến nhất vẫn dành cho hai đứa em của mình, Allie thông minh đã chết rồi, và Phoebe đa cảm và rất trong sáng.Có lẽ đó là phần đất dành cho tương lai để gieo cấy mùa màng giáo dục mới, theo Salinger.

Vậy nên, hãy xem Bắt Trẻ Đồng Xanh như một kiểu thời trang nào đấy, giống như một cô người mẫu đội cái rế trên đầu và mang cái bội úp gà dưới chân.Không ai ăn mặc như thế để đi ra đường cả, vì ơn Trời, xã hội vẫn phải vận hành theo những quy luật phổ quát nhất.Nhìn nhận khác để bật ra những ý tưởng, để tạo ra sự thăng hoa của đam mê sáng tạo, chứ không thể bê nguyên mẫu sáng tạo ấy vào cuộc sống đời thường.Chẳng thế mà phong trào hippy một thời đã tắt lụi, chẳng thế mà một giáo viên Mỹ hồi đó bị mất việc chỉ vì giới thiệu Bắt Trẻ Đồng Xanh vào trường học.

Trải hơn 50 năm từ khi ra đời, tất nhiên con mắt của các bậc phụ huynh cũng rộng mở hơn, bao dung hơn, không đến nỗi quá khắt khe, nhất là trong vấn nạn bạo lực học đường ngày nay, nên đọc Bắt Trẻ Đồng Xanh để tự mình cảm nhận những biến đổi tâm sinh lý phức tạp của một độ tuổi mới lớn, để có thể ngồi xuống cùng con mà :Nào, chúng ta cùng nói chuyện, đừng có chán bỏ bố nhé, con trai…

Cuối cùng, cũng nói chút về bản dịch Việt ngữ của Phùng Khánh do Nhã Nam phối hợp NXB Văn Học xuất bản.Mình không hiểu sao tên nguyên bản là The Catcher in the Rye được dịch giả chuyển thành Bắt Trẻ Đồng Xanh, trong khi The Catcher là danh từ  lại trở thành động từ Bắt trong Việt ngữ. Có lẽ dịch giả dựa vào từ the Rye để liên tưởng đến cánh đồng xanh, nơi bầy trẻ Việt đang đánh vòng chơi trò đuổi bắt trong tiếng đồng dao có sức gợi kỳ lạ :

“…Rồng rắn lên mây
Có cây lúc lắc
Có ông thầy ở nhà hay không?
Xin chút lửa
Lửa tắt
Xin hộp quẹt
Quẹt gãy
Xin cái đãy
Đãy ăn trầu
Xin cái đầu
Đầu cứng
Xin khúc giữa
Giữa xương
Xin khúc đuôi
Đuôi mềm
Hùm bắt được hùm ăn
Rắn bắt được rắn quấn…”


với câu hát của thằng bé trong nguyên bản: “ Nếu một đứa nào bắt được đứa nào đang đến qua đồng lúa mạch xanh” để trở thành cái đầu đề rất gợi, rất chi Việt ngữ.

Có phải vậy không ?

Và một số từ mới xuất hiện gần đây được dịch giả sử dụng khi chuyển ngữ, như cực đỉnh, rầu thối ruột, hoặc ngôn ngữ của thời @ như không bít, mà chắc chắn những năm năm mươi chưa xuất hiện trong ngôn ngữ tiếng Việt, giả sử dịch giả dịch The Catcher in the Rye vào thời điểm đó thì sẽ đánh vật như thế nào để chuyển tải trọn vẹn ngôn từ của cậu bé Holden đây ta.

Tiến sĩ danh dự Đại học Tham Mà Sặc.
 

xuanhale

  • bạn
Re: Bắt Trẻ Đồng Xanh
« Trả lời #1 vào: 05/06/2012, 10:36:53 »
 ^:)^ ^:)^ =D> =D> Cảm ơn bác vì những bài viết rất hay như thế này.
 

Ngủ rồi Nguyên Thánh

Re: Bắt Trẻ Đồng Xanh
« Trả lời #2 vào: 05/06/2012, 10:42:27 »
... một số từ mới xuất hiện gần đây được dịch giả sử dụng khi chuyển ngữ, như cực đỉnh, rầu thối ruột, hoặc ngôn ngữ của thời @ như không bít, mà chắc chắn những năm năm mươi chưa xuất hiện trong ngôn ngữ tiếng Việt, giả sử dịch giả dịch The Catcher in the Rye vào thời điểm đó ...

cuốn này là in lại bản trước 1975 mà bác, mấy từ thời @ chắc do biên tập mới đưa vào :-o
Văn phi sơn thủy vô kỳ khí,
Nhân bất phong sương vị lão tài.
 

Ngủ rồi Quang Hai

Re: Bắt Trẻ Đồng Xanh
« Trả lời #3 vào: 05/06/2012, 10:44:12 »
Những gì liên quan đến chữ nghĩa thường rất phức tạp bởi tác động của cuộc sống hàng ngày luôn ghi dấu ấn của nó lên tác giả. Thêm đó trong tác phẩm lại là đủ thứ những ẩn ức suy tư sâu kín của người viết. Vì vậy đọc thôngcảm nhận thấy cái hay của một tác phẩm nhất là có xuất xứ nước ngoài, lại ra đời từ lâu thường rất khó nhất là khi nó không nói về những giá trị vĩnh cửu của con người mà thiên về phản ánh một giai đoạn cụ thể trong lịch sử. Có lẽ Bắt trẻ đồng xanh nằm trong số những tác phẩm loại này.
Mua sách cốt ở giành nhau.  
Sách đọc chán chết, giành thời lại vui! :d
 

phuocdaithanh

  • bạn
Re: Bắt Trẻ Đồng Xanh
« Trả lời #4 vào: 24/07/2012, 21:40:32 »
:"> Bài này viết về tác phẩm Bắt Trẻ Đồng Xanh trích từ blog của Viễn Khánh , mình thấy giới thiệu đã hay rồi nên mình miễn luận bàn...vì chị Khánh đã nói thay mình rồi : :">


“Don’t ever tell anybody anything. If you do, you start missing everybody.” (J.D. Salinger, The Catcher in the Rye)

“Bạn đừng có kể cho ai nghe bất cứ cái gì. Nếu bạn kể, bạn tự dưng khởi sự nhớ tất cả mọi người” (Bắt trẻ đồng xanh- Phùng Khánh dịch)

Tôi không định kể lại cho bạn nghe câu chuyện thế nào đâu, vì sự duyên dáng của người viết (J.D. Salinger) và người dịch (Phùng Khánh) đã là rất hay cho một câu chuyện, một quyển sách rồi. Tôi chỉ muốn nói nhăng nói cuội rằng tôi thích ơi thích hình ảnh người bắt trẻ đồng xanh mà tác giả phác họa. Đại loại là… ở một cánh đồng lúa mạch xanh rì nào đó trên mặt đất này, bên một mỏm đá gần bờ vực nào đó, có một người lớn (lớn hơn đám trẻ nhỏ đang chơi trò rượt bắt kia). Người lớn sẽ đứng ở đó, cứ như thế, nhìn đám trẻ con nô giỡn. Và nếu đứa trẻ nào băng qua cánh đồng, đến gần mỏm đá, nếu chúng đang chạy mà không coi chừng chúng ở đâu, người lớn sẽ nấp ở một nơi nào đó rồi ra bắt lấy chúng, để chúng không ngã xuống. Đó là người bắt trẻ, người bắt trẻ đồng xanh…


Holden Caulfield đã nghĩ tới việc làm người lớn đó. Cái thằng 17 tuổi bỏ học, chẳng mơ bác sĩ, chẳng mơ kỹ sư, chẳng mơ gì sất, chỉ khoái tợn cái ý tưởng làm một người bắt trẻ như thế kia. Cái ý tưởng đúng là dễ thương theo một cách rất riêng. Thằng Holden ấy cứ chán, rồi ôm ghì lấy nỗi chán đời khỉ gió của nó mà bỏ đi, nó muốn về nơi xa lắc xa lơ nào đó, ruỗi ngựa trên đồng. Nghĩa là nó phải bỏ đi. Và đúng, nó bỏ đi thật. Nhưng cuộc đời có những cuộc đổi bắt không ngờ. Có một người đuổi theo nó, cũng không hẳn là đuổi theo, mà là níu chân nó lại: em Phoebe. Em bé tí teo, em trong sáng, và thánh thiện, em cũng hay dỗi nữa. Holden đủ lớn để hiểu và yêu sự giận dỗi khởi phát từ tình thương ngây thơ của em. Holden rất mực thương em. Khi một người anh muốn bỏ đi mà còn nấn ná chưa đi ngay, thì một người em gái nhỏ nì nằn đòi đi theo, rồi giận, rồi hết giận, rồi ôm anh lại, hôn anh… là điều hoàn toàn có thể khiến kẻ làm anh kia chùn bước. Khi một người rất đỗi yêu thương cuộc sống này, vì quá đỗi yêu thương mà đâm chán ngán sự kệch cỡm, nhố nhăng nhặng xị thì cái duy nhất, cái còn lại có thể khiến người đó thấy yêu cuộc đời là nhận được một tình yêu, rất ngây ngô, rất đơn thuần, một tình yêu thôi. Những gì tương ứng mơ hồ giữ lại nhau. Đại loại là vậy.



Tôi không định kể lại cho bạn nghe câu chuyện thế nào đâu, vì có lẽ tôi sẽ phải đọc lại một lần nữa, rồi thêm một lần nữa.

Một lí do khác khiến tôi không kể, bạn có biết vì sao không?

Vì khi tôi khởi sự kể cho bạn nghe về cuốn sách này, tôi bỗng thấy nhớ ơi nhớ cái thằng Holden Caulfield mắc dịch đó, nhớ cả em Phoebe đáng yêu, nhớ điệu nhạc “Oh! Marrie”, nhớ cơn mưa bất chợt đổ xuống buổi chiều, rũ sạch sự chán ngán ủ ê nào đang giăng mắc trong đầu của cái thằng khỉ gió Holden, để nó không bỏ đi nữa, để nó đứng đó nhìn em Phoebe, nhìn vòng ngựa quay trong điệu nhạc. Quay đều, quay đều. Nó cứ đứng đó hoài, mặc cơn mưa rơi, rơi, ướt sũng.

Nó không đi…

Nó không bỏ đi nữa…



“Bạn đừng có kể cho ai nghe bất cứ cái gì. Nếu bạn kể, bạn tự dưng khởi sự nhớ tất cả mọi người”

.
 

Ngủ rồi tnghia

Re: Bắt Trẻ Đồng Xanh
« Trả lời #5 vào: 22/09/2016, 13:38:29 »
Giá trị đạo đức trong 'Bắt trẻ đồng xanh'

Mai Sơn dịch trong Văn Tuyển, Nxb Văn Nghệ 2009 

(from fb Sách Cũ Sài Gòn·15 Tháng 9 2016)

Một thời, đứng đầu danh sách những cuốn sách bị phê phán và khuyến cáo không nên phổ biến tại các trường trung học ở Mỹ là The Catcher in the Rye (Bắt trẻ đồng xanh), tiểu thuyết của J.D. Salinger kể chuyện cậu thiếu niên Holden Caulfield tự mình dấn bước vào thế giới của người lớn. Xin trân trọng giới thiệu bài phê bình của June Edwards, nhà nghiên cứu Đại học West Virginia, Mỹ. Bản in lần đầu năm 1951

“Thô tục! Vô đạo đức!” là tiếng thét giận trên cửa miệng của những người chỉ trích, vì họ đọc thấy hàng loạt từ ngắn có tính chất tục tĩu (four-letter word) xuất hiện trong sách và những lời lẽ báng bổ của cậu thiếu niên (đối với thói đạo đức giả tôn giáo).
Nói chung, họ cho đây là một cuốn sách tệ hại, ác độc, có thể làm băng hoại tinh thần lứa tuổi vị thành niên.

Ngược lại, những người chọn Bắt trẻ đồng xanh thì cho đây là một tác phẩm có giá trị văn học, giá trị đạo đức, hấp dẫn, thiết thực và dễ hiểu. Vậy thật ra cuốn Bắt trẻ đồng xanh có vô đạo đức như người ta phê phán không? Để trả lời câu hỏi này, trước hết cần phải hiểu rõ đạo đức là gì. Điều chắc chắn, nếu người đọc chỉ chăm chú đến những từ ngữ khiếm nhã ám chỉ hành vi tính dục, những nghi ngờ về tín điều tôn giáo mà không quan tâm đến nội dung câu chuyện của nó thì Bắt trẻ đồng xanh đúng với mô tả của họ. Người ta không thèm đọc kỹ nó, nhưng chỉ cần lật qua năm bảy trang là có thể nhanh chóng chỉ ra những đoạn, những từ xúc xiểm, trái khoáy.

Tuy nhiên có nhiều con đường để tiếp cận với đạo đức. Chúng ta đừng để ai lớn tiếng áp đặt mà hãy tự chọn cho mình một lối tiếp cận già dặn và đầy trách nhiệm, được thử thách qua thời gian. 

Thứ nhất; như chúng ta đã biết, “tất cả mọi người đều sinh ra bình đẳng”, hiểu rộng ra là ai ai cũng có quyền được đối xử một cách trân trọng như nhau, và đó chính là một tín điều đạo đức. Đạo luật về nhân quyền của Mỹ có những bổ sung sửa đổi trình bày chi tiết nghĩa vụ đạo đức ấy. Jefferson và Franklin cũng đã để lại những tác phẩm lý giải kỹ hơn vấn đề này.

Thứ hai; trải qua nhiều thế kỷ, các triết gia đã ủng hộ những đánh giá hành vi đạo đức từ nhiều góc độ khác nhau. Ví dụ, Aristotle trong Đạo đức học của Nicomaque trình bày những quy phạm của ông về một lối sống đức hạnh. Vào thế kỷ 18, Emmanuelle Kant trong Phê bình lý tính thuần túy đã tác động đến tư tưởng đạo đức đương thời bằng những suy luận về “mệnh lệnh nhất thiết” (categorical imperative), một quy luật phổ quát dựa trên sự tự trị của ý chí.   

Thứ ba; gần đây các triết gia đã khai triển các học thuyết đạo đức như là kết quả của những nghiên cứu thực nghiệm về cách đối nhân xử thế của con người. Đáng kể nhất là công trình của Lawrence Kohlberg. Ông đã định nghĩa lại những khái niệm đạo đức như công bằng, sự tôn trọng cá nhân, quyền con người bằng quan điểm đa văn hóa và lịch sử.

Tất cả những đường lối tiếp cận đạo đức trên đây có nhiều điểm tương đồng, nhất là khi đối chiếu chúng với những châm ngôn trong Tân Ước (mà những kẻ chỉ trích thì giành lấy Tân Ước làm cái gốc đạo đức cho những phát biểu của họ!)
Thế thì tại sao chúng ta không dùng cùng một nguồn luận cứ ấy như cách thế chống lại sự buộc tội? Không cần phải là một Kitô hữu người ta vẫn có thể đề cao nội dung đạo đức của giáo lý Jesus. Thậm chí những người theo thuyết bất khả tri luận và những người theo thuyết vô thần cũng thừa nhận Kinh Thánh Tân Ước như là phương pháp khôn ngoan giúp cho cá nhân hòa đồng vào xã hội. Kinh Thánh Tân Ước không phải là nguồn suy luận đạo đức duy nhất hiện có, nhưng nó là một nguồn đầy sinh lực. Nếu các nhà phê bình sử dụng Kinh Thánh làm bàn đạp tấn công những cuốn sách, những người bị phê bình cũng có thể sử dụng Kinh Thánh để tự biện hộ.
Nói như thế không có nghĩa Kinh Thánh là cái gốc dẫn tới những quyết định có tính chất quy phạm trong các trường học, bởi vì chí ít là về mặt lý thuyết, xã hội đã thừa nhận sự tách rời nhà thờ và nhà nước, nên cách làm trên sẽ là bất hợp pháp và không thích đáng. Vấn đề ở đây là, có một loại sách văn học, mặc dù được nhà trường lựa chọn một cách kỹ lưỡng và theo những nguyên tắc nhất định, đang bị công kích vì phản lại đạo đức Kitô giáo. Nếu không dùng chung nguồn suy luận với những kẻ chỉ trích, chúng ta sẽ không thể nào phi bác được lời buộc tội của họ một cách hiệu quả. Kinh Thánh là một phần trong di sản văn hóa của nhân loại, do đó chúng ta có quyền diễn dịch ý nghĩa của nó có lợi cho chính chúng ta. Chúng ta không cần đến những lý lẽ của những kẻ muốn loại bỏ các tác phẩm văn học có giá trị đạo đức và giá trị văn học ra khỏi các trường học.
Bằng ngôn ngữ giản dị, mạnh mẽ, Jesus đưa ra những lời dạy dễ hiểu, nhưng khó thực hành. Con người đạo đức (trong Tân Ước) là con người sống với tha nhân đồng thời bằng nhiều cách thể hiện sự quan tâm, tôn trọng quyền lợi và phẩm giá của tha nhân. Khi Jesus trông thấy một đám đông sắp sửa ném đá vào một phụ nữ can tội ngoại tình, ngài nói: “Ai trong các ngươi là kẻ vô tội thì hãy ném đá trước đi?!” Không ai dám... Jesus khuyên các đồ đệ hãy cho kẻ đói ăn, cho kẻ rách rưới mặc, thăm hỏi người ốm đau, người tù tội.

Từ quan điểm của Tân Ước, sự vô đạo đức trong thời đại chúng ta có thể được minh họa bằng biến cố Birmingham, Alabama vào giữa thập niên 60 - ngày ấy, thị trưởng “Bull” Connor cho phép xua bầy cảnh khuyển tấn công một nhóm người da đen đang biểu tình đòi quyền công dân.

Vậy còn đạo đức trong Bắt trẻ đồng xanh là gì?

Có một phẩm chất đáng quý của Holden Caulfield, nhân vật chính tuổi mười sáu trong truyện, là sự cảm thông với tha nhân, đặc biệt là những kẻ bị bỏ rơi. Truyện mở đầu với chi tiết Holden Caulfield bỏ xem trận chung kết của đội bóng đá trường anh để đến thăm ông thầy giáo già dạy lịch sử bị bệnh. Anh nghe nói sau lễ Giáng sinh anh sẽ bị đuổi học vì thi rớt. Dù biết ông sẽ quở mắng anh vì đã không bộc lộ hết khả năng tiềm tàng, và dù anh rất không ưa những lão già có bộ ngực gầy đét, cặp giò thì trắng trẻo, trơn tru không một sợi lông như ông, nhưng anh kính trọng ông vì sự quan tâm của ông đối với môn dạy và đối với học sinh. Trong buổi kiểm tra cuối cùng, Holden viết thư xin lỗi thầy về những việc làm sai quấy của mình và “để cho thầy không cảm thấy nặng nề vì đã đánh rớt tôi”. Đối với một cậu học sinh mười sáu tuổi, biết lo lắng đến cảm xúc của một thầy giáo già đã là một hành vi đạo đức; đi thăm người thầy ấy bị bệnh, tất nhiên còn đạo đức hơn. Không riêng gì thầy giáo Spencer, nhiều người khác cũng nhận được sự giúp đỡ của Holden. Chẳng hạn, ai cũng ác cảm với Ackley vì khuôn mặt đầy mụn, hàm răng xấu xí, những cái móng tay ghét bẩn và hơi thở hôi rình của nó; đã thế, Ackley lại hay khiêu khích, móc méo anh; nhưng anh không ngoảnh mặt, không ruồng bỏ Ackley. Anh rủ Ackley đi xem chiếu phim vì biết nó không có nguời bạn nào. Với Ackley cũng như với nhiều người khác, nhân vật chính của Bắt trẻ đồng xanh đều thể hiện một sự quan tâm mà những người cùng lứa tuổi như anh chưa kịp biết tới. Holden hết sức đau lòng về sự vô cảm của đám học sinh trong lớp. Anh nhớ mãi một thằng bạn nhỏ con, ít nói. Vì không chịu rút lại lời chỉ trích một thằng tự phụ trong lớp, nó đã bị sáu đứa ở chung ký túc xá bất ngờ tấn công. Đêm ấy, mặc chiếc áo len cổ lọ mượn của Holden, nó ném mình qua cửa sổ ký túc xá. Holden mãi không hết dày vò mỗi khi nhớ lại hình ảnh thằng nhóc nằm chết trên lề đường, rồi nghĩ rằng những tên khiêu khích gây ra cái chết kia bị đuổi học chưa đủ, chúng xứng đáng bị trừng phạt nặng hơn. 

Sự đồng thuận trong gia đình là một giá trị luân lý được Kinh Thánh Tân Ước và cả những kẻ chỉ trích Bắt trẻ đồng xanh ủng hộ. Ít có một cậu thiếu niên nào có thể bày tỏ tình yêu thương và trân trọng đối với gia đình như Holden Caulfield. Anh ngưỡng mộ tài biện hộ của cha anh - một luật sư, khiếu thẩm mỹ của mẹ anh, và sự tinh thông trong nghề biên kịch của người anh. Đặc biệt anh rất yêu thương Phoebe, cô em gái mười tuổi của anh. Anh nói: “Bạn chưa từng thấy đứa bé nào dễ thương và thông minh như Phoebe đâu. Bạn nói chuyện gì Phoebe cũng hiểu ngay lập tức… Bạn có thể đưa Phoebe đi chơi bất cứ chỗ nào…” Nhưng bi kịch giáng xuống gia đình Caulfield khi Allie, đứa em trai kém Caulfield hai tuổi, chết vì bệnh bạch cầu. “Bạn sẽ phải thích Allie, nếu bạn gặp nó… Nó là đứa thông minh nhất, tử tế nhất trong nhà.” Hôm Allie chết, Holden đi xuống nhà để xe và đập vỡ hết các cửa kính bằng hai bàn tay trần của mình.

Nhân vật chính trong Bắt trẻ đồng xanh không nổi loạn chống lại những giá trị gia đình. Dù anh có lang thang mấy ngày ở New York thì cũng chỉ vì muốn tránh cho gia đình khỏi những tổn thương do việc anh bị đuổi học gây ra. Cuối cùng, chính với lòng yêu thương bé Phoebe, và ngược lại, với niềm yêu quý mà bé Phoebe dành cho anh, cuộc chạy trốn của anh đã được “thắng” lại, đồng thời sự tự trọng trong anh được khôi phục. 

Holden là một chàng trai trong trắng. Anh nói thẳng với chúng ta điều đó. Dù anh có tất cả những ý nghĩ của một người lớn, và dù “có nhiều cơ hội”, anh vẫn tự đặt cho mình một giới hạn. Như anh thú nhận: “Tôi nghĩ trong đầu, có lẽ tôi là kẻ cuồng dục ghê gớm nhất mà bạn từng biết. Thỉnh thoảng tôi vẫn có thể nghĩ đến những chuyện rất bậy bạ nhưng tôi sẽ không thiết tha làm điều ấy nếu cơ hội xuất hiện. Tuy nhiên, điều quan trọng là tôi không thích những ý nghĩ đó. Nếu bạn phân tích nó, nó sẽ bốc mùi lên... Tình dục là cái gì thực sự khó hiểu đối với tôi...”.
Anh kể, khi một cô bạn gái bảo anh ngừng lại, thì anh ngừng lại ngay. Anh không bao giờ muốn xâm phạm hay làm tổn thương cô ta.

Holden lang thang khắp New York và sợ phải trở về nhà báo tin cho mọi người biết anh bị đuổi học. Anh thuê một phòng khách sạn. Một tên ma cô gặp anh ở thang máy, gạ anh chơi gái. Sau một thoáng ngần ngại anh chợt nghĩ có lẽ đây sẽ là một kinh nghiệm tốt cho đời sống vợ chồng sau này. Anh bước vào phòng, đánh răng, thay quần. Khi cô gái điếm gõ cửa, anh vấp phải cái vali và ngã nhào. Cô ta không lớn hơn anh bao nhiêu - người gầy nhom, giọng nói rin rít. Cô ta cởi váy; anh cầm lấy, treo vào trong tủ nhỏ để khỏi nhăn. Anh tìm cách trò chuyện thân mật với cô ta. Đến khi cô gái xáp lại gần anh, bỗng nhiên anh hoảng sợ. Anh nói dối với cô gái là anh vừa mới mổ xong, rồi vừa đưa cho cô gái năm đô la vừa luôn miệng xin lỗi. Rõ ràng, Holden không sẵn sàng đánh mất sự trong trắng của mình và chắc chắc là không để điều đó xảy ra với một cô gái điếm. Cảnh tượng tội nghiệp kể trên cho thấy Holden hoàn toàn không phải là một người trưởng thành có ý thức mạnh mẽ về các giá trị.

Tương tự như Jesus đã nổi giận về hành vi của những kẻ giáo điều, những nhà đạo đức tự phụ, nhân vật chính trong Bắt trẻ đồng xanh đã ghét cay ghét đắng những kẻ không nhất quán trong hành xử - giữa bàn dân thiên hạ một kiểu, và riêng tư một kiểu khác. Anh cho biết vì trông thấy thói đạo đức giả của ông hiệu trưởng mà anh có ý định bỏ học. Anh lên tiếng chỉ trích một mẩu quảng cáo có hình chụp một học sinh cưỡi một con ngựa phóng qua một hàng rào chắn, dưới là dòng chữ “những chàng trai thông minh, tuyệt vời” do trường đào tạo ra. Theo chỗ Holden biết, nhà trường thậm chí không có lấy một con ngựa, và học sinh của trường thì hoàn toàn không thông minh, tuyệt vời chút nào hết. Anh biết rõ mười mươi nhà trường thường cho bọn học sinh nội trú ăn món bíp tết vào tối thứ bảy, để khi phụ huynh đến thăm con vào sáng chủ nhật hôm sau, họ sẽ nghĩ rằng con em mình luôn được ăn ngon như thế.

Sự giả trá tôn giáo càng làm Holden thất vọng hơn nữa. Anh tự coi mình là kẻ vô thần, nhưng anh thích Jesus. Tuy nhiên các đồ đệ của Jesus là một chuyện khác; họ chỉ đàng hoàng tử tế sau khi Jesus chết, còn khi ngài đang sống thì họ chả giúp được gì cho ngài. Sự trung thành là một giá trị lớn đối với Holden: những khó khăn nan giản của riêng anh bắt nguồn từ chỗ tự anh nhận thấy rằng anh đã làm gia đình thất vọng và vì thế anh không đáng được hưởng sự yêu mến của họ.

Trong những ngày lang thang ở New York, anh mời một người bạn gái cũ đi xem văn nghệ đêm Giáng sinh. Ai cũng tưởng là một chương trình có chủ đề tôn giáo, nhưng Holden không hề thấy chút gì thiêng liêng hoặc diệu kỳ để làm sáng danh Chúa - với cảnh tượng một đám diễn viên vác thánh giá đi ngang qua sân khấu. Anh nghĩ tôn giáo phải giản dị chứ không phải phô trương hình thức và trục lợi như thế. Anh nghĩ, “nếu Jesus mà thấy được những bộ trang phục màu mè ấy, chắc ngài sẽ nôn mửa ra mất”.

Trái ngược với thứ tôn giáo kinh doanh - trình diễn nói trên, Holden nhận được một hình ảnh tôn giáo thực chất hơn qua hai nữ tu anh gặp tại ga xe lửa. Mang những cái vali rẻ tiền, hai người đang trên đường đến miền nam Chicago để dạy học. Anh đóng cho họ 10 đô la tiền quyên góp. Và khi anh nhận ra họ không hỏi anh có phải là tín đồ thiên chúa giáo không, thì anh ước gì có thêm tiền để đưa vào quỹ quyên góp của họ. Theo Holden, sự khiêm nhường và hiền từ của hai nữ tu là biểu tượng thu nhỏ cho những gì tôn giáo cần phải đạt tới.

Đức Jesus khẳnh định rằng chúng ta phải trở thành con trẻ trước khi bước vào Nước Chúa; thì đối vơi Holden, sự trong trắng hồn nhiên của bọn nhóc con cũng có sức lôi cuốn đặc biệt. Anh thường xuyên bộc lộ niềm yêu mến với đứa em gái nhỏ. Anh cảm thông với cậu bé gặp trong rạp hát khi mẹ cậu không đưa cậu vào phòng vệ sinh. Tại bảo tàng viện, anh chỉ cho hai cậu nhóc tì cách nhận biết những xác ướp. Và sau cùng, anh dõi mắt trông theo một gia đình nghèo đang trên đường về nhà sau khi dự lễ ở nhà thờ. Cậu bé người nhỏ thó vừa đi vừa hát vang một bài dân ca Scotland, “Nào, hãy băng qua cánh đồng lúa mạch đen...”. Holden nói, “Cậu bé có giọng hát thanh thanh dễ thương ghê. Cậu chỉ hát bâng quơ thôi, nhưng tự nhiên tôi cảm thấy lòng lâng vui sướng, quên hết muộn phiền”.

Sau đó Holden nói cho Phoebe biết điều anh mong muốn hơn hết thảy mọi sự trên đời là “được làm một người canh giữ lũ trẻ trên cánh đồng lúa mạch”. Anh tưởng tượng thấy một cánh đồng mênh mông với hàng ngàn đứa trẻ con chơi đùa, xung quanh không có một mống người lớn nào, ngoại trừ anh. Anh đứng ở rìa vách đá dựng đứng để canh giữ những đứa trẻ mải mê nô đùa, không để chúng rơi xuống vực. “Anh biết, Phoebe ạ, đó là mơ tưởng điên khùng, ngu xuẩn, nhưng thực sự anh muốn thế”.

Ở đoạn cuối của cuốn sách, Holden đi đến trường học của Phoebe và tìm cách gởi cho cô một mẩu giấy nhắn tin. Tại đây anh vô tình đọc thấy trên tường hàng chữ ngoằn ngoèo: “Đ.m. mày!” Anh nổi điên lên. Anh nghĩ đến Phoebe và những đứa trẻ khác; chắc chúng sẽ tự hỏi mấy chữ đó có nghĩa gì. Anh muốn giết chết ngay kẻ nào đã viết mấy chữ tục tĩu này. Anh muốn đập đầu vào những bậc thềm đá. Cuối cùng, anh lấy tay xóa chúng, sợ có ai đó nghĩ rằng chính anh đã viết ra. Chi tiết này làm sáng tỏ ước muốn thực sự của Holden là bảo vệ những đứa trẻ thơ ngây khỏi những lời giải thích lệch lạc về giới tính qua miệng của một vài đứa trẻ hư hỏng.

Đôi khi nhức nhối, đôi khi kỳ quặc, cuốn tiểu thuyết mô tả cuộc tìm kiếm sự tự tin và những giá trị khác của cậu thiếu niên thấy mình lạc lõng trong nhà trường - anh đã cố ý dùng những lời lẽ tiêu biểu cho một chàng trai yếu đuối, bất toàn muốn tỏ ra mình là người lớn. Anh phiêu lưu vào thế giới tình dục, để rồi tháo chạy khi phát hiện ra mình đi quá ranh giới đạo đức. Anh uống ruợu cho quên đi nỗi lo sợ làm tổn thương gia đình, để rồi rơi vào trầm uất. Không có gì vẽ vời ở đây. Cũng không có gì có thể dụ dỗ những người cùng lứa tuổi bỏ nhà ra đi và có những hành vi, cử chỉ giống như Holden. 
Trái với những lời kết tội, Bắt trẻ đồng xanh đích thực là một cuốn sách đạo đức. Dù bạn lấy những lời dạy của Jesus, văn kiện của chế độ dân chủ, lý thuyết của Kohlberg, hay bất cứ một nguồn luận cứ nào khác để làm nguồn sáng đạo đức soi rọi, thì Holden vẫn nổi lên như là một con người bối rối mà đức hạnh. Anh kết bạn với những người không có bạn. Anh tôn trọng những kẻ tầm thường, thủy chung, tốt bụng. Anh bày tỏ lòng yêu thương thiết tha đối với gia đình. Anh khinh bỉ thói đạo đức giả. Anh đánh giá cao tình dục như một biểu lộ sự quan tâm đến người khác phái đồng thời không muốn biết tới sự bẩn thỉu của nó. Và sau hết, anh muốn là một thành viên có trách nhiệm của xã hội, hướng dẫn và bảo vệ những người nhỏ tuổi hơn anh.

Người ta còn có thể mong muốn những giá trị đạo đức nào lớn hơn thế từ một cuốn tiểu thuyết?
 
The following users thanked this post: hoangnguyen, lenhale