Tác giả Chủ đề: Haruki Murakami: 1Q84  (Đã xem 2332 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

Ngủ rồi NL

Haruki Murakami: 1Q84
« vào: 21/06/2012, 11:03:18 »
Sức khỏe của tinh thần

Haruki Murakami, đó là một dòng chảy văn chương dồi dào, của tiểu thuyết nối tiếp tiểu thuyết, trong đó có những bộ đồ sộ hơn hẳn những cuốn khác, giống như các cột mốc đáng ghi nhớ trong cuộc đời sáng tạo của nhà văn người Nhật Bản: Xứ sở diệu kỳ tàn bạo và chốn tận cùng thế giới (1985), Biên niên ký chim vặn dây cót (1995) và Kafka bên bờ biển (2002). Và Murakami thực là người không tự biết hài lòng với những gì đã có: bộ 1Q84 dày đến nghìn trang sách nhanh chóng trở thành một cơn chấn động lớn trong khung cảnh văn học thế giới mấy năm vừa rồi; xét về dung lượng, bộ sách này vượt xa mọi tác phẩm trước đây của ông.

Không những thế, ông còn chạy nước rút: càng ngày những bộ tiểu thuyết lớn của ông càng ra đời cách nhau ít thời gian hơn. Là một vận động viên marathon đẳng cấp (câu chuyện này đã được Murakami thuật lại chi tiết trong Tôi nói gì khi nói về chạy bộ; “Murakami chạy giỏi” và “Murakami viết hay” từ lâu đã trở thành hai thành tố chính làm nên con người ông), ông hiểu ý nghĩa của tốc độ, ý nghĩa của việc tự chiến thắng bản thân và nhất là ý nghĩa của rèn luyện.

Và có vẻ như là càng ngày Haruki Murakami càng chắc chắn rằng mình đã tìm ra “bản lai diện mục” cho những bộ tiểu thuyết quan trọng hơn cả của ông (nói vậy không có nghĩa những “tiểu thuyết nhỏ” kém phần quan trọng đối với Murakami và ít được độc giả quan tâm): tất cả các bộ tiểu thuyết được nêu tên ở trên đây đều có chung một cấu trúc tổng thể, cấu trúc của những chương đan xen, nhiều khi các chương ấy còn không hề liên quan gì đến nhau. Tất cả muốn nói lên rằng: càng ngày Murakami càng chắc chắn hơn rằng một thế giới là không đủ, rằng một thế giới khác nữa (thế giới song song) không những là cần thiết mà nhiều khi còn hiển nhiên có tồn tại, ít nhất là tồn tại với những người có khả năng hoặc may mắn nhìn thấy được nó, và ở một số trường hợp còn bước chân được vào đó. Bản thân Murakami dường như cũng là người sống ở cả hai thế giới.

1Q84 (bối cảnh truyện xảy ra vào năm 1984, một cái “nháy mắt” tới cuốn tiểu thuyết lừng danh của George Orwell mang tên 1984 trước kia), cũng như Biên niên ký chim vặn dây cót hay Kafka bên bờ biển, chia đôi thành hai tuyến truyện, cứ một chương về chuyện này lại tới một chương về chuyện kia. Cấu trúc này đã được Murakami “tập dượt cho độc giả” từ lâu rồi, nên cả nghìn trang của 1Q84 hẳn không phải là nhàm chán, nhất là với những ai từng thích các tác phẩm trước của ông. Thủ thuật về cấu trúc này, một cách rất đơn giản, cũng có mục đích làm giảm đi sự buồn chán có thể xuất hiện khi ta đọc những câu chuyện quá dài. Nhiều người không thích văn của Murakami, nhưng hẳn ít ai chê được ông về khả năng và cách thức kể chuyện khôn ngoan và tài tác động đến tâm trí người đọc.

Tuyến truyện thứ nhất của 1Q84 là về một cô gái mang tên Aomame, cái tên nghe rất kỳ cục trong tiếng Nhật, bởi nó có nghĩa là “Đậu Xanh”. Aomame từng chịu nhiều khốn khổ vì tên của mình: người ta còn gọi trại đi thành Đậu Nành hoặc Đậu Tằm. Ở chương đầu, khi đang đi taxi và nghe bản nhạc Sinfonietta của Leoš Janáček thì Aomame gặp tắc đường trên đường cao tốc. Theo lời khuyên của tài xế taxi, một tài xế rất đặc biệt có bộ dàn âm thanh tuyệt hảo trên chiếc taxi của mình, cô quyết định xuống khỏi xe ngay trên đường cao tốc, đi xuống một cái cầu thang sắt để thoát ra. Cũng từ đây, mọi chuyện bắt đầu, với một “mã khóa” là lời của người tài xế: “sự vật chẳng bao giờ giống vẻ bề ngoài của nó đâu”, báo trước cho không khí bí ẩn của tuyến truyện này cũng như toàn bộ tiểu thuyết.

Tengo là nhân vật chính của tuyến truyện thứ hai (tức là của các chương không dành cho Aomame). Anh làm việc cho nhà xuất bản Komatsu. Điểm khởi phát của mạch truyện này là khi Tengo nhận biên tập tác phẩm đầu tay của cô bé Fukaeri mang tên Nhộng không khí. Câu chuyện được viết bằng những non nớt của người viết văn không chuyên nhưng ẩn chứa rất nhiều bí ẩn và cả mầm mống của một tài năng vô cùng kỳ lạ, mà cả Komatsu lẫn Tengo đều nghĩ là nếu bỏ qua thì sẽ rất “phí phạm”. Công việc này sẽ dẫn bước Tengo vào một cuộc phiêu lưu nguy hiểm, và sẽ có lúc giao cắt với cuộc phiêu lưu của Aomame, một người bạn học ngày xưa của anh, người dành cho anh những tình cảm rất đặc biệt.

Nếu Tengo rất đặc trưng cho khía cạnh tính cách thường thấy ở nhân vật của Murakami: lặng lẽ, trầm mặc, chỉn chu trong cuộc sống nhưng có gì đó không hoàn toàn thuộc về cuộc đời, hay làm những việc rất kỳ khôi trong mắt người khác nhưng đối với bản thân nhân vật thì rất đỗi bình thường, thì Aomame lại là một mặt khác, một mặt rất đáng để nói đến.

Aomame là một nhân vật kỳ lạ: cô có sức mạnh thể chất ghê gớm thông qua luyện tập thường xuyên, và cô thực hiện những công việc hết sức nguy hiểm, thậm chí nhiều khi còn liên quan đến mạng sống của nhiều người khác. Làm việc cho một bà già tỉ phú, ở vào một vị trí giao tranh dữ dội giữa thiện và ác, Aomame hẳn là một trong những nhân vật lạ nhất, độc đáo nhất mà Murakami từng tạo ra, xếp bên cạnh những cô gái điếm rành triết học, những cô người mẫu chỉ dùng tai của mình để hành nghề, những cô gái ra đường ghi chép thống kê về các kiểu đầu hói, và Aomame dường như cũng là một phần lý tưởng của Murakami về con người: một con người tốt đẹp là người có sức khỏe thật tốt thông qua luyện tập dài lâu.

Cách đây vài tháng, Emma Brockes, nhà báo của tờ The Guardian đã đến Hawaii để phỏng vấn Haruki Murakami về 1Q84 (Murakami chia thời gian của mình cho ba địa điểm: Hawaii, Nhật Bản và một chốn được ông đặt tên là “Nơi ấy”, nơi sáng sáng ông đến trú mình để viết văn). Đã 63 tuổi, nhưng nhà văn khiến Emma Brockes tưởng chừng như mình đang gặp “một cậu thiếu niên vừa đi chơi skate-board về”. Trong cuộc trò chuyện, Murakami nhiều lần nhắc đi nhắc lại: “Tôi không tự coi mình là nghệ sĩ. Tôi chỉ là một người biết viết văn mà thôi”.

Và ông khẳng định điều quan trọng đối với một nhà văn là sức khỏe, là chuyện thể chất: “Đó là vấn đề sức khỏe. Nếu ngày nào cũng phải viết trong suốt ba năm thì ta phải rất khỏe. Dĩ nhiên là phải mạnh mẽ về đầu óc nữa. Nhưng trước hết cần phải có cơ thể khỏe mạnh đã.” Công việc viết văn được Haruki Murakami miêu tả vừa giản dị vừa hết sức tinh tế và đầy tính chất ẩn dụ: “Ngày nào tôi cũng tới phòng làm việc, tôi ngồi xuống bàn rồi bật máy vi tính lên. Ở chỗ này thì tôi phải mở cửa. Đó là một cánh cửa lớn và nặng. Phải đi vào Căn Phòng Khác. Dĩ nhên là nói theo nghĩa ẩn dụ. Rồi còn phải quay trở lại căn phòng này nữa. Rồi còn phải đóng cửa lại nữa. Theo đúng nghĩa đen, cần phải có sức mạnh thì mới mở và đóng cửa được. Nếu đánh mất đi sức mạnh ấy, tôi sẽ không viết được tiểu thuyết. Truyện ngắn thì có thể, nhưng tiểu thuyết thì không.”

Ông cho rằng muốn viết văn được thì “cần phải có ý thức thực tiễn”, phải có “thói quen thường nhật”, dẫu rằng khi ông nói vậy, người khác thường không thích nghe, vì họ tưởng đâu như “bí quyết” của nhà văn phải ghê gớm, kỳ ảo lắm.

Chính nhờ chuẩn bị sẵn sức khỏe và cả “sức khỏe của tinh thần”, trong suốt hơn ba mươi năm nay có vẻ như Haruki Murakami chưa bao giờ gặp vấn đề về bế tắc sáng tạo: tiểu thuyết của ông cứ liên tục được ấn hành, và ngày nay lượng độc giả trung thành của ông trên toàn thế giới đã đông đảo lắm rồi. Không những thế, nhờ như vậy mà, như ông tự nhận, ông đã sống sót, sống sót qua những bất trắc về cuộc đời. Khi được hỏi về quán nhạc jazz ông từng làm chủ xưa kia, Murakami nói: “Khi ấy tôi mới 20, 21 tuổi. Tôi chẳng biết gì về thế giới cả. Hồi đó tôi ngốc lắm. Ngây thơ. Đó là một kiểu đánh cược. Đánh cược lên cuộc đời tôi. Nhưng tôi đã sống sót. Ngắn gọn vậy thôi.” Giờ đây ông có thể khẳng định: “Nếu giàu, khía cạnh tốt là bạn không cần nghĩ đến tiền nữa. Những gì tốt đẹp nhất mà ta dùng tiền mua được là tự do, là thời gian. Tôi không biết mỗi năm mình kiếm được bao nhiêu tiền. Tôi hoàn toàn không biết. Tôi không biết mình phải trả bao nhiêu tiền thuế. Tôi không muốn nghĩ đến thuế má”. Chắc hẳn rất ít người có cái nhìn với tiền bạc vừa đơn giản vừa mạnh mẽ đến thế này.

Mọi chuyện với ông thật giản dị: “Tôi biết mình thích những gì. Tôi thích đọc sách. Tôi thích nghe nhạc. Và tôi thích mèo. Ba điều đó. Vậy nên, mặc dù là con một, hồi còn nhỏ tôi vẫn cảm thấy hạnh phúc bởi vì tôi biết mình thích những gì. Ba điều ấy không hề thay đổi kể từ khi tôi còn nhỏ. Giờ đây tôi vẫn biết mình thích những gì. Cái đó chính là lòng tin. Nếu không biết những gì mình thích, ta sẽ lạc lối”.

Cũng như cách nghĩ và lối sống của ông, có những điều rất phức tạp, rất vi tế trong các tiểu thuyết của Haruki Murakami, nhưng cùng lúc trong quan điểm viết văn của ông lại có những điều hết sức bình dị, thậm chí đơn giản đến gây ngơ ngác. Sức mạnh thu hút của ông có lẽ nằm ở chính chỗ đó.

Với Murakami, dường như ta không nên nói tới một “sức mạnh tinh thần” theo nghĩa ẩn dụ, mà nhà văn ấy, người hẳn sẽ dễ dàng đoạt giải nhất cuộc thi chạy marathon đúng tiêu chuẩn Olympic nếu có một cuộc thi như vậy cho toàn thể nhà văn trên thế giới, chăm lo cho “sức khỏe” đúng nghĩa của tinh thần mình, và sức khỏe đó, sự mạnh mẽ đó hẳn truyền sang được cho những độc giả nào thực sự đọc và thực sự cảm nhận được văn chương của ông.
 

Ngủ rồi Quang Hai

Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #1 vào: 18/08/2012, 10:53:09 »
Đọc bài của bác nảy ra ý định mua cuốn này đọc mặc dù em cũng không hợp với Murakami. Có điều băn khoăn không rõ lịch phát hành ra sao bởi hình như giờ mới có tập 1.
 
Mua sách cốt ở giành nhau.  
Sách đọc chán chết, giành thời lại vui! :d

Ngủ rồi NL

Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #2 vào: 18/08/2012, 11:22:55 »
tập 1 cũng mới chỉ đang trong nhà in thôi, tập 2 sẽ ra sau tập 1 chừng hai tháng, it's worth a try :)
 

Ngủ rồi hoadaubiec

  • *
  • Bài viết: 15
  • Đánh giá: +0/-0
Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #3 vào: 18/08/2012, 11:34:39 »
Murakami ư? Tinh thần ấy thật khó nắm bắt. Ví dụ như Biên niên ký, mọi hình ảnh xáo động và lượn lờ, chầm chậm, âm thanh bất chợt trong một trường đoạn lặng thin làm mình có cảm giác rất khó chịu. Nhưng mình thích khái niệm "Dòng chảy" trong truyện. Còn Kaffka là thời của mẹ rồi :)
 

Ngủ rồi NL

Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #4 vào: 18/08/2012, 11:40:27 »
Có lần tôi gặp biên tập viên nhà xuất bản in sách của Murakami (Murakami in sách ở hai nhà xuất bản, ông ấy đưa bên nào thì bên đó làm, không kèn cựa ganh tị gì), chính là người làm bộ 1Q84 này, ông ấy nói điều này tôi thấy là có lý: ở vị trí của Murakami hiện nay, chê ông ấy là quá dễ, và rất nhiều người muốn chê ông ấy, vì nhiều mục đích, trong đó vì thực sự thấy nó kém cỏi thì ít. Các bác mà đọc review "1Q84" trên báo chí Mỹ thì sẽ thấy bộ này bị chê tơi tả thảm thương luôn ấy :d
 

Ngủ rồi hoadaubiec

  • *
  • Bài viết: 15
  • Đánh giá: +0/-0
Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #5 vào: 18/08/2012, 11:56:47 »
NL: Với Murakami và truyện của Murakami thì mình nào dám chê. Chỉ đơn giản là chút cảm giác từ ngôn ngữ ông mang đến. Mình thậm chí còn chưa đọc được mấy, và cũng chưa hiểu thì sao có thể khen chê. Còn ngừi ta chắc là họ có cơ sở. Với văn hóa Nhật không biết Phương Tây họ thế nào. Khi chuyển tải qua phim ảnh và truyện sách nó rất đặc trưng. Mình rủ bạn bè mình nhưng tụi nó không xem được.
 

Ngủ rồi snowylion

  • *******
  • Bài viết: 2,808
  • Đánh giá: +0/-0
  • Giới tính: Nam
Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #6 vào: 18/08/2012, 12:58:21 »
Văn phong Nhật luôn như thế, luôn mang một sự ảm đạm
 
VCB Bến Nghé TP.HCM 0071000718512 , đặng hữu thắng 0918721441

Ngủ rồi NL

Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #7 vào: 07/11/2012, 11:34:08 »
(không dành cho các thành viên dưới 18 tuổi :d)


1Q84 tập một, theo miệng lưỡi của một số con người tinh tế, cần mang biệt danh “Tinh hoàn truyện”. Tập hai này, tôi đặt tên luôn, để cho mấy con người tinh tế kia nghỉ việc ngay từ đầu :p Nó có bí danh “Giao hợp truyện” hehe.

Mà ở đây, chuyện “giao hợp” còn là trung tâm hơn nhiều so với cái vấn đề “tinh hoàn” trong tập một. Nó là xung năng, là động cơ, là yếu tính của toàn bộ câu chuyện. Giao hợp với Murakami chính là hình thức giao tiếp hiệu quả nhất, làm người tham gia phải mở toang toàn bộ con người mình. Và sự giao hợp ấy, như mọi khi, vẫn không hề gợi dục. Đây là ưu điểm tuyệt đối của văn chương Murakami Haruki, rất khác với Murakami Ryu, đọc vật tưng chết thôi :p

Kết cấu của tập hai vô cùng chặt chẽ và tập trung: chủ yếu nó xoay quanh hai mối quan hệ (thực chất là cuộc đối thoại) liên tục được đẩy lên cao trào: đối thoại giữa Tengo và cha mình, rồi đối thoại giữa Aomame và Lãnh Tụ. Kết cục của cả hai cuộc đối thoại ấy đều là cái chết: như một chân lý, bên kia của lời nói là hư vô. Cộng thêm vào đó là mối quan hệ (cũng là đối thoại, nhưng là theo một dạng khác hẳn, đối thoại không lời) giữa Tengo và Aomame.

Aomame có nhiệm vụ mời Lãnh Tụ của Sakigake “sang thế giới bên kia”, một nhiệm vụ “đặc biệt khó khăn”, còn người cha của Tengo, người cha mà Tengo càng lúc càng nghi ngờ không phải bố đẻ của mình, đã đến chặng cuối của một quá trình lão suy không thể cứu vãn, chìm sâu vào một niềm lặng lẽ lớn lao. Lãnh Tụ nói rất nhiều trong suốt hai chương, nhưng người cha cục mịch và ít lời kia mới là người phát ngôn ra câu thâu tóm ý vị toàn bộ câu chuyện 1Q84: “Chuyện gì mà không giải thích không hiểu, thì có giải thích thế nào cũng không thể hiểu”.

Mối quan hệ Tengo-Aomame bắt đầu nảy sinh vào lúc Tengo chợt nghĩ đến cô bạn từng nắm tay mình năm mười tuổi, khi đang đi mua đậu tương trong siêu thị (đây là kiểu hài hước rất đặc trưng của Murakami). Câu chuyện giữa hai người hứa hẹn đi vào con đường sến đặc vì mang đầy đủ phẩm chất và triệu chứng. Nhưng, cũng như mọi khi, luôn luôn, Murakami cực kỳ giỏi cái việc lách khỏi sự sến. Ví dụ như hai điểm: nếu Aomame gặp Lãnh Tụ rồi bị thuyết phục vì chiều sâu tâm tưởng của một bậc vĩ nhân lạ thường để mà tha chết cho ông ta, thì đó là sến, hoặc giả Aomame và Tengo chạy đến với nhau sau khi trải qua bao nhiêu gian khổ, thì đó là sến. Thứ sến ấy sẽ làm người đọc tỉnh cả người vì được thỏa mãn những ao ước thầm kín, thấy rung động vì một vẻ đẹp lý tưởng mà họ tự tạo ra cho chính mình. Nhưng không có chuyện ấy, và Murakami vẫn tiếp tục kháng cự vô cùng khôn khéo lại sự sến.

Và 1Q84, trái ngược với rất nhiều người, với tôi chính là kiệt tác của Murakami Haruki. Cái vấn đề chính không phải giao hợp, không phải tinh hoàn :p, thậm chí cũng không phải những phân tích tỉ mỉ về tâm lý con người và thế giới, mà Murakami chính là một vấn đề, một vấn đề của thời đại chúng ta.

Dường như những gì kỳ quái được miêu tả trong 1Q84, tác giả đều nhìn thấy. Kể cả chuyện có hai mặt trăng trên trời, những “Little People” chui ra từ miệng con dê. Bởi vì thế giới là một vấn đề, và một số người được phú cho năng lực nhìn thấy nhiều hơn những người khác, xoay được vấn đề đó theo đủ mọi hướng. Thiện và ác đều không có ý nghĩa, ý nghĩa là sự cân bằng của thiện và ác, một bên lớn quá là không có được, kể cả bên ấy là bên vẫn được đồng lòng gọi là “thiện”. Và ở một số mối quan hệ đặc biệt, như Aomame và Tengo, một người có thể sống bên trong người kia, sống trong cái thế giới mà người kia tạo ra (hư cấu bao trùm hiện thực, hoặc giả hiện thực là một tập con của hư cấu). Chuyện ấy là thực, không kém gì mèo, võ judo, đài NHK hay giao hợp.

Và: “Chết không hề đáng sợ. Chỉ có bị hiện thực vượt lên phía trước, bị hiện thực quăng lại phía sau thì mới đáng sợ mà thôi”. Rồi: “Không thể chọn cách sinh ra, nhưng có thể chọn cách chết”.

Mấy thứ bonus của tập hai 1Q84 này: kỹ thuật tự sát bằng súng sao cho hiệu quả nhất (đừng bắn vào thái dương mà cũng đừng bắn vào bụng: Toujou Hideki, một viên tướng lừng lẫy, thủ tướng của nước Nhật, từng dùng súng tự sát định bắn vào tim nhưng trượt, sau đó phải sống trong ngắc ngoải). Rồi câu chuyện thành phố mèo, động tác “dệt tầm gai” bằng tơ không khí, vân vân và vân vân.

Tôi thích điều này: “Đôi khi Tengo có thể lờ mờ nhận thấy ở Komatsu một thứ gần như khát vọng tự hủy diệt”. Đúng thế đấy, đó là một cái nhìn chuẩn xác vào các nhà xuất bản đích thực :p
 

Ngủ rồi nguyentronghung

Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #8 vào: 07/11/2012, 11:43:48 »
Đọc vật tưng chết thôi là thế nào hả anh?  :d Cứ đọc 1Q84 xong là biết đấu vật hả ?  ;))
 

Ngủ rồi NL

Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #9 vào: 07/11/2012, 11:44:41 »
Chú 18 chưa đới :d
 

Ngủ rồi nguyentronghung

Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #10 vào: 07/11/2012, 11:45:55 »
Em 24 rồi nhưng chưa vật ai và cũng chưa ai vật em? Nghe chừng môn đấu vật cũng khó ăn nhỉ.  :-s
 

Ngủ rồi ngtuan11

  • ***
  • Bài viết: 110
  • Đánh giá: +0/-0
Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #11 vào: 07/11/2012, 12:15:02 »
Bác NL toàn là quảng cáo sách nhể, review kiểu này thì ai mà chả mua.
Mà chuyện quyển 1 với quyển 2 cách nhau mấy tháng thế này, đọc xong quyển 1 từ đời tám hoánh nào rồi. Tới quyển 2 ra thì quyển 1 còn lại gì trong đầu đâu.
P/S: Nghe nói tập 3 ông Murakami cố gắng xuất thêm ra nên không hay bằng 2 tập đầu, đúng không nhỉ ? :)
 

Ngủ rồi NL

Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #12 vào: 07/11/2012, 12:27:52 »
Khen chê loạn xà ngầu :p
 

Ngủ rồi NL

Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #13 vào: 07/11/2012, 12:28:36 »
Em 24 rồi nhưng chưa vật ai và cũng chưa ai vật em

Chết, sao lại thế?
 

Ngủ rồi mua_dem_hn

Re: Haruki Murakami: 1Q84
« Trả lời #14 vào: 07/11/2012, 14:06:02 »
Xứ sở diệu kỳ tàn bạo và chốn tận cùng thế giới

Bác NL có cuốn này ko để lại cho em :p
dạo trước thấy đầy đường mà giờ tìm ko thấy ...