Tác giả Chủ đề: Julian Barnes: Đoạn kết đã thấy  (Đã xem 856 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

Ngủ rồi NL

Julian Barnes: Đoạn kết đã thấy
« vào: 12/08/2012, 23:41:47 »
Tôi có cái may mắn là thỉnh thoảng hay được đọc trước sách còn chưa xuất bản :) Dưới đây là một đoạn trích từ cuốn tiểu thuyết Đoạn kết đã thấy (The Sense of an Ending) của Julian Barnes, giải Booker 2011. Đoạn này cũng nhằm mở rộng cuộc trò chuyện sôi nổi về tự tử bên topic về Dazai Osamu :p


Một sáng tập trung toàn trường, thầy hiệu trưởng, với một giọng ảm đạm vẫn được để dành cho các vụ đuổi học và các trận thể thao thua thảm, đã thông báo rằng thầy mang tin buồn, ấy là Robson lớp Khoa học khối sáu đã qua đời cuối tuần qua. Trên nền rì rầm những tiếng thì thào hoang mang, thầy bảo với chúng tôi rằng Robson đã bị lìa cành khi đương độ tuổi hoa, rằng cái chết của cậu là một mất mát đối với cả trường, và rằng tất cả chúng tôi sẽ dự tượng trưng đám tang của cậu ta. Tức là thầy nói mọi chuyện, trừ chuyện chúng tôi muốn biết: như thế nào, vì sao, và có phải hóa ra đó là một vụ án mạng không, do ai.

“Eros và Thanatos,” Adrian bình luận trước khi buổi học đầu tiên trong ngày bắt đầu. “Thanatos lại thắng lần nữa.”

“Robson không hẳn là nguyên liệu Eros-và-Thanatos,” Alex nói với cậu ấy. Colin và tôi gật đầu đồng tình. Chúng tôi biết bởi cậu ấy từng học cùng lớp với chúng tôi vài năm: một cậu chàng vững vàng, không giàu trí tưởng tượng, thiếu quan tâm tới nghệ thuật đến mức trầm trọng, kẻ vẫn song hành mà không mếch lòng ai bao giờ. Bây giờ cậu ấy lại mếch lòng chúng tôi bằng cách tự làm mình nổi danh nhờ cái chết trẻ. Bông hoa tuổi trẻ, thực ra là: cậu Robson mà tụi tôi quen đã thành loài rau cỏ mất rồi.

Chẳng thấy nhắc đến bệnh tật, tai nạn xe đạp hay vụ nổ ga nào, và vài ngày sau đó tin đồn (hay chính là Brown lớp Toán khối sáu) đã cung cấp điều các nhà cầm quyền không thể, hoặc không muốn cung cấp. Robson làm bạn gái chửa, treo cổ trên phòng áp mái, hai ngày sau mới được tìm thấy.

“Tao chẳng bao giờ nghĩ là nó lại biết cách tự treo cổ.”

“Nó học lớp Khoa học sáu rồi mà.”

“Nhưng mày phải biết buộc loại nút trượt đặc biệt cơ.”

“Đấy chỉ là trong phim thôi.Và trong các vụ xử tử thật nữa. Mày có thể làm thế với một cái nút bình thường. Chỉ tốn thêm chút thời gian để chết ngạt thôi.”

“Chúng mày nghĩ bạn gái nó trông thế nào?”

Chúng tôi cân nhắc các khả năng đã biết: gái đồng trinh đức hạnh (nay đã thành cựu-đồng trinh), gái bán hàng khêu gợi, phụ nữ hơn tuổi có kinh nghiệm, điếm nhiễm bệnh phong tình. Chúng tôi bàn luận chuyện này cho tới khi Adrian chỉnh hướng mối quan tâm của cả bọn.

“Camus nói rằng tự tử là vấn đề triết học đích thực duy nhất.”

“Ngoài đạo đức và chính trị và mỹ học và bản chất của thực tại và tất cả các thứ khác.” Có vị gắt trong câu phản thùng của Alex.

“Đó là điều duy nhất đúng. Thứ nền tảng, mọi cái khác đều phải phụ thuộc vào.”

Sau một phân tích dài về vụ tự tử của Robson, chúng tôi kết luận rằng chỉ có thể coi nó mang tính triết học trong nghĩa số học của thuật ngữ ấy thôi: cậu ta, đang sắp sửa gây ra vụ tăng thêm một người vào dân số nhân loại, đã quyết định nghĩa vụ đạo đức của mình là giữ cho các con số trên hành tinh bất biến. Nhưng ở mọi khía cạnh khác chúng tôi phán xét rằng Robson đã để chúng tôi - và sự suy nghĩ nghiêm túc - bị xuống tinh thần. Hành động của cậu ấy thật phi triết học, hư hỏng và phi nghệ thuật: nói theo một cách khác, là sai quấy. Về phần thư tuyệt mệnh của cậu ta, theo như tin đồn (lại là Brown), nó viết: “Mẹ ơi, con xin lỗi”, chúng tôi cảm thấy nó đã bỏ qua một cơ hội giáo dục người khác một cách mạnh mẽ.


Có lẽ chúng tôi đã không khằn khò với Robson đến vậy nếu không phải vì một sự kiện cốt yếu, bất di bất dịch: Robson ở cùng độ tuổi chúng tôi, theo thuật ngữ của chúng tôi thì cậu ta không thuộc loại ngoại lệ, thế mà thậm chí cậu ta không những âm mưu tìm bạn gái mà, không chối cãi được, còn ngủ với người ta. Chết tiệt khốn nạn! Vì sao lại là cậu ta mà không phải chúng tôi? Vì sao không thằng nào trong chúng tôi được kinh qua dù là thất bại trong công cuộc kiếm bạn gái? Ít nhất nỗi nhục đó cũng bồi bổ thêm cho sự khôn ngoan chung của chúng tôi, cho chúng tôi điều gì đó để mà khoác lác theo lối tiêu cực (“Thực ra thì, ‘thằng ngu đầy mụn mủ quyến rũ như giày cao su’ chính xác là lời đứa con gái nói”). Nhờ đọc các tác phẩm văn học vĩ đại mà chúng tôi biết rằng Tình Yêu là phải dây dưa với Chịu Đựng, và nên lấy làm hạnh phúc vì được rèn luyện trong Chịu Đựng nếu có một lời hứa hẹn ẩn ngầm, có lẽ thậm chí là hợp lý, rằng Tình Yêu hẳn là đang tới.

Đây là một trong những nỗi sợ khác của chúng tôi: Cuộc Sống hóa ra sẽ chẳng như trong Văn Chương gì cả. Hãy nhìn bố mẹ chúng tôi xem - họ có phải là cái thứ trong Văn Chương không? Khả quan nhất, họ thiết tha được như người đứng nhìn và kẻ bàng quan, một phần của tấm phông sân khấu xã hội trên đó những điều có thực, đúng và quan trọng diễn ra. Như thế nào cơ? Tất cả mọi điều Văn Chương vẫn nói: tình yêu, tình dục, đạo đức, tình bạn, hạnh phúc, chịu đựng, phản bội, ngoại tình, thiện và ác, người hùng và kẻ bất lương, tội lỗi và vô tội, tham vọng, quyền lực, công lý, cách mạng, chiến tranh, cha và con trai, mẹ và con gái, cá nhân chống lại xã hội, thành công và thất bại, án mạng, tự tử, chết chóc, Chúa. Và những con chim cú. Tất nhiên, còn có những loại văn chương khác nữa - lý thuyết, tự quy chiếu, tự truyện sướt mướt, nhưng đấy chỉ là thủ dâm không xuất tinh thôi. Văn chương thực thụ nói lên sự thật về mặt tâm lý, cảm xúc và xã hội và được bày tỏ bằng hành động và suy nghĩ của các nhân vật chính; tiểu thuyết nói về nhân vật phát triển qua thời gian. Dù sao thì đấy là những gì thầy Phil Dixon nói với chúng tôi. Và kẻ duy nhất - ngoài Robson - mà cuộc đời cho đến giờ có chứa đựng điều gì đáng viết tiểu thuyết một chút chính là Adrian.

“Vì sao mẹ mày bỏ bố mày?”

“Tao không biết.”

“Mẹ mày có tay nào khác không?”

“Bố mày bị cắm sừng à?”

“Bố mày có bồ không?”

“Tao không biết. Họ nói là tao sẽ hiểu khi nào tao lớn hơn.”

“Họ lúc nào mà chẳng hứa thế. Giải thích bây giờ thì có được không, tao toàn nói thế đấy.” Ngoại trừ việc tôi chưa từng nói thế bao giờ. Và nhà tôi, nhiều nhất tôi có thể kể được, ấy là chẳng có bí ẩn quái gì, trong nỗi xấu hổ và thất vọng của tôi.

“Có thể mẹ mày có tình nhân trẻ ấy nhỉ.”

“Làm sao tao biết được. Chúng tao chẳng bao giờ gặp ở chỗ bà. Bà ấy toàn lên London thôi.”

Chuyện này thật vô vọng. Trong một cuốn tiểu thuyết, Adrian sẽ chẳng chấp nhận những thứ như người ta sắp đặt cho cậu. Có một hoàn cảnh xứng đáng viết tiểu thuyết để làm gì nếu nhân vật chính chẳng cư xử như phải cư xử trong một quyển sách? Đáng lẽ Adrian phải rình rập, hoặc tiết kiệm tiền túi và thuê một thám tử tư; có lẽ cả bốn chúng tôi phải lên đường Điều tra để Khám phá ra Sự thật. Hay là như thế chẳng mấy như văn chương mà lại quá ư là giống câu chuyện của bọn con nít?
 

Ngủ rồi NL

Re: Julian Barnes: Đoạn kết đã thấy
« Trả lời #1 vào: 12/08/2012, 23:49:41 »
Nói thêm: Julian Barnes là một tác giả rất lớn của Anh (nhưng chưa hề có ở Việt Nam), và cuốn tiểu thuyết này không hề thua kém Người phàm của Philip Roth hay... Thất lạc cõi người của Dazai Osamu :)