Tác giả Chủ đề: Lolita  (Đã xem 1495 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

Ngủ rồi gamotsach

  • Riêng một góc trời.
  • *******
  • Bài viết: 6,118
  • Thanked: 3 times
  • Đánh giá: +0/-0
  • Thục sơn ngột, A phòng xuất.
Lolita
« vào: 05/06/2012, 09:37:33 »
Định đọc xong rồi làm thinh luôn nhưng thấy bạn Quang Hải nghiêm khắc vạch trần cái thói tự sướng mà lười biếng, hoảng quá đành đăng một vài cảm nhận của mình vậy.GMS

Ít nhất có hơn một người suýt vất cuốn Lolita vào lò lửa. Người thứ nhất sau khi viết xong lần cuối, người thứ hai sau khi đọc xong lần đầu. Người thứ nhất là…Vladimir Nabokov, cha đẻ của cuốn tiểu thuyết “mất dạy, vô luân” Lolita. Người thứ hai là cái thằng tôi, người mơ ước bao năm được ôm Lolita lấy một lần, nhưng vì nàng nói cái thứ tiếng Anh lạ quá, cứ như đánh đố vào đầu óc bã đậu này, làm cái thằng tôi đành lầm bầm mà ăn cơm nhai của ông lão tám mươi hai tuổi Dương Tường vậy.Mà phải tới đầu năm 2012 này, khi Nhã Nam quyết định xuất bản, còn trước đó, chưa có dịch giả nào thử dắt Lolita ra mắt độc giả Việt.Vì ngại chăng, vì sợ các bậc phụ huynh khí nộ xung thiên chăng.Tôi không biết…

Nhưng chẳng lẽ, một cuốn sách đã được tiêu thụ tới 50 triệu bản kể từ lần xuất bản đầu tiên, cho dù lần xuất bản đó đứng tên một tạp chí khiêu dâm, và đã được tái bản nhiều lần, trong đó có kỷ lục được tái bản chỉ sau 4 ngày, và hiện nay được xếp vào 1 trong 100 tác phẩm xuất sắc nhất mọi thời đại lại chỉ đáng để vất vào lò lửa hay sao?

Vì vậy tôi đã đọc lại, lần thứ hai, rồi lần thứ ba…và thú thật, không lần nào, kể cả lần đầu tiên, tôi bỏ được cuốn sách xuống giữa chừng, trừ phi để đi thực hiện những nhu cầu thiết yếu tối cần cho cuộc sống hằng ngày…

Và tôi phát hiện ra, lý do tôi muốn vất Lolita vào lò lửa sau lần đọc đầu tiên, chỉ vì tôi cứ chăm chăm nhìn vào bờ môi gợi cảm, vào cặp đùi thon dài, căng tròn mà lần tưởng lên phía trên, phía trên nữa…như gã Humbert chết tiệt, nghĩa là tôi đã bị gã dắt đi…hơn là sự khôn ngoan tỉnh táo mà tôi cần có để đi theo Nabokov…

Tôi đã bị gã dắt đi trong chiều hướng vô luân như thế bởi vì tôi thực sự bị choáng ngợp trong không gian ngôn từ của thầy phù thủy Nabokov. Dường như tôi cảm nhận được hương thơm từ mỗi bước đi của nàng, từ cú bạt trên sân tennis của nàng cũng làm tim tôi nhói lên như chứng ngoại tâm thu khốn kiếp. Dường như tôi mụ mị bơi trong thứ ánh sáng mờ ảo diễm huyền của nàng tiểu thiên thần của tôi, chứ hoàn toàn không phải của Humbert trước đó, để đồng tình với gã vô luân Humbert giáo – sư – 35 – tuổi, cái gã mà để được ăn nằm với Lolita, để được thỏa mãn nhu cầu nhục dục bệnh hoạn của gã, đã sẵn sàng cưới mẹ của nàng, và sẵn sàng giết chết bà ta, và sẵn sàng đưa đứa con gái duy – nhất – mười – hai – tuổi của bà ta vào cơn hoan lạc bùng cháy như núi lửa dâng trào qua những motel trải dọc chiều dài nước Mỹ.

“Lolita, ánh sáng của đời tôi, ngọn lửa nơi hạ bộ của tôi. Tội lỗi của tôi, tâm hồn của tôi. Lo-lee-ta: đầu lưỡi lướt xuống ba bước nhỏ dọc vòm miệng, khẽ đập vào răng ba tiếng. Lo. Li. Ta.
Buổi sáng, em là Lo, ngắn gọn là Lo thôi, đứng thẳng cao một mét bốn mươi sáu, chân đi độc một chiếc tất. Mặc quần thụng trong nhà, em là Lola. Ở trường học, em là Dolly. Trên dòng kẻ bằng những dấu chấm, em là Dolores. Nhưng trong vòng tay tôi, bao giờ em cũng là Lolita.”

Humbert đã dắt Lolita của gã đến với chúng ta như thế.

Và dịch giả Dương Tường phải mất hai năm trời kiên trì và nhẫn nại, với gần 500 chú thích để đưa Lolita đến với chúng ta. Có đọc hết những chú thích của Dương Tường, ta mới thấy hết cái công phu uẩn áo của Nabokov trong trò chơi với con chữ.Nabokov đã tung tẩy những viên sỏi để gẩy lên thành những viên ngọc, ông khiến những dòng chữ phải dựng đứng lên, phải hiện nguyên hình thù để soi rọi vào mọi góc khuất của một trạng thái tâm lý bệnh hoạn, khó lý giải của Humbert. Ngay cả cách đặt tên nhân vật, Nabokov cũng không hề vô tư kiểu muốn A thì A, muốn B thì B mà tất cả nằm trong chủ ý của mình. Như Humbert  có âm gần tựa như ombre (tiếng Pháp) nghĩa là bóng tối, bóng chiếu và hombre (tiếng Tây Ban Nha) có nghĩa là người, từ đó cặp con người/bóng tối này trở thành chủ đề trung tâm xuyên suốt tác phẩm, để trở thành một điểm tựa hợp lý cho nhà văn khai thác bệnh sử của ca bệnh này. Tương tự là cái tên Quilty (đối thủ của Humbert trong việc tranh giành Lolita) khiến ta liên tưởng đến guilty nghĩa là tội lỗi, tội ác…Đó chỉ là một trong số những trò chơi chữ của Nabokov… Lối chơi chữ xuất phát từ những kiến văn đồ sộ của Nabokov từ nhiều nguồn điển tích văn học, từ nhiều ngôn ngữ, thậm chí ngôn ngữ cổ, gợi nhiều liên tưởng đa nghĩa này đã khiến nhiều dịch giả, cũng như bạn đọc nhiều khi sa vào trạng thái ngẩn ngơ, chỉ khi có ai đó, mà ở đây là dịch giả Dương Tường, điểm nhãn, ta mới khẽ à lên thích thú để lắc đầu bội phục…

Nhưng hãy bỏ đấy cái thú chơi chữ của Nabokov mà trở lại với Lolita, với Humbert, để xem nhà văn đẩy ta vào trò ú tim của Humbert, khiến ta vô tình  đồng tình với hắn một cách mê muội như thế nào. Thì đây, hãy tưởng tượng chúng ta đang ngồi cùng Humbert, cùng quan sát nàng nymphet của chúng ta đang biểu diễn điệu Nghê Thường vũ khúc trên sân quần:

“…Tôi nhớ lần đầu tiên xem em chơi quần vợt, tôi thấy lòng mình thấm đẫm mĩ cảm đến độ co giật gần như đau đớn. Lolita của tôi, khi bắt đầu một cách khoát đạt và nhún nhảy chu trình giao bóng của mình, có một kiểu nhấc cao đầu gối trái hơi gập lại, và, thoáng một giây, ta thấy bồng bềnh trong nắng một mạng cân bằng thiết yếu giữa một bàn chân kiễng lên, một cái nách ban sơ, một cánh tay rám nắng và chiếc vợt đưa lùi xa về phía sau, trong khi em ngước lên, hàm răng lấp lánh mỉm cười với trái cầu nhỏ lơ lửng tít trên đỉnh cái vòm uy lực và duyên dáng mà em tạo nên chỉ cốt để giáng xuống nó một cú thật đanh, vang và gọn bằng chiếc roi vàng của em.

Cú giao bóng của em có đủ cả: vẻ đẹp, nét thanh xuân, đường bóng đi trực tiếp và đượm một chất trong sáng cổ điển và, mặc dù rất mạnh, vẫn tương đối dễ đỡ, vì cú bạt dài trang nhã của em không xoáy mà cũng không hiểm.…”

Dường như tất cả tinh lực của Humbert dồn cả vào từng động tác, từng hành vi, từng hơi thở, từng mùi hương của trung tâm vũ trụ của y, Lolita, là Lo, là Lola, là Dolly, là Dolores, và …lại là Lo – lee – ta . Khó có thể từ chối một lời mời gọi quyến rũ đến thế…

Khi đọc lại lần thứ hai, với một quyết tâm cao sẽ không ném cuốn sách vào lò lửa, tôi dần dần phái sinh nỗi hứng thú muốn nghiên cứu Humbert ở góc độ một con bệnh nhân cách, những con bệnh thân thuộc của trường phái Freud. Dường như Nabokov có một sự giễu nhại đối với tất cả những gì thuộc về ông bác sĩ Áo gốc Do Thái kia, nhưng bù lại, ông đã cống hiến cho Freud một bệnh án tuyệt vời đến độ ông ta phải giơ tay lên mà rằng : Chẳng còn gì để cho nhà y học khai thác thêm…

Xuyên suốt tác phẩm, không khó để tìm thấy những đoạn tự sự thể hiện sự song lập nhân cách, vừa là ông chủ, vừa là nô lệ, vừa là kẻ dẫn dắt, vừa là kẻ bị lôi kéo, vừa là kẻ cưỡng đoạt, vừa là nạn nhân của sức quyến rũ từ nạn nhân của mình. “ Độc giả nên hiểu rằng với tư cách vừa là chủ vừa là nô lệ của một tiểu nữ thần, người lữ khách bị mê hoặc vượt lên trên hạnh phúc, có thể nói vậy…Bất chấp những cuộc cãi cọ của chúng tôi, bất chấp thói quen quàu quạu của em, bất chấp mọi la lối và nhăn nhó của em, và sự phàm tục, và mối hiểm nguy cùng sự vô vọng kinh khủng của tất cả những chuyện đó, tôi vẫn cố thủ trong thiên đường mình đã tuyển chọn – một thiên đường với bầu trời màu lửa địa ngục – nhưng vẫn là một thiên đường”.

Con người ấy còn có những liên tưởng bệnh hoạn “ Điều duy nhất khiến tôi bất mãn với tự nhiên là tôi không thể lộn trái Lolita của tôi trong ra ngoài để áp đôi môi hau háu của mình vào tử cung tươi trẻ của em, trái – tim – ẩn – số của em, buồng gan óng ánh xà cừ của em, chùm nho biển của phổi em, hai quả thận xinh đẹp của em ”…như ám ảnh sức mạnh của một bộ lạc ăn thịt chiến binh tử trận để chiếm đoạt sức mạnh của họ, Humbert dường nhu muốn hóa thân vĩnh viễn trong Lolita để vĩnh viễn chiếm lấy thể xác nàng, trong tuyệt vọng của lửa tình.

Con người Humbert dù có mối đam mê mãnh liệt đối với những tiểu thiên thần (nymphet) theo quan niệm của gã, nhưng gã không hẳn là kẻ nhi dâm theo đúng nghĩa của từ này, bởi vì đối tượng của gã chỉ là những …tiểu thiên thần, tức là những trẻ vị thành niên phát triển sớm về mặt thể chất và tính dục, có sức cuốn hút mãnh liệt đối với một tâm bệnh lý của những Humbert – con – người – bóng – tối. Sự cảm nhận về nhóm đối tượng này chỉ đến khi tôi đọc lại cuốn sách đến lần thứ ba. Có thể đâu đó, trên một nẻo khuất nào đó của cuộc sống này đang tồn tại những cặp Humbert – Lolita, vấn đề là nhà văn nào dũng cảm viết lên điều đó, phân tích trạng thái tâm lý đối tượng chi li đến từng đó như Nabokov. Và nói như chính tác giả đã từng tuyên bố, Lolita không mang đến một khái niệm đạo đức, mà nó mang đến một hiện tượng xã hội, một hiện tượng đáng đánh động cho bao bậc làm cha mẹ, bao mái trường tiểu trung học, bao nhà lập pháp, bao trung tâm sức khỏe tâm thần những vấn đề cần suy nghĩ để đưa ra giải pháp.

Do vậy, để hiểu được thông điệp của Lolita, tôi cho rằng cần phải đọc nó ít nhất ba lần. Lần đầu ta sẽ cảm nhận một dâm thư, để thấy phần Con trong cái thằng Người của ta thúc giục. Lần thứ hai ta sẽ thấy nó thực sự là một Y thư, cho thấy cái phần con người cá nhân của ta vẫn còn những ẩn ức cần lưu ý, những khoảng – tối – con – người bất chợt. Lần đọc thứ ba cho thấy nó là một Xã hội luận thư để thấy cái con người cộng đồng của chúng ta cần lên tiếng, cần có trách nhiệm với cái thế giới nhiều bí ẩn này.
 
Tiến sĩ danh dự Đại học Tham Mà Sặc.

Ngủ rồi AlphaPi

Re: Lolita
« Trả lời #1 vào: 05/06/2012, 09:40:57 »
Bài của bác cũng phải đọc ít nhất ba lần:)
 

Ngủ rồi Quang Hai

Re: Lolita
« Trả lời #2 vào: 05/06/2012, 09:48:23 »
Hay quá!. Em vẫn chưa đọc cuốn này vì nhận thấy tâm trạng chưa được chuẩn bị đầy đủ. Đành đọc những thứ hay hay hạng ba, hạng tư cho qua ngày đã vậy.
Qua bao nhiêu bài bình, em cũng vẫn chưa thật hiểu cái thông điệp mà Nabokov gửi gắm ở đây là gì? Nếu chỉ tầm thường là các trò chơi chữ thông minh, là sự khảo sát đến tận cùng của dục vọng con người thì quả cũng chưa đáng để có quá nhiều còm về cuốn sách này. Em còn mong tìm thấy một cái gì hơn thế nữa cho một tác phẩm tầm cỡ đến thế. Qua bài viết của đại ca GMS, tiếc là em cũng chưa tìm thấy điều vĩ đại nhường ấy. Tuy nhiên em hiểu rằng phải có dăm ba lần đánh vật với Lolita, phải có vài ba cuộc tình với chữ nghĩa của Nabokov để có thể mong tìm thêm điều gì có tính phổ quát nơi đây.
 
Mua sách cốt ở giành nhau.  
Sách đọc chán chết, giành thời lại vui! :d

Ngủ rồi gamotsach

  • Riêng một góc trời.
  • *******
  • Bài viết: 6,118
  • Thanked: 3 times
  • Đánh giá: +0/-0
  • Thục sơn ngột, A phòng xuất.
Re: Lolita
« Trả lời #3 vào: 05/06/2012, 09:54:42 »
Cái vĩ đại (nếu có thể nói như thế) ở đây là Nabokov đã dám nói lên, và nói một cách cực kỳ thông minh, cực kỳ mỹ cảm về một hiện tượng xã hội.Có nhiều cái thực tế như vậy, nhưng ít nhà văn dám đi sâu miêu tả, phân tích những trạng thái tâm bệnh lý một cas bệnh phức tạp như Nabokov đã làm với Humbert Humbert.Nhưng tốt nhất bạn Quang Hải cứ dũng cảm cầm Lolita lên, đúng như  cách bạn đã dũng cảm vạch trần cái lươi huyền của các đại gia chơi sách của sachxua.Hihi.
« Sửa lần cuối: 05/06/2012, 09:56:28 gửi bởi gamotsach »
 
Tiến sĩ danh dự Đại học Tham Mà Sặc.

Ngủ rồi thichchoisach

Re: Lolita
« Trả lời #4 vào: 05/06/2012, 12:23:43 »
Nội san Sách xưa số 3 Chuyên đề Văn học khiêu dâm chắc phải đăng bài của bác Gà :d
 
Bảo bối của chúng ta là chiến tranh, là chuyên chính

Ngủ rồi ngtuan11

  • ***
  • Bài viết: 110
  • Đánh giá: +0/-0
Re: Lolita
« Trả lời #5 vào: 05/06/2012, 13:37:26 »
Và dịch giả Dương Tường phải mất hai năm trời kiên trì và nhẫn nại, với gần 500 chú thích để đưa Lolita đến với chúng ta. Có đọc hết những chú thích của Dương Tường, ta mới thấy hết cái công phu uẩn áo của Nabokov trong trò chơi với con chữ.Nabokov đã tung tẩy những viên sỏi để gẩy lên thành những viên ngọc, ông khiến những dòng chữ phải dựng đứng lên, phải hiện nguyên hình thù để soi rọi vào mọi góc khuất của một trạng thái tâm lý bệnh hoạn, khó lý giải của Humbert. Ngay cả cách đặt tên nhân vật, Nabokov cũng không hề vô tư kiểu muốn A thì A, muốn B thì B mà tất cả nằm trong chủ ý của mình. Như Humbert  có âm gần tựa như ombre (tiếng Pháp) nghĩa là bóng tối, bóng chiếu và hombre (tiếng Tây Ban Nha) có nghĩa là người, từ đó cặp con người/bóng tối này trở thành chủ đề trung tâm xuyên suốt tác phẩm, để trở thành một điểm tựa hợp lý cho nhà văn khai thác bệnh sử của ca bệnh này. Tương tự là cái tên Quilty (đối thủ của Humbert trong việc tranh giành Lolita) khiến ta liên tưởng đến guilty nghĩa là tội lỗi, tội ác…Đó chỉ là một trong số những trò chơi chữ của Nabokov… Lối chơi chữ xuất phát từ những kiến văn đồ sộ của Nabokov từ nhiều nguồn điển tích văn học, từ nhiều ngôn ngữ, thậm chí ngôn ngữ cổ, gợi nhiều liên tưởng đa nghĩa này đã khiến nhiều dịch giả, cũng như bạn đọc nhiều khi sa vào trạng thái ngẩn ngơ, chỉ khi có ai đó, mà ở đây là dịch giả Dương Tường, điểm nhãn, ta mới khẽ à lên thích thú để lắc đầu bội phục…
Em có một đề nghị nhỏ với các bác chưa đọc quyển này, là khi đọc các bác cứ bỏ qua chú thích, đọc một lèo cho thông, vì nhiều khi đọc chú thích xong biết hết ai ác ai thiện -trong khi nội dung truyện vẫn chưa tới - thì cũng không hay lắm.
 

Ngủ rồi Mua về để đấy

Re: Lolita
« Trả lời #6 vào: 06/06/2012, 15:41:32 »
Trước Dương Tường, ông Đoàn Tử Huyến có bắt tay vào dịch cuốn này, xong thấy ông Dương Tường đang dịch nên ông ĐTH mới dừng lại.
 
Le Tuan Anh VCB Hà nội 0011003730876

Ngủ rồi gamotsach

  • Riêng một góc trời.
  • *******
  • Bài viết: 6,118
  • Thanked: 3 times
  • Đánh giá: +0/-0
  • Thục sơn ngột, A phòng xuất.
Re: Lolita
« Trả lời #7 vào: 06/06/2012, 15:53:59 »
Đang đợi cuốn Ulysses của James Joyce do cụ Dương dịch.
 
Tiến sĩ danh dự Đại học Tham Mà Sặc.

Ngủ rồi AlphaPi

Re: Lolita
« Trả lời #8 vào: 06/06/2012, 17:34:56 »
Dương Tường đang dịch Ulysses à? Tôi tưởng cụ đang dịch Đi tìm thời gian đã mất của Proust chứ?
 

Ngủ rồi TranTue

  • ***
  • Bài viết: 216
  • Đánh giá: +0/-0
Re: Lolita
« Trả lời #9 vào: 06/06/2012, 17:56:00 »
Dương Tường đang dịch Ulysses à? Tôi tưởng cụ đang dịch Đi tìm thời gian đã mất của Proust chứ?
Em cũng nhớ cụ bảo dịch Proust
Nhưng nếu cụ dịch Ulysses thì em khoái hơn, không biết tin này đâu ra nhỉ.