Tác giả Chủ đề: Hoàng Hữu Xứng  (Đã xem 1214 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Hoàng Hữu Xứng
« vào: 29/03/2010, 10:59:46 »
Văn thần, tác giả Hoàng Hữu Xứng đời Tự Đức (嗣德; 1829-1883), quê ở làng Bích Khê, huyện Đăng Xương, tỉnh Quảng Trị.

Năm Nhâm Tý (1852), ông đỗ cử nhân và làm quan thăng dần đến chức Tuần Phủ.

Rạng sáng ngày 25-4-1882, tức ngày mồng 8 tháng 3 năm Nhâm Ngọ, quân Pháp chiếm thành Hà Nội. Ông đang tại chức bèn lánh quân vào ở hành cung, định tuyệt thực quyên sinh, nhưng lại nghe theo Tôn Thất Bá lây lất sống cầu an. Triều đình cách chức ông, nhưng cho lập công chuộc tội, nên chẳng bao lâu được thu dụng như cũ. Đến đời Thành Thái, ông làm Thượng thư bộ Lễ, Toản tu sử quán, chủ khảo các kỳ thi Hương, thi Hội, Toản tu Quốc tử giám...

Sĩ phu thời ấy có thơ châm biếm hành động không đẹp của ông:

Thành hạ quan triều phải buổi sa,

Sân rồng phục vị chỉ ngồi nghe.

Quyên sinh lại nghĩ thân còn vướng,

Nhất quyết nhiều khi mắt đỏ hoe.

Ba bữa không cơm đành uống giận,

Mấy phen ép cháo cũng ăn dè,

Giảng hoà nghe tiếng chừng mê mẩn

Một đỉnh đình đinh chuyện bé mè.

Tác phẩm
 

Đại Nam quốc cương giới vựng biên; Cung kỳ luân âm (cùng viết với Hà Đình Nguyễn Thuật).

Đại Nam quốc cương giới vựng biên (7 quyển) do ông cùng với Nguyễn Hữu Độ, Phan Bình Đình, Nguyễn Thuật, Hoàng Hữu Thường biên soạn năm 1886. Trong bản sách có tờ tâu của tác giả, đề ngày mồng 9 tháng 4 năm Đồng Khánh thứ 2 (12-5-1886). Sách Đại Nam thực lục (chính biên, đệ lục kỷ, quyển 6) về năm Đồng Khánh thứ 2, tháng 4, cũng có chép: “Cương giới vựng biên thư thành, (phàm thất quyển, tịnh đồ nhất bức) chuẩn đổng lí Hoàng Hữu Xứng thực thụ Lại bộ thị lang hàm... tầm chuẩn Hữu Xứng sung Quốc sử quán toản tu. Nghĩa là: Sách Cương giới vựng biên làm xong (gồm 7 quyển và một bức địa đồ) cho đổng lí Hoàng Hữu Xứng được thực thụ hàm thị lang bộ Lại... rồi lại cho Hữu Xứng sung chức Toản tu ở Quốc sử quán”.