Bài viết mới

Trang: [1] 2 3 ... 10
1
Gian hàng của Hoài Cổ / Re: SáchXưaHoàiCổ 2016
« Bài mới gửi bởi Bích Diệp vào Hôm nay lúc 05:25:16 »
ABC
2
Gian hàng của Hoài Cổ / Re: Từ Điển / Tự Điển
« Bài mới gửi bởi Bích Diệp vào Hôm nay lúc 05:10:42 »
LE PETIT LAROUSSE ILLUSTRÉ 2002
1786 trang. khổ lớn 16*24 cm. xb 2002
bản in lại tại VN. hoàn chỉnh 100%. giá 180 K bao cước

(Image removed from quote.)
(Image removed from quote.)
(Image removed from quote.)
(Image removed from quote.)
Hoaico sư huynh, mình muốn mua quyển này, giao dịch thế nào đây. SĐT của mình 0985304251
3
Khoa học-Kỹ thuật / Re: Bán sách toán trước 75....kính mời.
« Bài mới gửi bởi tamhoanhatrang vào Hôm nay lúc 05:08:28 »
211
50K
TOÁN 6
T2
XB 94-150T

212
50K
LỚP 5
XB 93-200T

214
60K
135 BÀI TOÁN

215
60K
TOÁN CAO CẤP-2
4
Khoa học-Kỹ thuật / Re: Bán sách toán trước 75....kính mời.
« Bài mới gửi bởi tamhoanhatrang vào Hôm nay lúc 05:01:53 »
201
60k
HÌNH HỌC
XB 2002-580T

202
60K
ĐẠI SỐ 10
XB 99-330T

203
60K
HÌNH HỌC 11
XB 91-250T

204
60K
GIẢI TÍCH

205
50K
THỰC HÀNH TÍNH TOÁN

206
60K
252 BÀI TOÁN XÁC SUẤT
01-260T

207
60K
MỘT SỐ ĐỀ THI THAM KHẢO
XB 2011-280T

208
60K
VẬT LÝ QUANG HÌNH
00-300T

209
60K
VẬT LÝ ĐẠI CƯƠNG-1

210
40K
KIẾN THỨC VẬT LÝ
XB 78-280T
5
E-F-G / Re: Paul Gallico (1897-1976)
« Bài mới gửi bởi như mộ vào 17/10/2018, 23:33:00 »
6


Võ Phiến trả lời cuộc phỏng vấn văn nghệ của Bách-Khoa

            Sanh năm 1925 ở Phù Mỹ (Bình Định).
            Bắt đầu viết hồi năm 1955 trên báo “Mùa Lúa Mới” rồi từ đó, viết cho “Văn Nghệ Tiền Phong”, “Sáng Tạo”, và nhất là cho “Bách-Khoa” (Sàigòn).
            Nhà văn miền Trung này chuyên về phân tích tâm lý những nhân vật miền Nam-Ngãi-Bình-Phú mà đời sống tâm tư bị dồn ép, chịu thiệt thòi, nhất là trong thời “mười năm khói lửa” lê thê…
            Đã xuất bản: – “Chữ tình” (1956), “Người tù” (1957), “Mưa đêm cuối năm” (1958).


○ ○ ○

I.– Câu hỏi của anh làm tôi bối rối. Mặc dù lịch sử truyện ngắn trong văn học ta chẳng lấy gì làm dài, nhưng bao quát tất cả để chọn lấy một truyện thôi cũng quá khó khăn. Khó vì sợ phạm những sai lầm không tha thứ được do mình đọc thiếu sót, vì có những truyện cùng hay cả, mỗi bên bay một cách khác nhau, không biết làm sao định được ngôi thứ, vì có những truyện có lẽ rất hay nhưng đọc đã lâu rồi bây giờ cảm tưởng gợi lại chỉ còn lờ mờ, lại có những truyện khác mới đọc xong, rung động còn mới mẻ rõ ràng khiến cho sự phán đoán dễ sai lầm. Vả lại trong khoảng thời gian mười năm chiến tranh tôi không theo dõi được sách báo xuất bản “trong thành”, có thể bỏ sót nhiều tác phẩm quan trọng.
         Nếu anh cho phép chỉ kể lại một vài kỷ niệm hứng thú về việc đọc truyện ngắn trong thời gian gần đây mà không phân định thứ hạng gì thì tôi xin nói ngay nỗi sung sướng say mê của tôi khi theo dõi truyện Dòng sông định mệnh(1) của Doãn Quốc Sỹ đăng từng kỳ suốt bốn tháng trên Sáng Tạo hồi đầu năm ngoái. Tôi chỉ nói cái hứng thú chủ quan của mình chứ không dám phê bình là truyện ngắn hay nhất, vì những người đắn đo thận trọng hơn có thể bình tĩnh tìm thấy những chỗ dài dòng vô ích, thấy trong cách kết cấu câu chuyện có những chỗ thiếu chặt chẽ chẳng hạn. Nhưng đối với tôi thì ngoài cái đó không làm giảm bớt cảm tưởng thích thú.
         Cũng trong năm ngoái tôi đã được đọc một số truyện như Bắn vịt trời(2) của Nhất Linh, Xa gần(3) của Tường Hùng viết rất khéo.

II.– Về Nhất Linh thì thú thật rằng tôi vẫn có thành kiến cho cái lối viết những đoạn văn mẫu, những tác phẩm mẫu cho muôn đời của nhà văn ấy là một chủ trương rất… dễ ghét! Trong lúc chúng ta bị bao nhiêu băn khoăn thắc mắc dày vò, vừa trải qua bao nhiêu hoảng hốt hoang mang và chung sống giữa tình trạng đe dọa bấp bênh, thì thái độ của những kẻ điềm nhiên ngồi làm văn chương để lại nghìn thu như nhóm “Văn hóa Ngày nay” thực xa lạ. Tôi nghĩ viết cũng là để bày tỏ một thái độ tham gia vào cuộc sống, chứ không nên lấy làm một cớ để trốn lánh sinh hoạt, quay lưng lại tất cả những gì đang làm bận tâm lớp người đương thời. Nhưng dù không tán thành đường lối của Nhất Linh, tôi phục nhà văn ấy viết truyện rất tài tình. Tâm lý các nhân vật đều được phân tích sâu sắc, nhân vật rất sống, linh động. Ở nhiều truyện khác thì Nhất Linh chú ý đến những nét tâm lý ngộ nghĩnh. Giọng viết đùa đùa ấy trước kia không thấy có ở Nhất Linh, gần đây xuất lộ ra như là thái độ một người lớn tuổi, rút lui ra ngoài cuộc sống xô bồ, mỉm một nụ cười hiền lành độ lượng nhìn theo những cảnh hoạt động lố bịch mà mình không còn đủ nhiệt tình để tham gia nữa. Cái nhìn của ông thực sắc sảo, nhưng thái độ khoan từ giễu cợt lãnh đạm của ông không khích động mạnh mẽ những kẻ đọc mình. Trong Bắn vịt trời, vẫn cái giọng đùa đùa đó, vẫn những nét ngộ nghĩnh ở các nhân vật. Nhưng còn có những chỗ tác giả nghiêm chỉnh hơn và phân tích một cảm giác, dựng bên một khung cảnh linh động lạ thường (cảnh tre bóng nắng trong sân nhà bác Thiên, những giờ Hải lơ mơ nằm say) làm cho người đọc dù chưa biết qua say thuốc phiện là thế nào cũng có cảm tưởng gặp một cảnh thực đến nỗi tưởng như quen thuộc.
         Cái hay của Tường Hùng trong Xa gần cũng ở chỗ phân tích tâm lý rất tinh tế. Về phương diện này, những truyện mới đây của Nhất Linh và Tường Hùng đã đánh dấu một tiến bộ trong văn học ta. Ở cái thời kỳ trước, tôi chưa được đọc một tác giả nào khéo đi sâu vào tâm lý của nhân vật tỉ mỉ và tinh vi đến bậc đó.
         Nhưng lúc này ngồi đọc truyện của các nhà văn ấy, tôi chịu “rằng hay thì thực là hay”, mà vẫn tự thấy như mình là dân hàng phố đang sinh hoạt bỗng ngừng lại để ngắm mợ ấm Hải đi qua. Mợ ấm Hải “tưởng như vừa ở trên trời rơi xuống, mới ở cảnh tiên nào hiện ra”.(4)
         Bởi đẹp và xa lạ như vậy nên mợ ấm đi qua dân phố ngừng công việc để ngắm. Mình cũng ngắm cũng thấy đẹp thực, cũng trầm trồ da mợ trắng như trứng gà bóc, nhưng lấy làm tiếc rằng rồi mợ sẽ đi khuất vào sau lũy tre cao nhà cụ Án, đời của mợ không dính líu gì đến đời sống dân phố.
         Trái lại đọc Doãn Quốc Sỹ, người ta thấy tác giả gần với mình, đang cùng sống một thời đại với mình. Người đọc gặp một tâm hồn hăm hở thiết tha. Trong Dòng sông định mệnh, nhiều lúc giữa câu truyện Doãn Quốc Sỹ như ngừng lại để kể lể và suy tưởng dài dòng, gặp một cảnh đẹp tác giả không ngần ngại thi vị hóa thêm cảnh đó, nói về một nhân vật tác giả lý tưởng hóa nhân vật đó, làm cho cảnh mất tự nhiên, cho tâm lý sai lạc đi, có chỗ gặp nhiều câu dài như muốn cho được du dương nhịp nhàng, mà có chỗ lại nhảy sang hàng từng câu ngắn hổn hển; thực là bất thường! Vậy mà những khuyết điểm kỹ thuật đó đều đáng yêu cả. Cho hay người ta chỉ muốn tìm gặp trong tác phẩm văn chương một tâm hồn khi gặp tâm hồn bầu bạn thì không ai còn muốn xét nét những lễ nghi hình thức cần cho sự xã giao nữa. Riêng tôi, tôi thích ở Doãn Quốc Sỹ cái giọng văn nhân hậu, thích con người chắc đã từng trải qua những hoàn cảnh oái oăm trong giai đoạn ác liệt này mà vẫn giữa được nguyên nguồn tình cảm phong phú luôn luôn bị ám ảnh bởi những viễn tượng đen tối đang đè nặng trên số phận của dân tộc và thế giới, luôn luôn lo lắng thắc mắc mà vẫn sẵn sàng rung động say mê trước cảnh đẹp thiên nhiên trước một bản đàn hay một bức tranh đẹp.
         Tôi càng thích Doãn Quốc Sỹ một phần vì đã được đọc tác phẩm của nhà văn đó đăng trên tap chí Sáng Tạo. Thực vậy, trên Sáng Tạo có nhiều truyện ngắn của các tác giả khác, kỹ thuật viết thực già, thực khéo, trình bày thực tinh vi những tâm trạng kỳ quặc. Tôi chắc rằng những truyện ấy rất có giá trị, nhưng tiếc trong tâm hồn mình chưa có gì theo kịp những kỳ quặc đó nên khi đọc thiếu sự thông cảm. Trong lúc ấy gặp Dòng sông định mệnh, (cũng như Hương Nhân loại) liền có cái mừng rỡ đột nhiên như giữa xứ lạ gặp người cùng làng. Giọng văn, nhân vật, cảnh trí trong tác phẩm của Doãn Quốc Sỹ cho tôi cái cảm tưởng được gần gũi với nếp sống cũ của dân tộc, mặc dù Doãn Quốc Sỹ thỉnh thoảng thích nói chuyện nước ngoài, một độc giả trung lưu trong xã hội ta phải lấy làm mừng rỡ khi giữa đám thanh niên nghệ sĩ ngày nay bị những xúc động sâu xa vì thời cuộc làm biến đổi sắc diện trông đến dị kỳ bỡ ngỡ, giữa đám nghệ sĩ ấy họ vẫn còn có thể nhận ra một nét mặt quen thuộc.
         Đối với các nhà văn trong “Văn hóa Ngày nay” Doãn Quốc Sỹ tránh khỏi cái bình thản đến nguội lạnh dửng dưng trước hiện trạng xã hội; đối với nhiều nghệ sĩ khác trong “Sáng Tạo”, Doãn Quốc Sỹ lại không vượt tới trước nhập thành một thế hệ riêng biệt cô độc, đứt lìa với dĩ vãng.
         Nói như vậy thì chỉ là nói về Doãn Quốc Sỹ mà bỏ quên mất Dòng sông định mệnh. Nhưng kể ra bắt chú ý riêng đến một cái truyện thôi thì có… ép tôi quá, phải không anh Ngu Í? Một cái truyện nó có hay là ở chỗ nó giới thiệu được một tâm hồn, một con người. Vả lại nói về một truyện ngoại quốc chẳng hạn thì tôi có thể chú ý nhiều đến phần kỹ thuật, chứ bàn về một tác phẩm văn nghệ của nước mình, vào thời đại mình đang sống thì dễ nói lạc ra ngoài đề quá.

III.– Về câu hỏi này tôi cũng xin phép anh tránh một cách trả lời quyết đoán. Anh đã bắt đầu bằng hai chữ “theo anh” để cho tôi tha hồ tự do theo sự nhận định chủ quan. Nhưng dù chủ quan đến bao nhiêu tôi cũng e ngại trước sự sa đọa của các tiếng “quốc tế” và “tự cổ chí kim”. Vậy tôi chỉ xin nhắc lại một đôi kỷ niệm thích thú về một số ít truyện ngắn ngoại quốc đã được đọc qua chứ không dám có một phán đoán tổng quát.
         Trước hết tôi xin đề tên Stefan Zweig mà không biết lựa chọn truyện nào, vì trong những truyện “ngắn lê thê” của văn hào, tôi thích nhiều cái quá, thích ngang nhau: truyện Amo cũng như truyện Hăm bốn giờ trong đời một người đàn bà, truyện Người lái sách cũng như truyện Bức thư người lạ hay Ngõ hẻm dưới trăng
         Của Somerset Maugham. Tôi thích truyện Up at the villa(5) và truyện Vertu.(6)
         Truyện Mưa lúc rạng đông của Constantin Paoustovski(7) cũng là một truyện tuyệt diệu.

IV.– Điều tôi tự lấy làm lạ là có thể thích cả hai lối viết truyện trái nghịch nhau. Stefan Zweig và Somerset Maugham ở những truyện vừa kể đã nghiên cứu một cách sáng suốt, tỉ mỉ, ngoài tâm lý thực là u ẩn dị kỳ, rồi dựng truyện chu đáo, có nhiều tình tiết, quan sát nhân vật rất tinh tế, mô tả kỹ lưỡng tùng ánh mắt, từng chút cử động của nhân vật. Hai văn hào đó đã thấu hiểu sâu xa tâm hồn của nhân vật mình và có một lối diễn tả, phân tích rất sâu sắc.
         Trái lại Mưa lúc rạng đông thản nhiên thở ra sự uể oải, chán nản không biết từ đâu. Ở đây tác giả không trình bày cặn kẽ minh bạch tâm trạng đó. Có lẽ đó cũng không phải chỉ là tâm trạng của các nhân vật trong truyện, mà là của cả tác giả. Sự uể oải như thấm vào khắp truyện. Nếu ví truyện như một cơ thể thì sự uể oải thấm vào từng sớ thịt đường gân. Truyện không thuật, không tả lại, không khách quan phân tích một tâm trạng. Nó thể hiện tâm trạng đó bằng cả cái cốt cách riêng của nó. Toàn bộ câu truyện như có một sự sống riêng để cho ai tiếp xúc với nó thì tự nhiên được truyền lại cái tâm trạng mà tác giả đã ký thác nơi đó. Tác động của nó như tác động của một bài thơ vậy. Tôi còn nhớ trong tập Hương xa do Đời Nay xuất bản trước chiến tranh có một truyện dịch rất hay của một tác giả Nhật Bản, hình như là truyện Vườn mẫu đơn,(8) cũng cho người đọc một cảm tưởng tương tự.
         S. Zweig và S. Maugham thì chọn những trường hợp độc đáo đến kinh ngạc. Còn Mưa lúc rạng đông lại không cần gì đến những chi tiết kỳ dị để làm ngạc nhiên, để tác động mạnh, không cần hô phong hoán vũ, những tình cảm trong đó bàng bạc, vướng vít khắp nơi, ở một lóe nắng, một bụi cỏ, ở tiếng nói cười rải rác trong truyện gần như vô tình.
         Hai cách viết đều đưa đến kết quả mỹ mãn, đều thể hiện được sự thực sâu xa trong tâm hồn con người, tôi khó nói truyện nào hay hơn cả.
         Anh muốn một sự chọn lựa, một câu trả lời dứt khoát, tôi không thỏa mãn được ý ấy. Tôi tưởng tượng nếu ai cũng như mình, tư tiện thay đổi câu hỏi của anh, thì kết quả sẽ thành ra một cuộc nói chuyện phiếm không vừa ý anh tí nào! Xin lỗi anh.


VÕ PHIẾN

____________________________________
(1) “Tạp chí Sáng Tạo” các số 18 (tháng 3), 19 (tháng 4), 20 (tháng 5), và 21 (tháng 6 năm 1958). Cơ sở báo chí và xuất bản Tự Do ấn hành: 1959. (Tất cả các lời chú trong bài này là của Nguiễn Ngu Í.)
(2) Nhưng mà tôi lại nhớ một, hai câu thơ này già trên ba thế kỉ: “Giá trị nào có đợi chi tháng chồng năm chất”, “Mới thử một đường gươm mà đã tả là tay thừa bản lĩnh”.
(3) “Văn hóa Ngày nay” tập I, ngày 17 tháng 6 năm 1958.
(4) Bắn vịt trời (Nhất Linh).
(5) Bản Việt văn của Trần Thiếu Sinh dịch là “Một đêm trăng” (Phổ Thông 1952).
(6) “Đức hạnh”. Bản tiếng Pháp, trong tập Amours Singulières (Arthème Fayard, Paris 1955).
(7) Bản tiếng Việt, trong tập truyện ngắn quốc tế, do Bửu Kế và Cẩm Tâm dịch (Hương Bình, Huế 1955). Vũ Minh Thiều cũng có dịch, nhan “Mưa trong bình minh”, đăng trong tập san “Nhân Loại” do Đông Hồ chủ trương, số 16 (9-11-1953) và các số 17-18.
(8) Vườn mẫu đơn của Nagai Kafu (1897…) do Vũ Minh Thiều dịch, trước đăng trong giai phẩm “Hương xa”, do Đời Nay xuất bản, Hànội 1943, sau đăng lại trong tập san “Nhân Loại”, do Đông Hồ chủ trương số Tết Giáp Ngọ (1954).


BÁCH KHOA |  SỐ 68

7
E 12
8
H / Re: Huỳnh Phan Anh
« Bài mới gửi bởi như mộ vào 17/10/2018, 20:30:07 »
9
B / Re: Bùi Giáng
« Bài mới gửi bởi như mộ vào 17/10/2018, 20:18:45 »
10
Khoa học-Kỹ thuật / Re: Bán sách toán trước 75....kính mời.
« Bài mới gửi bởi tamhoanhatrang vào 17/10/2018, 19:55:10 »
196
60K
VẬT LÝ 11
T2
XB 02-400T

197
50K
HÓA HỌC

198
60K
LÝ 10
XB 97-260T

199
50K
SUY LUẬN CÓ LÝ

200
60K
THÔNG KÊ VÀ ỨNG DỤNG
Trang: [1] 2 3 ... 10