Diễn đàn Sachxua.net
23/04/2014, 19:52:11 *
Chào Khách. Bạn có thể đăng nhập hoặc đăng ký.

Đăng nhập với Tên truy nhập, Mật khẩu và thời gian tự động thoát
Tin tức:
 
   Trang chủ diễn đàn   Trợ giúp Tìm kiếm Đăng nhập Đăng ký  
Trang: [1]   Xuống
  In  
Tác giả Chủ đề: Nguyễn Việt Hà: Tản văn  (Đọc 2145 lần)
0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.
NL
Moderator
*****
Offline Offline

Bài viết: 6,869

Cảm ơn
-Cảm ơn: 2008
-Nhận Cảm ơn: 4950


« vào: 02/10/2011, 20:18:42 »
Logged

Nguyễn Việt Hà trên sachxua: http://sachxua.net/forum/index.php/topic,11529.0.html

(bài dưới đây có nhiều tính chất bông đùa Tongue)


Lưng của đàn ông

Làm thế nào để viết văn hay thì khó trả lời, ngay đến các đại văn hào vấp phải công án này cũng phải trợn mắt vê râu rồi lững lờ lỉnh mất, chứ câu hỏi làm thế nào để viết văn như Nguyễn Việt Hà thì cũng mơ hồ khó, nhưng tuyệt đối không phải là một trọn vẹn bất khả tư nghị.

Sở dĩ có đề tài hóc hiểm như thế này là bởi mới gần đây vào một buổi trưa Hà Nội mưa xuân phơi phới bay tôi bị hai đồng nghiệp bất thần đồng loạt tặng sách. Nguyễn Việt Hà và Phạm Thị là hai cái tên xuất hiện nhiều nhất trên tờ DAN ONG (nhân viên ngân hàng thường e lệ hỏi phải chăng đây là tờ báo của hội người nuôi ong Việt Nam), chỉ sau mấy ôtô sedan và dăm anh chàng ngực nhô bụng múi túi lắm tiền phiền một nỗi chỉ xem tranh. Hai kẻ dại dột ấy tặng sách cho tôi, cũng là một “chroniqueur” chuyên thiếu đề tài. Xóm báo chí ít tiêu thụ listerine ở nước ta đồn rằng Nguyễn Việt Hà khi bí đề tài sẽ chép lại một bài viết cũ nhưng đảo ngược thứ tự các dòng, còn Phạm Thị nếu không biết viết gì cho số tới sẽ đọc ba lần toàn bộ các trang tư vấn tâm lý của mười tờ báo có tia ra lớn nhất của Hà Nội.

Cuốn sách của Nguyễn Việt Hà mang tên “Đàn bà uống rượu”, NXB Văn học, còn tác phẩm của Phạm Thị thì đanh thép hơn: “Một nửa”, Phương Đông & NXB Lao động. Vậy là đã đủ đề tài cho hai số của chuyên mục “Đọc” (hihihi).

Quay trở lại với đối tượng Nguyễn Việt Hà: dù là “mãi không tới núi” nhưng “cố rồi sẽ nhớ”, nguyên tắc thứ nhất để viết giống Nguyễn Việt Hà là đẩy hết tính từ và trạng từ lên phía trước làm tiền đạo, để chúng thoải mái ghi bàn trong tâm hồn người đọc: đừng nói “đức tin chân thành” mà hãy nói “chân thành đức tin” (Tin ở đức tin, tr. 165). Tập “Đàn bà uống rượu” này, hay các tập sách khác của Nguyễn Việt Hà, đều kinh hoàng dày đặc tiền đạo trong một chiến thuật kamikaze mà theo ngôn ngữ vỉa hè Hà Nội là “một đập ăn ngay”: “nông nổi bật xi nhan trái rồi hồn nhiên rẽ phải” (Tuyệt vọng tiểu thư, tr. 5); “Chân hoa hậu không những phải mịn màng thon mà bắt buộc phải dài” (Chân hoa hậu, tr. 16); “hoặc hát tốp ca hoặc hát đơn ca đều hùng hồn hoành tráng” (Người đàn ông hát, tr. 80).

Nguyên tắc thứ hai: sau khi đã tổng lực tấn công, nếu đối tượng vẫn còn thoi thóp thở, hãy dồn sức cắm một nhát dao kết liễu. Vấn đề cần tập trung cao độ ở đây là công tác điều khí. Muốn như vậy thì đan điền không bao giờ được lỏng, cho nên nhất thiết buộc phải liên tục tráng ruột bằng rượu. Làm được như thế mới có thể tung những câu kết như sau: “Đã thế, rất nhiều nàng lại còn thanh thản ngáy” (Tuyệt vọng tiểu thư, tr. 9).

Nhưng chưa hết, đòn thế trong cao thủ công phu không chỉ cốt ở hiệu quả, mà còn phải đẹp. Không đẹp thì đi chơi sumo cho rồi, mất công đọc chưởng tàu làm chi. Nguyễn Việt Hà giải quyết chuyện đẹp bằng một chiêu na ná sự vô chiêu trong chưởng Kim Dung: chẳng làm gì cả. Trong khi chờ tới thời điểm thích hợp để tung chiêu độc, chàng chép sách, mà nhiều nhất là chép từ điển. Hàng xóm nhà Nguyễn Việt Hà cho biết sáng sớm nào nhà văn của chúng ta cũng đứng ở cửa sổ sang sảng đọc thuộc lòng hai trang từ điển bất kỳ, để khi cần là cứ tự nhiên rút ra như rút đồ trong túi. Ví dụ kinh điển: “chân là một bộ phận thân thể dùng để đi, đứng, chạy, hoặc là phần ở dưới cuối cùng của vật gì để giữ vật ấy cho khỏi ngã”.

Công cuộc vạch lưng tác giả “Mặt của đàn ông” xin dừng ở đây, vì đã đủ cho một công thức. Ghi chú cuối cùng: chiêu thức mới là một phần, nội công mới là yếu tố quan trọng. Trong rất nhiều năm, Nguyễn Việt Hà chung thân tự làm cuộc đi đày ở thư viện quốc gia Việt Nam, ngồi nhiều đến mức để lại cái bóng vĩnh viễn in trên tường. Cái bóng có dáng vẻ rất lạ, nhìn kỹ thì phảng phất có hình chữ SÁCH.

Đối với bài viết này, 2 thành viên cảm ơn!
javous
đọc là Gia Vu
****
Offline Offline

Bài viết: 415

Cảm ơn
-Cảm ơn: 137
-Nhận Cảm ơn: 338



« Trả lời #1 vào: 02/10/2011, 20:33:05 »
Logged

Hữu duyên thiên lý thế nào tự nhiên lại gặp bác NL ở đây. :D
AlphaPi
******
Offline Offline

Bài viết: 1,001

Cảm ơn
-Cảm ơn: 181
-Nhận Cảm ơn: 736


Read in order to live


WWW
« Trả lời #2 vào: 02/10/2011, 20:42:22 »
Logged

bác ấy lúc nào chả ở đây:)

NL
Moderator
*****
Offline Offline

Bài viết: 6,869

Cảm ơn
-Cảm ơn: 2008
-Nhận Cảm ơn: 4950


« Trả lời #3 vào: 02/10/2011, 20:46:15 »
Logged

Oan gia ngõ hẹp Tongue Các bác giúp các bạn ở đây phần tác giả nước ngoài đê.
NL
Moderator
*****
Offline Offline

Bài viết: 6,869

Cảm ơn
-Cảm ơn: 2008
-Nhận Cảm ơn: 4950


« Trả lời #4 vào: 02/10/2011, 21:52:51 »
Logged

Thêm một bài có nhiều liên quan với tản văn của Nguyễn Việt Hà:


Tản văn về các tản văn


Với Mạc Ngôn, sự thừa mứa ngôn từ và thừa mứa vùng đất Cao Mật trong các tiểu thuyết được dịch có phần ồ ạt ở Việt Nam thời gian vừa qua bất chợt tìm được một hình thức rất phù hợp (kèm với đó là sự giảm mật độ của thứ chủ nghĩa địa phương quá đà cố hữu) trong tập tản văn Người tỉnh nói chuyện mộng du (Phương Nam và NXB Văn học, 2008, Trần Trung Hỷ dịch).

Trong lời tựa, Mạc Ngôn có một lời khẳng định hữu lý: “người viết tiểu thuyết lúc nào cũng cố ý giả trang, bôi phấn bôi kem lòe loẹt khiến độc giả khó mà hình dung được gương mặt thật của tác giả trong tiểu thuyết”, trong khi tản văn có khả năng khiến nhà văn quên đi lớp hóa trang màu mè và để lộ con người. Điều này có phần xung đột với quan điểm hiện đại của phương Tây cho rằng con người thực của tác giả ắt hẳn nằm trong tác phẩm, còn những tuyên bố thực tế bằng lời lẽ và ngôn từ lại không thể tin được.

Ở đây tôi không có ý sa lầy vào câu hỏi đậm đặc tính siêu hình Nhà văn thì có đáng tin không? (và câu hỏi phụ: họ đáng tin khi nào), mà chỉ muốn “đánh động” bạn đọc về một tập tản văn rất xuất sắc, nhất là khi Mạc Ngôn viết về chó (liên hoàn ba bài) hay viết du ký. Không những vậy, các bài viết về sự đọc cá nhân (liên quan đến cái mà các nhà lý thuyết hay gọi là thư viện bên trong) còn cho thấy một kết nối nào đó giữa nhà văn chuyên viết về vùng Cao Mật nhỏ bé và nhà văn Mỹ Faulkner, người cả đời viết về vùng quê ven sông Mississippi (trong sách trở thành hạt Yoknapatawpha): sau khi đọc được về Faulkner, Mạc Ngôn sảng khoái mà ước muốn tự mình “khai sinh ra một nước cộng hòa trong văn học. Đương nhiên tôi sẽ là hoàng đế trong nước cộng hòa ấy, ở đó tôi là chúa tể của tất cả”. Tản văn thực là có tác dụng tốt, nó cho người đọc biết thêm nhiều điều về tác giả, và cũng giúp tác giả được xưng vương xưng bá (dù chỉ là trong tưởng tượng, và dù là trong chính thể cộng hòa thì không bao giờ có hoàng đế).

Trong một tản văn, từ Mạc Ngôn ta có thể xoay sang bất kỳ ai (mặc dù theo lời Mạc Ngôn thì qua việc đó tác giả có lẽ bộc lộ ít nhiều tư duy nhảy cóc của mình). Ở đây tôi nghĩ đến Nguyễn Việt Hà, dẫu liên quan giữa ông và Mạc Ngôn hình như chỉ là một nhận xét rằng nhà văn Trung Quốc tuy lấy bút danh là Mạc Ngôn nghĩa là “không nói” mà sao lại nói nhiều (bằng văn chương) đến thế. Câu văn không mấy hảo ý này nằm trong một tản văn của Nguyễn Việt Hà, và tản văn đó nằm trong một tập tản văn (với rất nhiều hảo ý) mang tên Nhà văn thì chơi với ai (NXB Hội Nhà Văn, 2007), được chính tác giả gọi là “tạp văn” nhưng xem ra ranh giới giữa tạp văn và tản văn là vô cùng nhỏ. Xen lẫn giữa các tập truyện ngắn và tập thơ vốn là đặc sản của nền văn chương Việt Nam (có vẻ trong cơn khủng hoảng văn hóa đọc) đang có ngày càng nhiều tuyển tập của các tác giả chuyên viết tản văn cho các báo. Đặc điểm chung của các nhà tản văn của ta là giương mắt tập trung quan sát đời sống thị thành và đời sống của dân công sở, mà vế thứ hai có một đại diện không thể không nhắc tới, Nguyễn Trương Quý, tác giả tập tản văn Ăn phở rất khó thấy ngon, NXB Trẻ, 2008, bán rất chạy. Nói như vậy không có nghĩa là chủ nghĩa cơ cấu vùng miền cho phép tản văn Việt Nam quên mất đồng quê, vì ở đây đã có một Ngô Phan Lưu “thâm canh”. Nhìn rộng ra một chút nữa thì còn vô số người viết tản văn không ít thì nhiều đã thành danh và giúp nhiều tờ báo bôi kín được vài cột mỗi số và không phải là không có độc giả, như Nguyễn Ngọc Tư, Phan An, Doãn Dũng…

Sở dĩ Nguyễn Việt Hà và Nguyễn Trương Quý có thể được nói đến cùng nhau trong một bài (gượng ép mà) gọi là tản văn như thế này không phải vì họ giống nhau, mà vì họ rất khác nhau (tuy rằng nhan đề hai tập sách của họ đều có cùng một phong vị, nói theo kiểu dân dã là “cứ đểu đểu”). Đọc tản văn của Nguyễn Việt Hà người ta có thể yên tâm là phần kết bao giờ cũng bất ngờ. Sau khi bị tác giả bắt lặn ngụp cùng qua biển Đông Tây kim cổ (nói cho đúng thì Đông nhiều hơn Tây và cổ nhiều hơn kim) bao giờ ở cuối bài độc giả cũng được để dành sẵn một cốc nước mát dường như là để tặng thưởng cho công sức đau đầu với Lão Trang với Vương Chi Hoán với Trần Tử Ngang, với hàng loạt trích dẫn gây điêu đứng tư duy và rất dễ dẫn đến trạng thái gần gần với đốn ngộ như “duy hoảng duy hốt, hốt hề hoảng hề”. Những câu kết là đặc sắc kết tinh, là cơ hội (dẫu là cuối cùng) của người đọc tản văn Nguyễn Việt Hà, dường như cũng là niềm khoái trá đặc biệt của tác giả sau khi hoàn thành một công việc mà chính ông có lần gọi (tất nhiên trong lúc đùa) là việc của “văn nô”.

Nguyễn Trương Quý thì tham vọng hơn nhiều trong việc bao trùm đời sống công sở Việt Nam. Nói chuẩn xác thì không phải bao trùm theo lối bao dung nâng niu mà là xoay thằng-người-công-sở (homo bureaucratus theo cách tạo từ vui vui thích hợp với không khí tản văn) ra tất cả các khía cạnh để mà bàn luận phân tích để mà sực nức mùi vị khó tả của cơm văn phòng hay nhàn nhạt câu chuyện thưởng thức nghệ thuật của họ. Và bài tản văn của Nguyễn Trương Quý thường khá dài (dài hơn nhiều so với các bài viết của Nguyễn Việt Hà), nhưng không lúc nào để mất dấu “đối tượng”, lúc nào cũng tập trung hết mức và không bao giờ nhường một mi li mét giấy nào cho Lão Trang chen chân. Dân công sở khó mà là ẩn sĩ cho được dù cho họ cũng không thiếu điều bí mật khó dò. Xét theo đúng lý thuyết về tản văn của Mạc Ngôn, các nhà tản văn của chúng ta khi “quên hóa trang” thật là mỗi người một vẻ, nhưng chắc chắn là không bao giờ họ quên một điều: làm độc giả vui, dù chỉ trong một chốc lát.
Trang: [1]   Lên
  In  
 
Chuyển tới:  

SACHXUA.NET © 2008
Powered by SMF 1.1.16 | SMF © 2006-2008, Simple Machines