Tác giả Chủ đề: Phạm Khắc Hòe  (Đã xem 7341 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

Ngủ rồi goose

Phạm Khắc Hòe
« vào: 09/09/2009, 11:12:29 »
Phạm Khắc Hòe (1901-1995) là một luật sư, nhà văn, Đổng lý Ngự tiền văn phòng triều Bảo Đại - vua cuối cùng thời phong kiến trong lịch sử Việt Nam.


Phạm Khắc Hòe và bà Công Tằng Tôn Nữ Diệu Phẩm tại Đà Lạt năm 1942

Tiểu sử

Phạm Khắc Hòe quê ở xã Đức Nhân, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Ông sinh năm 1901 trong một gia đình khoa bảng, cố nội đã từng đậu cử nhân, ông nội lại là thầy đồ dạy học ở làng, bố đã từng đậu tú tài và làm thừa phái.

Sự nghiệp

Bản thân Phạm Khắc Hòe hồi nhỏ học chữ Nho và chữ Quốc ngữ ở làng cho đến năm 15 tuổi. Cuối năm 1916, ông vào học lớp 3 Trường tiểu học Pháp Việt ở Vinh. Tháng 6 - 1918, ông thi đậu "primaire" (tiểu học Pháp Việt). Tháng 8 - 1918, ông lều chõng đi thi hương khoa Mậu Ngọ (tức là khoa cuối cùng trước khi thực dân Pháp bãi bỏ lệ nhà vua mở khoa thi). Từ tháng 9 - 1918 đến 6 - 1922, ông học trường Quốc học Huế. Từ tháng 9 - 1922 đến tháng 6 - 1925, ông học Trường Cao đẳng Pháp luật và Hành chánh Hà Nội.

Năm 1925, ông tốt nghiệp Cao đẳng pháp luật và hành chính, được phân công làm tham tá tòa xứ (commis des résidences) và lần lượt làm việc ở Huế và Quy Nhơn cho đến năm 1933 thì chuyển sang ngạch quan lại Nam triều và trước Cách mạng tháng Tám năm 1945 là Ngự tiền văn phòng đổng lý cho Bảo Đại. Ông là người soạn thảo chiếu “thoái vị” cho vua Bảo Đại ngày 22/8/1945.

Sau năm 1945, ông đã từng giữ các chức vụ: Đổng lý văn phòng Bộ Nội vụ, Vụ trưởng Vụ pháp chế Phủ Thủ tướng cho đến khi về hưu. Ông còn là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, ủy viên ủy ban Trung ương mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Các con

Các con của Phạm Khắc Hòe là những người thành đạt, có đóng góp lớn đối với văn hóa Việt nam:

    * Đạo diễn sân khấu, Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Thị Thành;
    * Nhà báo Phạm Khắc Lãm, nguyên Tổng giám đốc Đài truyền hình Việt Nam.

Tác phẩm

    * Từ triều đình Huế đến chiến khu Việt Bắc (hồi ký, 1983)
    * Kể chuyện vua quan nhà Nguyễn (truyện, 1986).

Nguồn: Wikipedia
 

tri.nguyenold

  • bạn
Re: Phạm Khắc Hòe
« Trả lời #1 vào: 09/09/2009, 12:59:23 »
Chiếu thoái vị của vua Bảo Đại

Ngày 19 - 8 - 1945, Tổng khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội.

Chiều ngày 30 - 8 - 1945, lễ thoái vị của vua Bảo Đại được cử hành tại Ngọ Môn, Huế, trước sự chứng kiến của hơn 50 nghìn người dân Cố đô.

Phái đoàn thay mặt Chính phủ cách mạng lâm thời vào nhận sự thoái vị của Bảo Đại gồm các ông Trần Huy Liệu, trưởng đoàn và hai ông Nguyễn Lương Bằng, Cù Huy Cận.

Đúng 19 giờ 30, vua Bảo Đại đọc chiếu chính thức thoái vị trước máy truyền thanh và xin làm công dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Chiếu thoái vị của vua Bảo Đại do ông Phạm Khắc Hòe, lúc bấy giờ là Tổng lý ngự tiền văn phòng của Triều đình Huế soạn thảo bắt đầu từ chiều 20 tháng 8 năm 1945 và được hoàn thành trong đêm hôm đó.

Đúng 12 giờ 25 phút trưa ngày 23 tháng 8 năm 1945, Nội các họp dưới quyền chủ toạ của nhà Vua và gồm có: Trần Trọng Kim, Trần Văn Chương, Trần Đình Nam, Trịnh Đình Thảo, Vũ Văn Hiền và Nguyễn Hữu Thí. Về vấn đề trả lời tối hậu thư của Việt Minh, cuộc họp đồng ý chấp nhận các điều kiện của Việt Minh. Về vấn đề góp ý kiến vào dự thảo Chiếu thoái vị, chỉ có một ý kiến của Trần Đình Nam là nên bỏ bớt bốn chữ "nồi da xáo thịt", nói "Nam Bắc phân tranh" là đủ rồi.

Khoảng 11 giờ đêm ngày 26 - 8 - 1945, ông Tôn Quang Phiệt đến nhà ông Phạm Khắc Hoè, hỏi xem Chiếu thoái vị. Đọc xong, ông Tôn Quang Phiệt nói: "Hay thật đấy ! Nhưng đoạn nói về công lao liệt thánh đậm nét quá ! Chủ yếu là công lao của nhân dân lao động chứ đâu có phải là của các Chúa Nguyễn" ?

Trong Lời giới thiệu tác phẩm "Từ triều đình Huế đến chiến khu Việt Bắc" của Phạm Khắc Hoè, đồng chí Hồng Chương đã viết: "…Phạm Khắc Hòe là người chứng kiến sự hấp hối của triều đình nhà Nguyễn trước và trong Cách mạng Tháng Tám (1945). Không những là người chứng kiến, hơn thế nữa, Phạm Khắc Hòe còn là người góp phần thúc đẩy sự sụp đổ của triều đình phong kiến nhà Nguyễn từ bên trong. Bằng cuộc vận động gây sức ép bắt buộc Bảo Đại thoái vị, lại chính tay mình soạn thảo Chiếu thoái vị cho Bảo Đại, Phạm Khắc Hòe, từ bên trong, phối hợp với các lực lượng cách mạng như triều dâng thác đổ từ bên ngoài, góp phần làm sụp đổ chế độ phong kiến cuối cùng ở Việt Nam".

trích Từ triều đình Huế đến chiến khu Việt Bắc

Toàn văn Chiếu thoái vị

"Hạnh phúc của dân Việt Nam, độc lập của nước Việt Nam, muốn đạt được mục đích ấy, Trẫm đã tuyên bố sẵn sàng hy sinh tất cả mọi phương diện và cũng vì mục đích ấy, nên Trẫm muốn sự hy sinh của Trẫm phải có bổ ích cho Tổ quốc. Xét thấy điều bổ ích nhất cho Tổ quốc lúc này là sự đoàn kết toàn thể quốc dân, Trẫm đã tuyên bố ngày 22 tháng 8 vừa rồi rằng trong giờ nghiêm trọng này, đoàn kết là sống mà chia rẽ là chết, nay thấy nhiệt vọng dân chủ của quốc dân Bắc bộ lên quá cao, nếu Trẫm cứ ngồi yên mà đợi Quốc hội thì không thể nào tránh được nạn Nam Bắc phân tranh, đã thống khổ cho quốc dân, lại thuận tiện cho người ngoài lợi dụng, cho nên mặc dầu Trẫm hết sức đau đớn nghĩ tới công lao liệt thánh vào sinh ra tử trong gần 400 năm, mở mang giang sơn đất nước từ Thuận Hoá đến Hà Tiên; mặc dầu Trẫm hết sức bùi ngùi cho nỗi làm vua trong 20 năm trời mới gần gũi quốc dân được mấy tháng, chưa làm được gì.

Trong khi trao quyền lại cho Chính phủ mới, Trẫm chỉ mong ước ba điều sau này:

1- Đối với tôn miếu và lăng tẩm các liệt thánh, Chính phủ nên xử trí thế nào cho có sự thể.

2- Đối với các đảng phái đã từng phấn đấu cho nền độc lập quốc gia, nhưng không đi sát theo phong trào dân chúng, Trẫm mong Chính phủ mới sẽ lấy sự ôn hoà xử trí, để những phần tử ấy cũng có thể giúp vào việc kiến thiết quốc gia và tỏ rằng Chính phủ Dân chủ Cộng hoà nước ta xây đắp trên sự đoàn kết của toàn thể quốc dân, lợi ích cho quốc dân như lòng Trẫm muốn, Trẫm cũng quả quyết thoái vị để nhường quyền điều khiển quốc dân lại cho một Chính phủ Dân chủ Cộng hoà.

3 - Đối với quốc dân, Trẫm khuyên hết tất cả các giai cấp, các đảng phái cho đến các người hoàng phái cũng vậy, đều nên hợp nhất mà ủng hộ triệt để Chính phủ Dân chủ giữ vững nền độc lập của nước, chứ đừng vì lòng quyến luyến Trẫm và hoàng gia mà sinh ra chia rẽ. Còn về phần riêng Trẫm trong 20 năm ngai vàng bệ ngọc đã biết bao ngậm đắng nuốt cay. Từ nay Trẫm lấy làm vui mừng được làm dân tự do của một nước độc lập, chứ Trẫm quyết không để ai lợi dụng danh nghĩa của Trẫm hay của hoàng gia mà lung lạc dân chúng.

Việt Nam độc lập muôn năm!

Dân chủ Cộng hoà muôn năm!".

trích Tạp chí Tri Tân số 203 ngày 6/9/1945
 

Ngủ rồi thoton

Re: Phạm Khắc Hòe
« Trả lời #2 vào: 09/09/2009, 13:03:12 »
Liên quan đến cụ Phạm Khắc Hòe, vừa qua nhân dịp đi Huế gặp thầy Nguyễn Hồng Trân (ĐH KH Huế), thầy trao bài viết này...
  
(Trong cuốn sách của cụ Hòe, ngoài những điều thầy Trân viết ở trên, cụ viết có vài chi tiết rất khó hiểu, có dịp mình sẽ phân tích...)
                                                            
LỊCH SỬ CẦN CHÍNH XÁC
Nguyễn Hồng Trân
(Bài đã đăng trên t/c X&N số 337)

Trong quyển Hồi ký lịch sử của ông Phạm Khắc Hoè: “Từ triều đình Huế đến chiến khu Việt Bắc” do Nhà xuất bản Hà Nội ấn hành năm 1983, và sau này có tái bản năm … có nhiều chỗ không đúng sự thực. Tôi chỉ xin nêu ra mấy chỗ mà tôi biết chính xác do tai nghe mắt thấy rõ ràng về chiều 30 tháng 8 năm 1945, buổi lễ thoái vị của vua Bảo Đại tại lầu Ngũ Phụng trên cửa Ngọ Môn ở Đại Nội thành Huế.

Có một đoạn ông Hoè viết: “… Sau đó, Bảo Đại đọc tờ Chiếu thoái vị một cách xúc động có khi tắt cả tiếng. Bảo Đại đọc xong thì trên kỳ đài cờ vàng của nhà Vua từ từ hạ xuống và lá cờ nền đỏ thắm tươi long lanh năm cánh sao vàng được kéo lên giữa những tiếng vỗ tay; những tiếng hoan hô như sấm cắt ngang bởi 21 phát súng lệnh vang lên chào quốc kỳ mới của Tổ quốc hồi sinh. (trang 78). Sự thực chỉ có 7 phát súng lệnh mà thôi. Hồi đó tôi là học sinh lớp nhì cùng đứng với mẹ tôi và dân chúng thuộc phường Huệ An dự buổi lễ đó.

Cũng trong trang đó, phía dưới có đoạn ông Hoè viết: “Cuối cùng, theo đề nghị của Bảo Đại, đoàn đại biểu Chính phủ tăng ông ta một huy hiệu Cờ đỏ sao vàng. Ông Nguyễn Lương Bằng cài huy hiệu lên ngực Bảo Đại, từ nay trở thành người công dân Vĩnh Thuỵ, đồng thời ông Cù Huy Cận tuyên bố điều ấy cho đồng bào biết và đề nghị đòng bào hoan nghênh người công dân Vĩnh Thụy.

Thực ra lúc đó không phải ông Nguyễn Lương Bằng cài huy hiệu lên ngực Bảo Đại mà chính ông Cù Huy Cận cài huy hiệu. Điều này tôi đã thấy rõ ràng như thế, nhưng không hiểu tại sao ông Hoè có ý gì mà lại ghi như vậy? Sau này, đến năm 2000, nhân dịp lễ kỷ niệm 55 năm ngày Quốc khánh nước ta, ông Cù Huy Cận có về dự lễ tại Huế. Lúc đó tôi có đến xin gặp ông Cù Huy Cận tại Nhà khách của tỉnh ở số 5 đường Lê Lợi, TP. Huế vào tối ngày 1/9/2000 để hỏi lại cho rõ mấy điều mà tôi cần biết chính xác. Để làm chứng cho cuộc phóng vấn của tôi với ông Cù Huy Cận tôi có mời anh bạn tôi là Trần Xuân Mậu (TS. Hoá học hữu cơ, giảng viên trường Đại học Khoa học Huế), cũng là đồng hương Hà Tĩnh với ông Cận.

Trong buổi gặp gỡ này, tôi hỏi ông Cận 3 câu:

Câu 1: Cái huy hiệu Chính phủ ta tặng cho cựu vua Bảo Đại có chuẩn bị trước hay không, và ai cài lên ngực cho Bảo Đại?

Ông Cận trả lời ngay: “Đây là chuyện bất ngờ khi vua bàn giao xong ấn kiếm rồi đề nghị Chính phủ lâm thời có một vật gì để kỷ niệm cho nhà vua đã thoái vị. Điều đó đột ngột quá Đoàn đại diện chẳng có cái gì chuẩn bị sẵn cả, lúc đó tôi nói với Trưởng đoàn Trần Huy Liệu là ta tặng cái huy hiệu cờ đỏ sao vàng vậy. Trưởng đoàn đồng ý và tôi lấy trong túi chiếc huy hiệu do đồng chí Tố Hữu tặng cho chúng tôi hôm dự lễ Cách mạng Tháng Tám ở Huế.

Câu 2: Trong tờ chiếu thoái vị của vua Bảo Đại đọc trong buổi lễ chiều 30-8-1945 có câu: “Từ nay trẫm lấy làm vui mừng được làm dân tự do của một nước độc lập…”. Thế nhưng từ lâu nay một số sách báo cứ nói rằng, trong buổi lễ thoái vị của vua Bảo Đại, ông ta đã nói một câu bất hủ là: “Thà làm dân một nước độc lập hơn làm vua một nước nô lệ”. Xin ông cho biết ý kiến về điều này?

Tôi vừa nói vừa đưa cho Cù Huy Cận bản phô tô tờ báo tường thuật lễ thoái vị của vua Bảo Đại tại Huế của nhà báo Hoa Bằng đăng trong tạp chí Tri Tân. Ông Cận xem xong rồi khẳng định:

- Trong buổi lễ thoái vị của vua Bảo Đại không có câu: “Thà làm dân một nước độc lập hơn làm vua một nước nô lệ”. Câu này trong một tờ chiếu khác gửi cho Hoàng tộc trước đó.

Câu 3: Theo nhà báo Hoa Bằng có nêu là vua Bảo Đại có bàn giao lại hai chiếc máy bay và nhiều tài sản quan trọng có đúng không?

Ông Cù Huy Cận nói: “Ngoài ấn kiếm nhà vua ra, cụ thể về tài sản khác bàn giao thì ông Lê Văn Hiến biết rõ, còn tôi không biết rõ lắm.”

                
« Sửa lần cuối: 09/09/2009, 14:36:52 gửi bởi goose »
Ngài mới nói rằng ta không thể tắm được hai lần trên một dòng sông...
 

Ngủ rồi thoton

Re: Phạm Khắc Hòe
« Trả lời #3 vào: 09/09/2009, 16:09:06 »
 Liên quan đến cuốn sách " Từ triều đình Huế đến chiến khu Việt bắc" của ông Phạm Khắc Hòe" xin đưa ra một chi tiết về buổi lễ mà ông là một trong những người đứng ra tổ chức:
" Tiếng súng lệnh chấm dứt, Bảo Đại hai tay đưa lên trao cho Trưởng đoàn Đại biểu chính phủ chiếc quốc ấn bằng vàng nặng gần 10 kilogam và chiếc quốc ấn để trong vỏ bằng vàng nạm ngọc..." ( trang 78- 1984). Điều khó hiểu ở đây là:
1- Nghi thức triều đình ở đâu mà vua ( cho đến thời khắc đó, Bảo Đại vẫn là vua) phải " hai tay đưa lên trao..." ?
2- Liệu có khả thi không khi ông vua dễ dàng bưng lên trao hai đồ vật mà riêng cái ấn đã nặng hơn 10kg ? ( sau này ông Cù Huy Cận nói là ông lên bưng mà muốn ...xiêu người...!"
 Trong một dịp tình cờ, tôi đọc được một tập tư liệu ( lưu hành nội bộ) có tên là TÔN NHƠN TỘC SỬ LIỆU - Hậu Duệ hiếu biên ( 2000) của ông Tôn
Thất Tương, ông Tương có cha làm trong Đại Nội, ông theo cha để đến xem Lễ thoái vị của vua Bảo Đại, ông viết:

 " Mùa Xuân năm 1945, tôi phục vụ tại Thế Miếu ở Đại Nội, dưới quyền bác ruột tôi là Tôn Thất AM, hàm Thất phẩm Đội Trưởng Đội Từ tế Hữu ty...( tr 11)
"...Lễ thoái vị trao quyền ( tr 27) : ...Sau mấy phát lệnh tại chân cột cờ nổ làm hiệu lệnh, cụ Hòe dâng khay đựng chiếu thoái vị lên hoàng thượng. Ngài cầm lấy tờ chiếu và đọc lời tuyên chiếu thoái vị...
" ...Rồi ông Phạm Khắc Hòe dâng khay đựng bản tuyên chiếu ấy lên, hoàng thượng để tờ tuyên chiếu len khay. Ông Hòe bưng khay chiếu chuyển về. BÁC TÔI, dâng khay đựng ấn vàng lên hoàng thượng. Ngài SỜ TAY lên, rồi bác trao qua ông Nguyễn Duy Quang, ÔNG QUANG TIẾP ẤN VÀNG TRAO LẠI CHO NGƯỜI ĐẠI DIỆN VIỆT MINH THỨ NHẤT. Rồi tiếp đến, ông Hòe dâng khay đựng kiếm vàng lên hoàng thượng. Ngài SỜ TAY LÊN kiếm xong chuyển đến ông Nguyến Duy Quang, ÔNG QUANG CẦM KIẾM TRAO LẠI CHO NGƯỜI ĐẠI DIỆN VIỆT MINH THỨ HAI. Rồi Bác tôi tiến lên dâng khay đựng tờ chiếu cho bà con Hoàng tộc. Hoàng thượng tiếp lấy đọc lời ban chiếu..." ( Tài liệu đã dẫn, tr 28).

     Dù chỉ là những chi tiết nhỏ, nhưng viết không đúng sự thật thì lịch sử làm sao có tính khách quan ?

.


"
Ngài mới nói rằng ta không thể tắm được hai lần trên một dòng sông...
 

Ngủ rồi buongchuoi

Re: Phạm Khắc Hòe
« Trả lời #4 vào: 11/09/2009, 20:42:21 »
Từ triều đình Huế đến chiến khu Việt Bắc
Trung thực khi nghèo khó - Im lặng khi giận dữ
 

tri.nguyenold

  • bạn
Re: Phạm Khắc Hòe
« Trả lời #5 vào: 12/09/2009, 20:57:44 »
Kể chuyện vua quan nhà Nguyễn - NXB Thuận Hóa 1995



 

Ngủ rồi thino

Re: Phạm Khắc Hòe
« Trả lời #6 vào: 06/11/2009, 21:24:26 »
Quà chiến khu/ Phạm Khắc Hòe. Tựa Bùi Bằng Đoàn( Trưởng ban thường trực quốc hội). Chiến khu 1948.



 

Ngủ rồi vuhatue

Re: Phạm Khắc Hòe
« Trả lời #7 vào: 13/11/2009, 17:56:21 »

Thủ bút và chữ ký của Phạm Khắc Hòe
« Sửa lần cuối: 25/11/2009, 17:06:57 gửi bởi vuhatue »
 

Ngủ rồi Lắng nghe

Re: Phạm Khắc Hòe
« Trả lời #8 vào: 21/11/2009, 10:54:09 »
Kể chuyện vua quan nhà Nguyễn - Phạm Khắc Hòe , nhà xuất bản Thuận Hóa 1990
Tk Vietcombank :

LÊ VĂN HỢP  -  0451001873763

Liên hệ : 0989.885.646
 

Ngủ rồi hoangtupe

Re: Phạm Khắc Hòe
« Trả lời #9 vào: 16/03/2012, 20:59:46 »
KỂ CHUYỆN VUA QUAN NHÀ NGUYỄN - Phạm Khắc Hòe - NXB Thuận Hóa  1989 - 224 trang.



:)
« Sửa lần cuối: 16/03/2012, 21:00:41 gửi bởi hoangtupe »
"... không có dịp may lần thứ hai để trở lại làm người trên mặt đất này."