Tác giả Chủ đề: Phạm Quỳnh  (Đã xem 12255 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

Ngủ rồi goose

Phạm Quỳnh
« vào: 09/09/2009, 11:25:39 »
Phạm Quỳnh (17 tháng 12 năm 1892 - 6 tháng 9 năm 1945) là một nhà văn hóa, nhà báo, nhà văn và quan đại thần triều Nguyễn (Việt Nam). Ông là người đi tiên phong trong việc quảng bá chữ Quốc ngữ và dùng tiếng Việt - thay vì chữ Nho hay tiếng Pháp - để viết lý luận, nghiên cứu. Ông có tên hiệu là Thượng Chi, bút danh: Hoa Đường, Hồng Nhân.

Ông được xem là người chiến đấu bất bạo động nhưng không khoan nhượng cho chủ quyền độc lập, tự trị của Việt Nam, cho việc khôi phục quyền hành của Triều đình Huế trên cả ba kỳ (Bắc, Trung, Nam), chống lại sự bảo hộ của Pháp và kiên trì chủ trương chủ nghĩa quốc gia với thuyết Quân chủ lập hiến.



Tiểu sử

Ông quê ở làng Lương Ngọc (nay thuộc xã Thúc Kháng), phủ (nay là huyện) Bình Giang, tỉnh Hải Dương, nhưng sinh ở Hà Nội. Mồ côi mẹ từ 9 tháng tuổi, mồ côi cha từ khi lên 9 tuổi. Sau khi đỗ đầu bằng Thành chung (tốt nghiệp) Trường trung học Bảo hộ (tức trường Bưởi, còn gọi là trường Thông ngôn) năm 1908, Phạm Quỳnh làm việc ở Trường Viễn Đông Bác cổ tại Hà Nội.

Ông làm chủ bút Nam Phong tạp chí từ năm 1917 đến năm 1932, tuyên truyền cho tư tưởng "Pháp Việt đề huề". Cũng trong thời kỳ 1924-1932, ông còn là giảng viên Trường Cao đẳng Hà Nội.

Ông còn là Tổng Thư ký Hội Khai trí Tiến đức mà ông tham gia sáng lập và Hội trưởng Hội Trí tri Bắc Kỳ. Năm 1922, ông đã sang Pháp dự Hội chợ triển lãm Marseille rồi diễn thuyết ở cả Ban Chính trị và Ban Luân lý Viện Hàn lâm Pháp.

Cuối năm 1932, ông vào Huế tham gia chính quyền Bảo Đại, thời gian đầu làm Ngự tiền Văn phòng, sau đó làm Thượng thư Bộ Học và cuối cùng giữ chức vụ Thượng thư Bộ Lại (1944-1945).

Ngày 9 tháng 3 năm 1945, Nhật đảo chính Pháp. Chính phủ Trần Trọng Kim được thành lập. Ông về sống ẩn dật ở biệt thự Hoa Đường bên bờ sông đào Phủ Cam.

Ông bị bắt giam ngày 23 tháng 8 năm 1945 và giam ở lao Thừa Phủ, Huế.

Ông bị giết sau đó cùng với nguyên Tổng đốc Quảng Nam Ngô Đình Khôi (anh ruột Ngô Đình Diệm) và Ngô Đình Huân (con trai của Ngô Đình Khôi).

Di hài ông được tìm thấy năm 1956 trong khu rừng Hắc Thú, và được cải táng ngày 9 tháng 2 năm 1956 tại Huế, trong khuôn viên chùa Vạn Phước.

Thông tin về ai đã ra lệnh giết ông được lý giải theo nhiều giả thuyết khác nhau.

Di sản

Phạm Quỳnh được coi là người đi tiên phong trong việc dùng tiếng Việt để viết lý luận. Dương Quảng Hàm đánh giá các công trình của ông là đã "luyện cho tiếng ta có thể diễn dịch được các lý thuyết, các ý tưởng về triết học, khoa học mới."

Trước đây, cũng có nhiều người cho rằng ông gắn bó với các chủ trương chính trị của thực dân Pháp. Ông bị coi là "ru ngủ" thanh niên trí thức trong cái "hồn nước" mơ hồ, khiến họ đi chệch khỏi chí hướng làm cách mạng chống Pháp.

Gần đây, tại Việt Nam bắt đầu có sự đánh giá công bằng hơn. Từ điển Văn học bộ mới (2004) coi ông là người có tinh thần dân tộc, ôm ấp một chủ nghĩa quốc gia theo xu hướng ôn hòa, lấy việc canh tân văn hóa để làm sống lại hồn nước. Kể từ năm 2000, nhiều tác phẩm của Phạm Quỳnh đã được xuất bản tại Việt Nam:

    * Mười ngày ở Huế, NXB Văn học - 2001
    * Mục lục Nam Phong, NXB Thuận hóa - 2002
    * Luận giải Văn học và Triết học, NXB Thông tin, 2003
    * Pháp du hành trình nhật ký, NXB Hội Nhà Văn, 2004
    * Thượng Chi văn tập, NXB Văn học, 2007
    * Du ký Việt Nam, NXB Trẻ, 2007
    * Phạm Quỳnh - Tiểu luận viết bằng tiếng Pháp, NXB Tri thức, 2007 (gồm những bài diễn thuyết, bài báo ông viết bằng tiếng Pháp từ 1922 đến 1932)

Theo nhạc sĩ Phạm Tuyên - con trai của học giả Phạm Quỳnh, vào mùa thu năm 1945, Hồ Chí Minh đã nói với hai người chị của ông là Phạm Thị Giá và Phạm Thị Thức rằng: "Cụ Phạm là người của lịch sử, sẽ được lịch sử đánh giá lại sau này. Con cháu cứ vững tâm đi theo cách mạng".

Tác phẩm

Ông là tác giả và dịch giả nhiều bài viết và sách văn học, triết học và tùy bút. Gần như toàn bộ các tác phẩm của ông đều đăng trên tạp chí Nam Phong. Nhiều bài sau đó in lại thành sách do Đông Kinh ấn quán ở Hà Nội xuất bản.

Các tác phẩm của ông có thể chia làm ba loại:

Loại dịch thuật

Ông dịch các đoạn văn và tác phẩm từ tiếng Pháp, chủ yếu thiên về triết học, như triết học của Descartes. Tuy nhiên, ông cũng có dịch một số tác phẩm nghệ thuật như kịch của Corneille.

Loại du ký

Ông viết nhiều du ký ghi lại những điều quan sát, nhận định, nghị luận trong các chuyến du lịch đi Pháp và đi các vùng đất Việt Nam như bài Mười ngày ở Huế và loạt bài Một tháng ở Nam Kỳ.

Loại khảo cứu

Phần quan trọng nhất trong các tác phẩm của Phạm Quỳnh là các tác phẩm khảo cứu. Ông nghiên cứu trong các sách chữ nho, sách tiếng Pháp, và viết lại những bài chuyên khảo bằng tiếng Việt. Có ba ngành ông chú trọng, là:

    * Các học thuyết Âu Tây, như trong Văn minh luận, Khảo về chính trị nước Pháp, Lịch sử và học thuyết của Rousseau, Lịch sử và học thuyết của Montesquieu, Lịch sử và học thuyết của Voltaire, v.v.
    * Học thuật Á Đông, những bài về triết học và tôn giáo Á Đông như Phật giáo lược khảo, Cái quan niệm người quân tử trong triết học đạo Khổng, v.v.
    * Văn hóa Việt Nam, với chủ đề trải rộng từ Tục ngữ ca dao, tới Việt Nam thi ca, tới Văn chương trong lối hát ả đào.

Một số tác phẩm chính

    * Văn minh luận
    * Ba tháng ở Paris
    * Văn học nước Pháp
    * Chính trị nước Pháp
    * Khảo về tiểu thuyết
    * Lịch sử thế giới
    * Lịch sử và học thuyết Voltaire
    * Phật giáo đại quan
    * Cái quan niệm của người quân tử trong Đạo Khổng
    * Thượng Chi Văn tập gồm 5 quyển, Nhà xuất bản Alexandre de Rhodes Hanoi ấn hành năm 1943.

Câu nói nổi tiếng

Truyện Kiều còn, tiếng ta còn, tiếng ta còn, nước ta còn.

Nguồn: Wikipedia

Blog về Phạm Quỳnh
« Sửa lần cuối: 22/03/2010, 15:13:06 gửi bởi goose »
 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Phạm Quỳnh
« Trả lời #1 vào: 09/09/2009, 15:53:18 »
Khảo về tiểu thuyết, trong Nam phong tùng thư, do Đông Kinh ấn quán xuất bản 1929

-Ba tháng ở Paris, do Đông Kinh ấn quán xuất bản 1927
-Phật giáo đại quan, Đông Kinh ấn quán xuất bản1924
-Tục ngữ ca dao, do Đông Kinh ấn quán xuất bản 1932
-L'idéal du sage dans la philosophie confucéenne, Cái quan-niệm người quân-tử trong triết-học đạo Khổng, Đông-Kinh Ấn-Quán, 1928
-La poésie annamite, Đông-Kinh Ấn-Quán, 1931
-Pensées choisies / Marc-Aurèle, traduites par Phạm-Quỳnh (H. : Nguyên Van-Vinh, 1931)
-Le paysan tonkinois à travers le parler populaire ,NXB Alexandre de Rhodes xuất bản 1943
-Thượng chi văn tập (5 tập), NXB Alexandre de Rhodes xuất bản 1943-1945
« Sửa lần cuối: 05/10/2011, 12:46:12 gửi bởi balochina »
 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Phạm Quỳnh
« Trả lời #2 vào: 09/09/2009, 15:58:04 »
Thủ bút và chữ ký Phạm Quỳnh

Tạp chí Văn học, Số đặc biệt về học giả Phạm Quỳnh, xuất bản ở miền Nam trước 1975, bao gồm nhiều bài viết của bạn bè thân hữu nhà văn.

Mộ Phạm Quỳnh trong chùa Vạn Phước, Huế








« Sửa lần cuối: 05/10/2011, 12:44:09 gửi bởi balochina »
 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Phạm Quỳnh
« Trả lời #3 vào: 10/09/2009, 13:26:12 »
Essais Franco-Annamites (1929-1932) của Phạm Quỳnh, do Bùi Huy Tín xuất bản tại Huế năm 1937

« Sửa lần cuối: 05/10/2011, 12:43:23 gửi bởi balochina »
 

Ngủ rồi Mua về để đấy

Re: Phạm Quỳnh
« Trả lời #4 vào: 11/09/2009, 21:50:49 »
Essais Franco-Annamites (1929-1932) của Phạm Quỳnh, do Bùi Huy Tín xuất bản tại Huế năm 1937

Bản của anh Xôi phải đi cùng với bản này mới đủ cặp được.
Tiểu luận viết bằng tiếng Pháp trong thời gian 1922-1932
Phạm Toàn giới thiệu và biên tập
-Việt Nam-Tâm hồn và bản chất   Nguyễn Xuân Khánh dịch
-Việt Nam-Ở giao điểm của các nền văm minh   Nguyên Ngọc dịch
-Việt Nam-Chủ nghĩa dân tộc và chế độ bảo hộ    Ngô Quốc Chiến dịch
-Việt Nam-Những vấn đề về văn hoá và chính trị    Phạm Xuân Nguyên dịch
NXB Tri Thức và Đông Tây phát hành in năm 2007

Chữ ký không phải của Phạm Quỳnh nhưng là chữ ký của soạn giả.
« Sửa lần cuối: 03/12/2009, 23:36:40 gửi bởi muavededay »
 
Le Tuan Anh VCB Hà nội 0011003730876

Ngủ rồi goose

Re: Phạm Quỳnh
« Trả lời #5 vào: 12/09/2009, 14:03:38 »
Mười ngày ở Huế - NXB Văn học 2001 (tiếc quá, không có chữ ký của người tặng)

 

Ngủ rồi Dongnat

Re: Phạm Quỳnh
« Trả lời #6 vào: 06/10/2009, 18:32:54 »

P. Carton, bản dịch của Thượng Chi Phạm Quỳnh, Đời Đạo Lý, Nhà xuất bản P. Văn Tươi, Saigon, 1952
« Sửa lần cuối: 07/10/2009, 09:40:13 gửi bởi Dongnat »
 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Phạm Quỳnh
« Trả lời #7 vào: 03/12/2009, 23:32:09 »
ĐỜI ĐẠO LÝ
Thượng Chi dịch
Viễn Đông ấn đường xuất bản năm 1936

 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Phạm Quỳnh
« Trả lời #8 vào: 01/01/2010, 17:43:57 »
LỊCH SỬ THẾ GIỚI
Đông Kinh ấn quán 1930



 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Phạm Quỳnh
« Trả lời #9 vào: 01/01/2010, 22:30:53 »
VĂN HỌC NƯỚC PHÁP
Đông Kinh ấn quán 1927



 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Phạm Quỳnh
« Trả lời #10 vào: 25/03/2010, 11:43:36 »
VĂN MINH LUẬN
Đông Kinh ấn quán xuất bản 1927

« Sửa lần cuối: 05/10/2011, 12:47:20 gửi bởi balochina »
 

Ngủ rồi souham

Phạm Quỳnh: Việt Nam, l'âme et l'essence & Một tháng ở Nam Kỳ
« Trả lời #11 vào: 17/04/2010, 13:49:55 »
Việt Nam, l'âme et l'essence
NXB Ý Việt, Yerres, France, 1997
Sách dày 142 trang với 15 phụ bản Mạnh Quỳnh



Một tháng ở Nam Kỳ
Hà Nội, tháng 2 năm 1919
sách dày 198 trang





« Sửa lần cuối: 23/04/2010, 13:00:24 gửi bởi souham »
 

Ngủ rồi souham

Phạm Quỳnh: Le Viet Nam
« Trả lời #12 vào: 20/04/2010, 23:36:55 »
Le Viet Nam
Poblèmes Culturels et Politiques
 (Essais 1922-1932)
NXB Ý Việt, 91330 Yerres, FRANCE, 1985
ISBN 2-905877-01-6
312 trang, trang bìa có ghi tiểu sử Phạm Quỳnh do chính gia đình biên soạn.






« Sửa lần cuối: 23/04/2010, 12:59:50 gửi bởi souham »
 

Ngủ rồi souham

Phạm Quỳnh: Hành trình nhật ký
« Trả lời #13 vào: 21/04/2010, 13:17:38 »
Hành trình nhật ký
Mười ngày ở Huế
Một tháng ở Nam Kỳ
Pháp du hành trình nhật ký
NXB Ý Việt, 1997, France
sách dày 566 trang

« Sửa lần cuối: 23/04/2010, 12:59:24 gửi bởi souham »
 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Phạm Quỳnh
« Trả lời #14 vào: 04/07/2010, 22:36:03 »
Một cuốn khá lạ:

VẤN ĐỀ LẬP HIẾN CHO NƯỚC NAM
Nhà in Bắc kỳ 1930