Tác giả Chủ đề: Phan Châu Trinh  (Đã xem 4463 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Phan Châu Trinh
« vào: 24/09/2009, 08:35:01 »


Phan Châu Trinh (潘 周 楨) là Chí sĩ, danh sĩ, tự Tử Cán, hiệu Tây Hồ, biệt hiệu Hy Mã, sinh ngày (9-9-1872). Quê làng Tây Lộc, huyện Tiên Phước, phủ Tam K, tỉnh Quảng Nam nay thuộc thôn Tây Hồ, xã Tam Lộc, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam.

Thân phụ ông là Phan Văn Bình làm Quản cơ sơn phòng, sau tham gia Nghĩa hội Cần vương làm Chuyển vận sứ. Ông theo cha học chữ và học võ trong chiến khu, sau khi cha mất (1887) ông trở về nhà bắt đầu học theo lối cử nghiệp. Năm Canh Tý 1900, đỗ Cử nhân (thứ ba) trường Thừa Thiên, năm sau đỗ Phó bảng và được bổ làm Thừa biện bộ Lễ.

Năm 1900 đi thi hương ông đỗ cử nhân (hạng 3) Thượng Thư Nguyễn Thuật có câu đối mừng ông:

            “Gia phong, nhị tam thế tích thư công tùng khoa đồ phát nhận;

Hương bảng nhượng nhứt nhị nhơn giải học hữu khả tri ngô quận đa hiền.”

Nghĩa:

                                                                      Nếp nhà mấy đời chứa sách, đường khoa cử bắt đầu từ đây;

                                                                       Hương bảng nhường vài ba người bạn khá biết quận ta nhiều người hiền.

Ông nhiệt thành yêu nước, sớm ý thức cách mạng. Năm 1905 ông từ quan, cùng bạn đồng chí là Trần Quý Cáp, Huỳnh Thúc Kháng đi vào Nam để tìm bạn đồng tâm và xem xét tình hình. Đến Bình Định, gặp kì khảo hạch, ông cùng hai bạn giả danh vào ứng hạch làm bài thơ “Chí thành thông thánh” và hai bạn làm bài phú “Danh sơn Lương Ngọc”, gây chấn động trong học giới, chính giới, văn giới. Sau đó, ông nằm bệnh tại Phan Thiết vài tháng, trở về Quảng Nam, rồi ra Nghệ Tĩnh, thẳng ra Hà Nội, liên kết với trí thức yêu nước lập Đông Kinh nghĩa thục, ông lại lên căn cứ Đề Thám để quan sát cuộc chiến đấu.

Năm 1906 ông bí mật đi Nhật, gặp Phan Bội Châu trao đổi ý kiến. Ở Nhật về, ông tích cực hoạt động với chủ trương: thức tỉnh lòng dân, tạo dân khí mạnh, đề cao Dân quyền. Ông gửi cho Toàn quyền Beau một bản điều trần (quen gọi là Đầu Pháp chính phủ thư: Thư gởi chính phủ Pháp). Đường lối cứu nước của ông là dựa vào lí tưởng cách mạng Pháp để tiến hành cải cách. Ông không tán thành chủ trương võ trang bạo động của Phan Bội Châu lúc đương thời.

Năm 1908 phong trào Duy tân lên mạnh mà đỉnh cao là vụ chống thuế ở miền Trung xuất phát từ tỉnh Quảng Nam, thực dân và triều đình Huế cho là ông khởi xướng, bắt ông tại Hà Nội, giải về Huế, rồi kết án đày đi Côn Đảo. Hội Nhân quyền Pháp can thiệp, ông được trả tự do trước hạn tù đưa về quản thúc ở Mỹ Tho nay TP Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang vào năm 1911. Ngay trong năm này, do yêu cầu của ông, chính quyền Đông Dương buộc lòng chấp nhận cho ông sang Pháp.

Tại Pháp, ông liên lạc mật thiết với Nguyễn Ái Quốc, Phan Văn Trường. Tại đây ông làm nghề chữa ảnh để mưu sinh và nuôi con là Phan Châu Dật ăn học; Chẳng bao lâu con bị bệnh mất, ông mang vết thương lòng.

Năm 1914, ông bị Pháp bắt giam ở ngục La Santé vì tình nghi tư thông với Đức, ngót 9 tháng mới được thả.

Năm 1922, vua Khải Định sang Pháp dự đấu xảo Marseille, ông viết một bức thư dài buộc tội Khải Định 7 điều và khuyên vua về nước gấp đừng làm nhục quốc thể (quen gọi là Thất điều trần hay Thư thất điều).

Năm 1925 ông trở về nước, ngụ ở Sài Gòn diễn thuyết hai lần, rồi lâm bệnh mất tại đây vào ngày 24-3-1926 hưởng hương 54 tuổi.

Từ trước đến nay, sách báo viết về ông rất nhiều. Đặc biệt liễn đối, thơ văn điếu tế ông cũng lắm.

Tác phẩm

Các tác phẩm chính của ông:

·         Đầu Pháp chính phủ thư. (1906)

·         Tỉnh quốc hồn ca I, II. (1907)

·         Trung Kì dân biến thỉ mạt kí (1911)

·         Đông Dương chính trị luận (1913)

·         Giai nhơn kì ngộ diễn ca. (1914)

·         Tây Hồ và Santé thi tập (1914)

·         Pháp Việt liên hiệp hậu chi tân Việt Nam. (1914)

·         Thất điều trần. (1922)

·         Đạo đức và luân lí Đông Tây (Bài diễn thuyết) 1926.

·         Quân trị chủ nghĩa và Dân trị chủ nghĩa (Bài diễn thuyết) 1926.
 

Ngủ rồi joankim

Re: Phan Châu Trinh
« Trả lời #1 vào: 14/12/2009, 23:23:15 »
Tây Hồ và Santé thi tập (di thảo), Lê Ấm sao lục (Ông này là chồng bà Phan Thị Liên, con gái cụ Tây Hồ), Tập thơ này do Bà Phan Thị Liên đứng tên XB năm 1961


Ngôn từ được sử dụng để che dấu suy nghĩ. - Voltaire
 

Ngủ rồi cafe_sach

Re: Phan Châu Trinh
« Trả lời #2 vào: 08/05/2010, 22:58:47 »
Thư Thất Điều/nxb Anh Minh Huế 1958
 

Ngủ rồi cafe_sach

Re: Phan Châu Trinh
« Trả lời #3 vào: 08/05/2010, 23:01:35 »
Phan Tây Hồ Tiên Sinh Lịch Sử/Di cảo cụ Minh-Viên Huỳnh Thúc Kháng/nxb Anh Minh Huế 1959
 

Ngủ rồi cafe_sach

Re: Phan Châu Trinh
« Trả lời #4 vào: 08/05/2010, 23:04:09 »
Tâm Sự Nhà Chí Sĩ Phan Châu Trinh Qua Thi Ca/Trần Gia Thoại/Nhà sách Nguyễn Hữu Uẩn phát hành lần nhất 1958
 

Ngủ rồi cafe_sach

Re: Phan Châu Trinh
« Trả lời #5 vào: 08/05/2010, 23:05:28 »
Trung Kỳ Dân Biến Thỉ Mạt Ký
 

Ngủ rồi cafe_sach

Re: Phan Châu Trinh
« Trả lời #6 vào: 08/05/2010, 23:06:31 »
Giai Nhân Kỳ Ngộ
 

Ngủ rồi Thoong

Re: Phan Châu Trinh
« Trả lời #7 vào: 14/02/2011, 07:32:04 »
Tuồng Trưng Vương bình ngũ lãnh, viết chung, Anh Minh xb năm 1962
 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Phan Châu Trinh
« Trả lời #8 vào: 18/04/2011, 21:14:01 »
Một tư liệu quý hiếm về đám tang Phan Chu Trinh tại Sài Gòn do tiệm ảnh Khánh Ký thực hiện. Album gồm 36 tấm hình chụp các đoàn thể quần chúng tham dự đám tang.