Tác giả Chủ đề: Vi Huyền Đắc  (Đã xem 7046 lần)

0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Vi Huyền Đắc
« vào: 09/09/2009, 08:34:20 »
Vi Huyền Đắc (1899-1976) bút hiệu Giới Chi, là nhà giáo, nhà văn, nhà biên khảo, nhà soạn kịch Việt Nam.


Tại toà soạn Bách Khoa: Nguyễn Hiến Lê - cà vạt màu. Vi Huyền Đắc - cà vạt đen

Tiểu sử

Vi Huyền Đắc sinh ngày 18 tháng 12 năm 1899 tại làng Trà Cổ, Hải Ninh, nay thuộc TP. Hải Phòng.

Cha ông làm thầu khoán, mộ phu làm đường, làm mỏ và có một đội thuyền vận tải riêng hoạt động ở vùng Đông Bắc Bắc Bộ. Mẹ ông là cháu ngoại Tiến sĩ Hán học Nguyễn Tư Giản (1823 -1890).

Thuở nhỏ Vi Huyền Đắc học chữ Hán, sau đó chuyển sang học chữ Quốc ngữ. Sau khi tốt nghiệp Thành Chung ở Hải Phòng, ông thi vào trường Mỹ nghệ Hà Nội nhưng sau đấy lại vào Sài Gòn làm lái xe và bắt đầu viết một số bài báo có xu hướng tiến bộ.

Cha mất, Vi Huyền Đắc trở ra Hải Phòng kế thừa cơ nghiệp để lại, nhưng do việc kinh doanh không hiệu quả nên ông phải bán dần tài sản để sinh sống. Ở đây, ông bắt đầu viết kịch và mở nhà in Thái Dương văn khố trên phố Cầu Đất (Hải Phòng) để xuất bản tác phẩm của mình và bạn bè.

Năm 1927, ông cho ra mắt tác phẩm kịch đầu tay: Uyên ương.

Trong kháng chiến chống Pháp (1946-1954), ông tản cư về dạy học ở huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình).

Năm 1954, ông lại vào Nam (ở Gia Định), tiếp tục sáng tác và từng là Phó chủ tịch hội Văn bút Việt Nam. Năm 1971, ông được trao Giải Thưởng Văn Học Nghệ Thuật Toàn Quốc, do Tổng Thống VNCH bang lập.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, Vi Huyền Đắc ra sống ở Hà Nội và mất tại đó vào ngày 16 tháng 8 năm 1976, thọ 77 tuổi.

Theo Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, thì ông từng được giải thưởng của Tự Lực văn đoàn (1937, vở Kim tiền) và giải thưởng của Académie de Nice Pháp (vở Eternels Regrets).

Tác phẩm

Kịch bản sáng tác

    * Uyên ương (Thái Dương văn khố xuất bản, 1927. Đã diễn 4 lần tại Nhà hát Tây Hà Nội và nhiều tỉnh trên đất Bắc)
    * Hoàng Mộng Điệp (Thái Dương văn khố xuất bản, 1928. Diễn lần đầu tại nhà Nhạc hội Hà Nội năm 1930)
    * Hai tối tân hôn (Thái Dương văn khố xuất bản, 1929)
    * Cô đầu Yến (Thái Dương văn khố xuất bản, 1930)
    * Cô đốc Minh (Thái Dương văn khố xuất bản, 1931)
    * Nghệ sĩ hồn (1932)
    * Kinh Kha (đăng báo Phong Hóa từ số 134-138 năm 1935)
    * Ông Ký Cóp (1937, diễn lần đầu tại Nhà Hát Tây Hà Nội tối ngày 15 tháng 10 năm 1938, diễn tại Hải Phòng tối ngày 19 tháng 12 năm 1938)
    * Eternels Regrets (viết bằng tiếng Pháp, Thái Dương văn khố xuất bản, 1938)
    * Kim tiền (Đăng trên báo Ngày Nay, từ số 99 đến 107, diễn lần đầu tại Nhà Hát Tây Hải Phòng năm 1938)
    * Giê Su, đấng cứu thế (1942)
    * Lệ Chi Viên (1943)
    * Từ Hi Thái hậu (khoảng 1954)
    * Thành Cát Tư Hãn (1955)

Kịch bản phóng tác văn học nước ngoài

    * Cá nước chim trời(nguyên tác của Đinh Tây Lan)
    * Láng giềng (nguyên tác của Hoàng Tự Thôn)
    * Khổng Tử can đạo chích (nguyên tác của Từ Vu)

Kịch bản dịch

    * Mạc Tin (bản dịch vở Martine của J.J Bernard), Đời Nay xb, Hà Nội, 1936.

Truyện dịch từ Trung Văn

    * Cô gái điên (nguyên tác của Từ Vu)
    * Người bạn lòng(nguyên tác của Tuấn Nhân)
    * Gái thời loạn' (nguyên tác của Vũ Văn Hoa)
    * Bạch Tần (nguyên tác của Từ Vu)
    * Ánh đèn (nguyên tác của Từ Vu)
    * Trên hòn hải đảo (nguyên tác của Quách Tự Phần)
    * Bóng chim tăm cá (nguyên tác của Chu Xuân Đăng)
    * Anh hùng tay bánh (nguyên tác của Lý Phi Mông)
    * Ba đóa hoa (nguyên tác của Quỳnh Dao)
    * Tấn bi kịch trong đình viên (nguyên tác của Lâm Ngữ Đường)
    * Khúc ca mùa thu (nguyên tác của Lâm Ngữ Đường)
    * Một gia đình (nguyên tác của Từ Vu, 1957)
    * Người đi (nguyên tác là Marins của M. Pagnol), Tử sách Thanh niên, 1963.

Biên khảo

    * Máy hơi nổ (1956)
    * Việt tự (1929)
    * Bạch hạc đình (1944)
    * Khóc lên tiếng cười (1945)
    * Vở kịch hay nhất (1955)
    * Nhà có Phúc (1956)...

Tài năng & nhân cách


Vở kịch Ông Ký Cóp do Thế Lữ làm đạo diễn và đóng vai chính được quảng cáo trên báo Ngày nay (1938).

Sau năm 1932, cùng với sự phát triển chung của nền văn học Việt, thể loại kịch đã có nhiều tiến bộ hơn. Nhiều nhà viết tiểu thuyết, làm thơ cũng bắt đầu viết kịch, như Vũ Trọng Phụng, Khái Hưng, Thế Lữ... Song chuyên về kịch và nổi trội hơn cả là Vi Huyền Đắc và Đoàn Phú Tứ.

Theo của nhà nghiên cứu văn học Vũ Ngọc Phan, thì Vi Huyền Đắc chỉ thật sự nổi tiếng khi ra mắt vở Kim tiền và Ông Ký Cóp. Và từ vở kịch Uyên Ương đến các vở Kim tiền, Ông Ký Cóp; Vi Huyền Đắc đã bước được một bước khá dài trong nghệ thuật viết kịch. Những vai trong Uyên Ương, trong Nghệ sĩ hồn non yểu thế nào, thì những vai trong Kim tiền, Ông Ký Cóp cứng cáp thế ấy. Động tác ở những vở sau lại rất mạnh mẽ, các nhân vật đều được tạo trong những khuôn tâm lý sâu sắc, tỏ ra tác giả là một kịch gia không những có nhiều tài năng, mà còn rất nhiều lịch duyệt.

Ghi nhận tài năng & nhân cách của Vi Huyền Đắc, thi sĩ Nguyễn Vỹ đã viết như sau:

Vở kịch Eternels Regrets, mà đề tài là cuộc tình duyên của An Lộc Sơn với nàng Dương Quý Phi, đã chiếm được giải thưởng danh dự của Viện Hàn lâm Nice, một giải thưởng xứng đáng vì với quyển ấy, Vi Huyền Đắc đã tỏ ra là một nhà kịch sĩ có thiên tài. Kịch này sắp trình diễn ở Paris năm 1939 thì chiến tranh bùng nổ. Sau đó, tôi có xem ba vở kịch khác nhau của anh: Cô giáo Minh (tức Cô đốc Minh), Uyên ương, Thành Cát Tư Hãn; mà giá trị về văn chương cũng như về nghệ thuật đã đạt đến một mức tinh vi hoàn hảo. Cho nên ông Edmond Chodzko muốn đem các vở kịch của anh qua trình diễn ở Paris và Prague...

... Một lần, Thế Lữ đến Hải Phòng thăm anh. Anh hỏi vì sao công kích Nguyễn Vỹ đến thế, thì nghe Thế Lữ trả lời đại khái là không thích thơ tôi. Vi Huyền Đắc liền bảo: "Trong vườn văn học nước ta hiện đang khô khan nghèo nàn, Nguyễn Vỹ cũng là kẻ gieo hạt giống mới như các anh, sao anh không để cho hạt giống ấy mọc mà lại muốn cho nó chết đi?" Lúc bấy giờ, Vi Huyền Đắc chưa quen biết tôi, tôi càng cảm động khi nghe anh kể lại câu chuyện ấy...

... Cuối năm 1954, sau gần 20 năm xa cách, tôi mới gặp lại Vi Huyền Đắc ở trong một căn nhà tĩnh mịch, mà anh đặt tên là Hoàng Mai Hiên, giữa một cảnh trí nên thơ ở miệt Ngã Năm Bình Hòa, ngoại ô Gia Định. Nhà chỉ có hai vợ chồng (vợ ông mất năm 1966 ở Hoàng Mai Hiên) với một u già. Bao nhiêu cơ đồ sự nghiệp ở Hải phòng đều bỏ lại đất Bắc hết. Bao nhiêu sách quý, các bản thảo, cả những tác phẩm của anh đã xuất bản hồi tiền chiến, đều bị mất sạch. Bấy giờ chị đi dạy học ở trường Tiểu học ĐaKao, còn anh thì ở nhà dịch tiểu thuyết Tàu cho vài tờ báo, sống cuộc đời nhà văn thanh cao, yên tịnh.

Trong lúc ở ngoại quốc, các nhà kịch sĩ đang đưa lên sân khấu những sáng tác phẩm vô cùng sôi nổi, thì ở nước Việt Nam một nhà kịch sĩ rất có nhiều khả năng, nghệ thuật điêu luyện tinh vi, đành xếp các vở kịch qua một bên, để dịch các tiểu thuyết Tàu cho qua ngày tháng...



Nguồn: http://vi.wikipedia.org/wiki/Vi_Huy%E1%BB%81n_%C4%90%E1%BA%AFc
« Sửa lần cuối: 06/11/2010, 22:10:39 gửi bởi vuhatue »
 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #1 vào: 09/09/2009, 08:41:39 »
Hai vở kịch: Kinh Kha và Ông ký cóp, do Hàn Thuyên xuất bản năm 1942

Lệ Chi Viên, vở kịch của Vi Huyền Đắc, sách do Đại La xuất bản năm 1945
« Sửa lần cuối: 04/10/2011, 13:20:02 gửi bởi cafe_sach »
 

Ngủ rồi joankim

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #2 vào: 10/09/2009, 21:41:20 »
Hai dịch phẩm của Vi Huyền Đắc:

Bạch Tần của Từ Vu, Trí Đăng XB 1973





Kẻ ở của Marcel Pagnol, Phủ quốc vụ khanh đặc trách văn hóa XB 1971


Ngôn từ được sử dụng để che dấu suy nghĩ. - Voltaire
 

Ngủ rồi thino

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #3 vào: 10/09/2009, 22:32:44 »
Thành Cát Tư Hãn (Kịch). Uỷ Ban dịch thuật 1972

 

tri.nguyenold

  • bạn
Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #4 vào: 12/09/2009, 20:48:23 »
Vũ khúc năm xưa - dịch - 1968

 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #5 vào: 03/12/2009, 22:41:36 »
MẠC TIN (bản dịch vở Martine của J.J Bernard)
NXB Đời Nay 1936



 

Ngủ rồi Thoong

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #6 vào: 15/12/2009, 08:51:42 »
Thêm 1 cuốn bị sót, KHói Lửa kinh thành,dịch của Lâm Ngữ Đường,  Gió bốn phương xb năm 1967!




« Sửa lần cuối: 15/12/2009, 11:29:30 gửi bởi chuthoong »
 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #7 vào: 31/01/2010, 11:11:43 »
THÀNH CÁT TƯ HÃN-kịch
Người Việt tự do xuất bản 1956



 

Ngủ rồi Bảo thư

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #8 vào: 20/02/2010, 15:08:35 »
Ủng hộ thư mục của bác Xôi, Kim Tiền năm 1957, bìa Văn Cao thể hiện

 

Ngủ rồi quan mac co

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #9 vào: 28/03/2010, 10:01:25 »
Khúc ca mùa thu của Lâm Ngữ Đường, Nxb Trí đăng 1972

« Sửa lần cuối: 08/09/2010, 11:29:32 gửi bởi quan mac co »
con người là loài cực kì vô ơn đến mức không tài nào tìm ra một loài khác vô ơn hơn - Dostoevsky
 

Ngủ rồi vuhatue

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #10 vào: 19/04/2011, 19:18:43 »
KIM TIỀN
Kịch của Vi Huyền Đắc. Tự Do xuất bản năm 1959.


 

Ngủ rồi chuoi

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #11 vào: 15/04/2012, 13:29:07 »
Thành-Cát-Tư Hãn, kịch ba hồi và một khai trương từ / Vi Huyền Đắc (S. : Ủy Ban Dịch Thuật, 1972 - 429 p.)
(Có chữ ký tác giả)

 

Ngủ rồi Nguyên Thánh

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #12 vào: 15/04/2012, 15:29:05 »
Ủng hộ thư mục của bác Xôi, Kim Tiền năm 1957, bìa Văn Cao thể hiện
(Image removed from quote.)


Vi Huyền Đắc di cư vào Nam mà sách của ông vẫn được in ở miền Bắc nhỉ!
Văn phi sơn thủy vô kỳ khí,
Nhân bất phong sương vị lão tài.
 

Ngủ rồi Giấy gói xôi

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #13 vào: 15/04/2012, 15:48:22 »
Vi Huyền Đắc di cư vào Nam mà sách của ông vẫn được in ở miền Bắc nhỉ!

Thời 1954-1957 một số sách kể cả Tự lực văn đoàn vẫn được in bởi một số NXB & một số người tâm huyết, nhưng sau đó thì những kẻ bạo gan đó lãnh đủ.
 

Ngủ rồi du mục

Re: Vi Huyền Đắc
« Trả lời #14 vào: 10/06/2013, 21:07:17 »
Cô đốc Minh
Thái Dương văn khố, 1931